Kerkük (Rûdaw) - Kerkük Ticaret Odası Başkan Yardımcısı Dr. Ömer Mamo, bütçe açığını kapatmak amacıyla gümrük ve vergilerin artırılmasının Irak Dinarı'nın değer kaybetmesine ve ülkede yoksulluk oranının tırmanmasına neden olacağı uyarısında bulundu.
Rûdaw TV'de yayınlanan "Muhammed Şeyh Fatih ile Ekonomi" bültenine konuk olan Kerkük Ticaret Odası Başkan Yardımcısı ve İstatistik Uzmanı Dr. Ömer Mamo, Irak hükümetinin yeni gümrük ve vergi politikalarını değerlendirdi.
Hükümetin malları 21 kategori ve 97 maddeye ayırdığını hatırlatan Mamo, vergi artış oranlarının belirlenmesinde izlenen yöntemin bilimsel istatistik kriterleriyle örtüşmediğini belirtti.
"Vergi dağılımı gelişigüzel yapılmış"
Yeni vergi sisteminin dengesiz olduğunu ve "normal dağılım" ilkesine uymadığını vurgulayan Mamo, malların sadece yüzde 21’ine yüzde 5 oranında vergi uygulandığını belirtti.
Verilere göre ürünlerin yüzde 25’inde vergi oranı yüzde 10 artırılırken, pazarın en büyük dilimini oluşturan yüzde 35’lik kesimde vergiler yüzde 20 ila 25 seviyesine çekildi; malların yüzde 8’ine ise yüzde 30 oranında yüksek vergi getirildi.
Mamo, "Bu dağılım istatistik biliminde 'rastgele' (gelişigüzel) olarak tanımlanır. Bu durum, alınan kararın kendi içinde tutarsızlıklar barındırdığının açık bir göstergesidir" dedi.
Dolar kurunu tetikledi: 148 bin dinara yükseldi
Yüksek vergilerin ve karmaşık bürokratik engellerin tüccarı kayıt dışına ittiğini belirten Dr. Ömer Mamo, piyasadaki dolar talebinin seyrinin değiştiğine dikkat çekti.
Mamo, "Ağır vergilerden ve prosedürlerden kaçmak isteyen tüccarlar, dolar temini için paralel piyasaya yöneldi ve kaçakçılık yollarına başvurdu. Bu talep kayması, 100 doların değerini 141 bin dinardan yaklaşık 148 bin dinara yükseltti" ifadelerini kullandı.
Yeni gümrükleme sistemi "ASYCUDA"nın ve vergi artışlarının iş dünyasında paniğe yol açtığını belirten Mamo, birçok tüccarın mal satışını durdurduğunu veya maliyetleri düşürmek için alternatif sınır kapıları arayışına girdiğini kaydetti.
"Enflasyon ve işsizlik uyarısı"
Irak’ın ihtiyaçlarının yüzde 85’ini ithal ettiğini hatırlatan Mamo, yapılan her vergi zammının doğrudan maaşlı kesimi etkileyeceğini ve piyasada yüksek enflasyona neden olacağını söyledi.
Mamo, "Hükümet bu kararları gözden geçirmezse işsizlik ve yoksulluk oranları daha da artacaktır. Irak, büyük petrol gelirlerine sahip olsa da güçlü ve çeşitlendirilmiş bir ekonomiye sahip değil. Bu nedenle iç kararlar veya küresel dalgalanmalar halkın geçimini doğrudan ve sert bir şekilde etkiliyor" diye konuştu.
Kerkük Ticaret Odası yetkilisi son olarak, bu tür ekonomik kararların tek başına hükümet tarafından alınmaması gerektiğini; meclis, uzman komiteler ve ticaret odalarının da sürece dahil edilerek yerli üretimi ve piyasa istikrarını gözeten politikalar geliştirilmesi çağrısında bulundu.
