Kerkük (Rûdaw) - Samed Muhammed (19), Kerkük’teki gösterilerin olduğu gece Irak güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürülen dört şehitten biriydi. Yetim olan Samed’i çocukluğundan beri anneannesi büyütmüştü. Taziye çadırında asılı olan dövizde "Onu neden şehit ettin? Elinde bir taş bile yoktu” yazısı asıldı.
Kerkük’te 2 Eylül günü bir süredir Erbil-Kerkük yolunun Heşdi Şabi taraftarları tarafından kapatılmasına tepki gösteren Kürtler protesto gösteridisi düzenledi. Olaylara şiddetle müdahale eden Irak güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu 4 kişi yaşamını yitirdi, 9 kişi de yaralandı.
Şehit düşen 4 gençten biri de 19 yaşındaki Samed Muhammed'di. Samed daha önce annesini kaybettiği için büyükannesi tarafın büyütülmüştü.
Anneanne Rabia Cuma, "Samed Allah’ın takdiriyle annesini doğumda kaybetti ve babaannesi onu bana getirdi" dedi.
Samed'i torunu gibi değil, oğlu gibi büyüten acılı nine, onun Kerkük’te bir kaç gündür yaşanan nedeniyle çok ügün olduğunu belieterek, "Birkaç gündür Kerkük için yüreği yanıyor, içi gidiyordu. Her zaman ‘biz Kürtleri eziyorlar’ diyordu. ‘Kontrol noktaları kurmuşlar, bizim arabaların gelip gitmesine izin vermiyorlar’ şeklinde konuşuyordu. Oğulum sebebi onlardır. Evlatlarımız onlara ne yaptı? Evlatlarımızı silahı yoktu. Vallahi ellerinde taş bile yoktu" diye konuştu.
Kerkük'te şehit ve yaralıların yakınları, sivillere ateş açılması nedeniyle güvenlik güçleri hakkında mahkemede şikayetçi oldu.
Kentte arama operasyonları son bulmuş olsa da Irak güvenlik güçleri henüz Kürt mahallelerinden çekilmiş değil. Kürt mahallelerinde sokak aralarına kontrol noktaları kurulmuş, bazı yollar kapatılmış durumda.
Kerkük halkı taraflardan, ortamın yatışması için olayların adil bir şekilde araştırılmasını ve mağdur ailelerin haklarının savunulmasını istiyor.
Kerkük'ün Şorca mahallesi sakinlerinden Şakar Abdullah, Rûdaw'a "Bizim de kendi yetkililerimiz var. Umarım her şey kavga ve kaosla değil, kanunlar çerçevesinde çözülür" dedi.
Şorca sakinlerinden Fuad Ahmad de "Allah biliyor, biz her zaman birlik çağrısında bulunuyoruz. Kerkük ömrü boyunca kimsenin hakkını yememiştir" şeklinde konuştu.
Kürt partileri de sivillere yönelik yaklaşımları nedeniyle Irak güçlerini uyardı. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), güvenlik güçlerine "Kerküklü Kürtleri taciz etmekten vaz geçin" şeklinde mesaj yayımladı ve yanı sıra Kürtlerin de konuya hassasiyetle yaklaşmasını istedi.
KYB Kerkük’ten Sorumlu Politbüro üyesi Aso Mamend, “Tüm bu olanların sebebi, bir tarafın ve Kürdistan bayraklarının açılması, Irak güçlerinin Kürt mahallelerine girmesini yol açmış ve onlara ateş açılmıştır. Kerkük halkının bunu anlaması gerekiyor. Bu kentin menfaatindeki bir durum değil. Buyrun tüm siyasi taraflar, bu kentin esnafı, aydınları toplanalım bu kentin menfaatine olan neyse ona karar verelim" açıklamasını yaptı.
Rûdaw’ın edindiği bilgilere göre Kerkük’teki gösterilerde Kürt gençlerin şehit edilmesi ve yaralanması ile bağlantılı bazı ordu ve polis yetkilileri hakkında inceleme başlatıldı.
Kerkük’te neler yaşandı?
Kerkük’te 16 Ekim 2017'de kente giren Irak ordusu ile Heşdi Şabi güçleri Kürdistan Demokrat Partisi’ne ait binayı boşaltıp Operasyonlar Komutanlığı karargahı yapmıştı.
Irak vilayetleri ve Kerkük’te 18 Aralık 2023'te yapılacak il meclis seçimleri öncesinde Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, binanın tekrardan KDP’ye devredilmesi talimatını vermişti.
Bu kararın ardından 25 Ağustos günü karargahın önünde çadır kurup nöbet tutan bir grup Heşdi Şabi taraftarı ve çevre kentlerden getirilen Araplar, Kerkük-Erbil otoyolunu trafiğe kapatmıştı.
Bu durumun ardından 2 Eylül'de Kürtler, Rahimawa bölgesinde toplanarak gösteri düzenleyerek Erbil-Kerkük yolunun açılmasını istedi.
Kürt göstericilerin daha önce yolları kapatan eylemcilerin bulunduğu alanına yaklaşması üzerine güvenlik güçleri ateş açtı. Olaylar esansında 4 kişi hayatını kaybederken 3’ü polis 15 kişi de yaralandı.
Irak Genelkurmay Başkanından Kerkük'e ziyaret
Irak Genelkurmay Başkanı Abdulemir Yarallah'ın Kerkük'te yaşanan gerginliğin ardından kente geldiği ve KDP verileceği beklenen ordu karargahında yetkililerle güvenlik toplantısı yaptığı bildirildi.
Kerkük Valiliğinden yapılan yazılı açıklamaya göre, Kerkük Ortak Operasyonlar Karargahı'ndaki toplantıya Yarallah'ın yanı sıra vekaleten Kerkük Valisi olan Rakan Cuburi ile birçok ordu, polis ve istihbarat görevlisi de katıldı.
Genelkurmay Başkanı Yarallah'ın, "Irak Başbakanı Mumammed es-Sudani'nin talimatıyla Kerkük'te güvenliği tesis etmek için geldik" ifadelerinin yer aldığı açıklamada, toplantının sonucuna dair bilgi paylaşılmadı.
Kürdistan Bölgesi'nden tepki
Başkan Mesud Barzani Kerkük’te yaşanan gerilime ve Kürt göstericilere silahla karşılık verilmesi hakkında bir açıklama yaptı.
Başkan Barzani "Kerkük'te evlatlarımızın kanının akıtılmasının bedeli ağır olacaktır" dedi.
Kerkük’te yaşanan olayların ardından Irak Başbakanı Sudani ile telefonda görüşen Başkan Mesud Barzani ve Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani, kentte güvenlik ve huzurun sağlanmasını istedi.
Mahkemeden karar
Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Kerkük’te KDP merkez binasının partiye devredilmesi yönünde Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin aldığı kararı geçici olarak durdurma kararı aldı.
