Erbil(Rûdaw) - Irak ve Kürdistan Bölgesi genelinde geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen genel nüfus sayımının nihai sonuçları açıklandı. Verilere göre, Kürdistan Bölgesi ile Kürdistan Bölgesi idaresi dışındaki Kürt bölgelerinin toplam nüfusu 10 milyon 496 bin 112 kişiye ulaştı.
Irak Planlama Bakanlığının verilerine göre 6 milyon 519 bin 129 kişi Kürdistan Bölgesi'nin dört ilinde, 3 milyon 949 bin 983 kişi ise Kürdistan Bölgesi İdaresi dışında kalan Kürt bölgelerinde yaşıyor.
Irak Planlama Bakanlığı tarafından 26 Kasım tarihinde kamuoyuyla paylaşılan sonuçlar, ülkenin demografik yapısına dair çarpıcı veriler ortaya koydu.
Irak ve Kürdistan Bölgesi'nin toplam nüfusunun 46 milyon 118 bin 793 olduğu belirtilen raporda, Kürdistan Bölgesi ile Anayasa'da 140’ıncı madde ile belirlenen ‘tartışmalı bölgeler’ olarak da ifade edilen Kürt bölgelerinde nüfus dağılımı söyle:
Nüfusun dağılımı ve "idare dışındaki" bölgeler
Açıklanan 10,5 milyonluk nüfusun yaklaşık 6 milyon 519 bini Kürdistan Bölgesi’nin resmi idaresindeki dört ilde (Erbil, Süleymaniye, Duhok, Halepçe) ikamet ederken; 3 milyon 949 bin 983 kişinin ise "Kürdistan Bölgesi idaresi dışında kalan Kürt bölgeleri" olarak tanımlanan tartışmalı bölgelerde yaşadığı kaydedildi. Güney Kürdistan coğrafyası içinde yer alan bu bölgeler arasında Kerkük, Xaneqin, Şengal, Mahmur ve Xurmatu yer alıyor.
İl bazında bakıldığında Kürdistan Bölgesi'nde Erbil 2 milyon 517 bin kişiyle en kalabalık il olurken, onu 2 milyon 401 bin kişiyle Süleymaniye ve Halepçe hattı, 1 milyon 599 bin kişiyle Duhok takip etti.
Kerkük ve tartışmalı bölgelerde son durum
Siyasi açıdan büyük önem taşıyan ve Kürdistan Bölgesi idaresi dışında kalan Kürt bölgelerinin başında gelen Kerkük'ün nüfusu 2 milyon 34 bin 627 olarak kayıtlara geçti. Kifri'nin ve yarısı Diyala'da kalan bölgeler 66 bin 437 kişi, Şeraban 254 bin 346 kişi, Mendeli 49 bin 348 kişi, Talkef 406 bin 732 kişi, Hamdaniye 249 bin 732 kişi, Mahmur 212 bin 357 kişi olarak belirlendi.
Sayıma göre Şengal'in nüfusu 201 bin 2 kişi olarak kayıtlara geçerken, Ninova'daki Şexan’ın bir kısmı 69 bin 279 kişi, Xurmatu 147 bin 216 kişiolarak kaydedildi.
Irak ve Kürdistan Bölgesi'nin toplam nüfusu, geçen yıl Kasım ayında yapılan nüfus sayımının kesin sonuçlarına göre 46 milyon 118 bin 793 kişiye ulaştı.
Bağdat'tan "ortak ekip" ve "1957 kayıtları" vurgusu
Irak Bakanlar Kurulu, nüfus sayımının özellikle tartışmalı bölgelerde güvenilirliğini sağlamak adına bir dizi kritik karar uyguladı. Federal Mahkeme'nin kararlarına bağlı kalınarak yürütülen süreçte, etnik gerilimlerin önüne geçilmesi amacıyla bu bölgelerde Arap, Kürt ve Türkmen memurlardan oluşan "ortak sayım ekipleri" görevlendirildi. Hristiyan nüfusun yoğun olduğu bölgelerde ise ekiplere Hristiyan temsilciler dahil edildi.
Sürecin en dikkat çeken detayı ise veri doğrulama mekanizması oldu. Toplanan verilerin demografik mühendislik iddialarını bertaraf etmesi amacıyla; 1957 yılı nüfus sayımı kayıtları, İçişleri Bakanlığı verileri ve Ticaret Bakanlığı kayıtlarıyla çapraz kontrole tabi tutulması kararlaştırıldı. Bu hassas doğrulama işlemi, Irak Federal Planlama Bakanlığı ile Kürdistan Bölgesi Planlama Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla yürütülecek.
Ayrıca, zorla yerinden edilenler ve göçmenlerin kayıtları, ellerindeki resmi belgelere dayandırılarak oluşturulan özel tablolarla sisteme işlendi.
Sürecin şeffaflığı adına Kürdistan Bölgesi İstatistik Kurumu'ndan teknik bir ekip de Bağdat'taki ana operasyon merkezinde hazır bulunarak veri akışını ve güvenliği denetledi.
