Erbil (Rûdaw) – ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (CIA) eski direktörü David Petraeus, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, geçtiğimiz günlerde Suriye Cumhurbaşkanı Şera ile yaptığı görüşmeyi “gerçeküstü bir an” olarak niteledi. Petraeus, Şera’nın “bir zamanlar El Kaide hücre lideriyken” bugün “Suriye’nin geçici başkanı” konumuna gelmesini dikkat çekici bir dönüşüm olarak değerlendirdi.
Amerika Birleşik Devletleri Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) eski direktörü David Petraeus, Rûdaw TV’den Pêşewa Bahtiyar’a verdiği röportajda, Erbil ziyareti, Irak ve Kürdistan Bölgesi’ndeki durum ve Suriye’deki gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Petraeus, Suriye’de yaşanan rejim değişikliğinin, İran’ın ülkedeki etkisini sona erdirmesi ve Lübnan’daki Hizbullah’a giden lojistik hattın kesilmesi bakımından “bölgesel açıdan büyük önem taşıdığını” vurguladı.
Eski CIA Direktörü Petraeus, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şeraa ile 2025 Eylül ayı sonunda New York’ta düzenlenen Concordia Yıllık Zirvesi kapsamında bir araya geldi. Görüşme, Şera’nın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 80. oturumuna katılımı sırasında gerçekleşti.
Petraeus bu görüşmeye ilişkin, “Benim için oldukça gerçeküstü bir andı, çünkü açık konuşmak gerekirse biz geçmişte karşı cephelerdeydik. Yıllar sonra, El Kaide’nin Irak kolunda hücre lideri olduğu gerekçesiyle beş yıl ABD’nin elinde tutuklu kaldıktan sonra, karşımda yeni Suriye’nin başkanı olarak oturuyordu” dedi.
"Ne yapmak istediği konusunda çok netti"
Şera’nın bir dönem feshedilen silahlı grup Heyet Tahrir el-Şam’ın (HTŞ) eski lideri olduğunu, Aralık başında Beşar Esad rejimini deviren operasyonun başını çektiğini hatırlatan Petraeus, “Ne yapmak istediği konusunda çok netti: Suriye’nin bütün halklarını temsil eden bir hükümet kurmak istiyor. Ortadoğu’daki etnik, mezhepsel, kabilesel ve siyasal fay hatlarının kesiştiği bir ülkede sadece çoğunluk yönetimini değil, azınlık haklarını da güvence altına almayı hedefliyor” diye ekledi.
Petraeus, bu görüşmeyi “bölge için çok önemli bir dönüm noktası” olarak tanımladı ve Şam’ın Tahran’dan kopmasının stratejik anlamına dikkat çekti.
“Suriye artık İran rejiminin müttefiki değil” diyen Petraeus “İran’ın, Hizbullah’ın silah sistemlerini Suriye üzerinden yenilemesine artık izin verilmiyor” şeklinde konuştu.
Suriye’deki rejim değişikliği hakkında Petraeus “Bu değişim, Hizbullah’ın gücünün azalması ve İran’ın artık destek verememesiyle mümkün oldu. Rusya’nın Ukrayna’ya odaklanması da bu süreci hızlandırdı” dedi.
“Şera doğru şeyleri söylüyor, ama şimdi bunları hayata geçirmesi gerek”
Petraeus, Şera’nın “ılımlı, demokratik bir lider olma yönünde olumlu sinyaller verdiğini” söyledi.
David Petraeus, “Doğru şeyleri söylüyor. Akıllı, karizmatik, sakin ve düşünceli biri. Ancak vizyonu gerçeğe dönüştürebilecek mi, bunu zaman gösterecek. Onun başarısı, aslında bizim de başarımız olacak” diye ekledi.
Petraeus, bu gelişmenin “on yıllardır beklenen bir jeopolitik dönüşüm” olduğunu belirtti ve yeni Suriye hükümetine destek verilmesi gerektiğini söyledi.
Eski CIA Direktörü, “ABD Kongresi’nin, Suriye’nin yeniden inşası için kritik olan finans, inşaat ve enerji sektörlerindeki yaptırımları kaldırması gerektiğini savunuyorum. ABD’deki çok sayıda Suriyeli iş insanı ve yatırımcı, Ahmed el-Şeraa ile görüşerek yeni Suriye’ye yatırım yapmak istediklerini açıkladı. Bu ülkenin, Esad rejiminden önce hayal ettiğimiz noktaya dönmesini sağlayabilirler.”
“IŞİD tehdidi azaldı ama bitmedi”
Petraeus, bölgedeki genel güvenlik durumuna değinerek IŞİD tehdidinin Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde ciddi biçimde azaldığını ancak tamamen ortadan kalkmadığını söyledi.
Eski CIA Direktörü, “Hâlâ tekil aşırılık yanlıları var, özellikle Suriye’de faaliyet gösteren unsurlar endişe verici. ABD öncülüğündeki IŞİD Karşıtı Koalisyon, bu grupların liderlerini hedef almaya devam ediyor” dedi.
“Peşmerge ile 20 yılı aşkın bir işbirliğimiz var”
Petraeus, Kürdistan Bölgesi’ne verilen desteği yineleyerek, Peşmerge ile ilişkilerinin 2003’te Saddam Hüseyin rejiminin devrilmesi sırasında başladığını hatırlattı.
David Petraeus, “Yirmi yıldan fazla süredir Peşmerge ile çalışıyorum. 2003’te, Irak’ın kuzeyinde ülkeyi Saddam Hüseyin’in kanlı rejiminden kurtarma operasyonunda önemli rol oynadılar. Biz sadece onlarla ortaklık yapmadık; onları daha yetkin bir güce dönüştürmeye ve Irak ordusuna entegre etmeye çalıştık” ifadelerini kullandı.
