Erbil (Rûdaw) – Çam ormanları, halk şarkıları ve Orta Çağ atmosferiyle tanınan Baltık ülkesi Letonya, şimdilerde yeni ve şaşırtıcı bir sorunla gündemde: Erkek kıtlığı.
Bu durum sosyal medyada çok abartılan bir konu ya da arkadaşlık uygulamalarındaki şikayetlerden ibaret değil; ülke ciddi bir şekilde erkek nüfusunun azlığı etkisi altında.
İstatistiklere göre ülkede tam anlamıyla bir "erkek kuraklığı" yaşanıyor.
Kadınların sayısı erkeklerden yüzde 15,5 daha fazla ve bu fark Avrupa Birliği (AB) ortalamasının üç katı.
Yaşlı nüfusta bu fark daha da dramatik bir hal alıyor; 65 yaş üstü kadınların sayısı erkeklerin iki katı.
Neden erkekler az?
Araştırmacılar bu dengesizliğin arkasında büyük bir sır olmadığını söylüyor. Letonya erkekleri kadınlar kadar uzun yaşamıyor.
Erkeklerde sigara içme oranı yüzde 31 iken kadınlarda bu oran yüzde 10. Ayrıca obezite ve fazla kilo oranları erkeklerde daha yüksek.
Kötü beslenme, sağlığın ihmal edilmesi ve Sovyet sonrası yaşam tarzının izleri, on yıllardır erkeklerin erken ölmesine neden oluyor.
Küçük bir ülkede bu durumun etkileri çabuk görülüyor. Az sayıda erkek orta yaşa, daha da azı emeklilik yaşına ulaşıyor.
Bu dengesizlik ülkenin demografisini sessizce değiştirdi.
"Altın elli erkekler"
Demograflar bu sağlık krizini tartışırken, Letonyalı kadınlar pratik ve hızlı bir çözüm buldu: Eğer ülkede yeterince erkek yoksa, kiralayacaklar.
Letonya genelinde "saatlik koca" hizmetleri oldukça popüler hale geldi.
Komanda24 gibi şirketler "Altın Elli Erkekler" gönderme sözü veriyor.
Bu ilginç tanım; patlayan boruları onaran, televizyonları duvara monte eden, dolapları tamir eden veya ev aletlerini düzelten işçiler için kullanılıyor.
Bir diğer hizmet sağlayıcı Remontdarbi.lv, bu kavramı daha da ileri taşıyor ve çalışanlarını açıkça "kiralık erkekler" (veya kiralık kocalar) olarak tanıtıyor.
Müşteriler internet veya telefonla randevu alıyor ve kısa sürede kapıya bir erkek geliyor.
Flört etmek ya da hafta sonu planlarını tartışmak için değil; sadece duvarı boyamak veya perdeleri takmak için.
Aşk değil, ticaret
Bu konsept, geleneksel "becerikli erkek" rolünü basit bir ticari işleme dönüştürüyor.
İlişkiye, sıkıcı buluşmalara veya yalanlara gerek yok; kimse birinin aşk uğruna IKEA kütüphanesini kurduğu hayaline kapılmıyor.
Kadınların şakayla karışık "ulusal erkek boşluğu" dediği ülkede, bu hizmet demografik açık için pratik bir çözüm oldu.
İlginçtir ki Letonya bu "gig" (kısa süreli iş) ekonomisi sektörünü geliştiren tek ülke değil.
Bu fikir 2022'de İngiltere'de de yayılmıştı.
Üç çocuk annesi Laura Young, "Becerikli Kocamı Kirala" adlı bir işletme kurmuş ve tamirat işleri için kocası James'i kiralamıştı.
James saati 44 dolara banyo fayanslarını yapıyor, halı döşüyor ve oda boyuyordu.
İşi o kadar artmıştı ki bazı müşterileri reddetmek zorunda kalmıştı.
Ev hayatının değişimi
Bu hizmetler demografik bir değişimden veya zekice bir pazarlamadan fazlasını gösteriyor.
Bunlar, ev içi yaşamın yeniden yapılanmasını ve değişimini temsil ediyor.
Eskiden otomatik olarak erkeğin görevi sayılan işler, şimdi yemek veya taksi çağırmak gibi profesyonel hizmet pazarının bir parçası oldu.
Letonya'da bu değişim, erkek eksikliğine doğrudan bir cevap niteliğinde.
Başka yerlerde ise ilişkilerin değişmesi, geç evlilik ve yeni aile modelleri buna neden oluyor.
Bir nesil önce "kiralık bir erkeğe" güvenmek tuhaf görünebilirdi. Ama bugün, bu sadece etkili ve verimli bir yöntem.
Letonya'daki erkek kıtlığı yakın zamanda bitmeyecek.
Erkek sağlığı belirgin şekilde düzelmedikçe, cinsiyet farkı Avrupa'nın en büyüklerinden biri olarak kalmaya devam edecek.
Ancak ülke duruma çoktan uyum sağladı. Erkek yaratamayabilirler ama bozuk lavaboyu tamir edecek birinin gelmesini sağlayabilirler.