Van (Rûdaw) - Van’ın 110 kilometre uzağında yer alan Müküs (Bahçesaray) ilçesi, el değmemiş doğası, buz gibi suları ve dünyaca ünlü şairi Feqiyê Teyran’ın mirasıyla ziyaretçilerini ağırlıyor. Şehir hayatının gürültüsünden kaçanların adresi olan ilçe, aynı zamanda bölgenin en kaliteli bal üretim merkezlerinden biri konumunda.
Van, özellikle ilkbahar ve yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktası olmaya devam ediyor. Kentin turistik merkezlerinin yanı sıra ilçeleri de ziyaretçilerine eşsiz deneyimler sunuyor. Bu ilçelerin başında ise doğasıyla hayranlık uyandıran Müküs geliyor.
Feqiyê Teyran’ın ilham kaynağı: Serkani Suyu
Müküs’ün en belirgin sembollerinden biri, Serkani Mağarası’ndan doğan ve köylerin arasından süzülerek Botan Çayı’na karışan nehridir.
Kürt edebiyatının efsanevi ismi Feqiyê Teyran, ünlü "Ey Av û Av" şiirini bu coşkulu çay için kaleme almıştır. Ünlü şairin kabri, ilçeye 10 kilometre mesafedeki Verazuz köyünde bulunuyor ve her yıl binlerce seveni tarafından ziyaret ediliyor.
Müküs’ün tanınan şahsiyetlerinden Remzi Orhan, şairin yaşamına dair şunları söylüyor:
"Feqiyê Teyran sadece bir şair değil, aynı zamanda bir seyyah ve gezgindi. Cizre’ye gitmiş, Melayê Cizîrî ile şiirsel atışmalar yapmıştır. Bir dönem Tiflis’e kadar uzanan yolculuğu, Bitlis’in Hizan ilçesinde kurduğu medrese ile devam etmiştir. Şiirlerinde vatanseverlikten aşka, tasavvuftan toplumsal eleştirilere kadar geniş bir yelpaze sunar."
Şifa kaynağı Müküs balı
İlçenin sarp coğrafyası ve zengin bitki örtüsü, halkı arıcılık ve hayvancılığa yöneltmiş durumda. 43 yıldır arıcılık yapan Reşit Toğrak, bölgenin bal üretimindeki başarısını şu sözlerle özetliyor:
"Dağlarımız tamamen çiçeklerle örtülü. Arılarımıza kesinlikle dışarıdan şeker vermiyoruz; balımız tamamen saf ve tertemizdir. Üretim sezonu uzun sürse de sonuçta çok kaliteli bir ürün alıyoruz. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerden yoğun talep var; kargo ile her yere gönderiyoruz.”
Betonlardan doğaya kaçış
Yaklaşık 6 bin nüfuslu ilçede sosyal yaşam, akşam saatlerinde nehir kıyısındaki çay bahçelerinde canlanıyor. Şehir kalabalığından ve beton yığınlarından yorulan Vanlılar için Müküs bir "nefes alma" noktası.
Müküslü vatandaşlardan Mehmet Orhan, "Burası benim gözümde cennetten bir köşe. Her yerden sular akar, meyve ağaçları boldur. Şehirde ruhu daralanlar huzur bulmak için buraya geliyor. Bu durum son yıllarda turizmin de canlanmasını sağladı" diyor.
Doğası, kültürü ve dinginliğiyle Müküs, hem bedensel hem de ruhsal dinlenme arayanlar için bölgedeki en önemli rotalardan biri olmaya devam ediyor.
