Haber Merkezi - İran, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin ekonomik baskıyı artırdığı bir dönemde, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yönetimi konusunda Umman ile görüşmelere yeniden başladığını duyurdu.
Görüşmelerin odağında, boğazda "ortak ve geçici bir deniz ulaşım koridoru" kurulması ile bölgedeki mayınların temizlenmesi yer alıyor.
Görüşmeler haftalardır sürüyor
İran ile Umman, şubat ayında başlayan savaş öncesinde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin denetimi konusunda haftalardır aralıklı olarak temas hâlindeydi. Savaşın patlak vermesiyle birlikte boğazdaki ticari gemi trafiğinin büyük kısmı durma noktasına gelmişti.
İki ülke salı günü yaptığı ortak açıklamada, geçici koridor önerisi üzerinde çalıştıklarını ve mayın temizleme konusunda anlaştıklarını bildirdi.
Trump ise boğazdaki tüm mayınların temizlendiğini öne sürdü; ABD Başkanı daha önce de benzer açıklamalar yapmıştı.
Risk sürüyor
ABD ile İran arasındaki aktif çatışmalar büyük ölçüde durulmuş olsa da kalıcı bir barış anlaşmasına yönelik diplomatik çabalarda somut bir ilerleme kaydedilmedi. Hürmüz Boğazı'ndan geçiş de yüksek risk taşımayı sürdürüyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Kurumu'nun (UKMTO) verdiği bilgiye göre, salı günü boğazın girişindeki Umman'a bağlı Ash Shishah bölgesinin yaklaşık 17 kilometre kuzeydoğusunda bir petrol tankeri, kimliği belirlenemeyen bir cismin isabet etmesiyle hasar gördü ve hareket kabiliyetini yitirdi.
Gerilim başka cephelerde de devam ediyor. ABD Gizli Servisi, İran devlet televizyonunda yayımlanan ve Trump'ın 20 yaşındaki oğlu Barron Trump'a yönelik olası bir suikast planının konu edildiği bir videodan haberdar olduğunu açıkladı. Üç dakikalık yayında Barron Trump'ın takip edildiği ve öldürülmesi hâlinde 10 milyon dolar ödül vaat edildiği iddia edildi.
Washington baskıyı artırıyor
ABD yönetimi, İran ekonomisi üzerindeki baskıyı yoğunlaştırmak amacıyla bu hafta başında, Tahran ile ticari bağlarını sürdüren ülkelere yaptırım uygulanabileceği uyarısında bulundu. Ancak Washington, bu adımın hemen hayata geçirilmeyeceğini belirtti.
İran ise ABD'nin ekonomisini izole etme girişimini "ağır bir hukuksuzluk" olarak nitelendirdi ve birçok ülkenin bu baskı kampanyasına katılmayacağını savundu. Petrol fiyatları, yeni yaptırım tehdidinin piyasa üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağı değerlendirmesiyle ikinci gününde de gerilemeye devam etti.
Öte yandan ABD'nin, İran ile yaşanan gerilim nedeniyle personeli tahliye edilen ya da azaltılan bazı Ortadoğu diplomatik temsilciliklerine çalışanlarını yeniden göndermeye hazırlandığı bildirildi. Reuters'a konuşan konuya yakın iki kaynağa göre bu adım, Washington'ın kısa vadede çatışmanın yeniden tırmanma riskini daha düşük gördüğüne işaret ediyor. Bazı büyükelçiliklerin ise başlangıçta sınırlı kapasiteyle faaliyet göstermesi bekleniyor.
Reuters/Ipsos anketine göre ABD kamuoyunda savaşa verilen destek, çatışmanın ilk günlerinden bu yana en düşük seviyesine geriledi. Trump'ın kamuoyu desteği de kasımdaki Kongre seçimleri öncesinde rekor düşük seviyelerde seyrediyor.
Savaşta, çoğu İran ve Lübnan'da olmak üzere binlerce kişi hayatını kaybetti. ABD ve İsrail saldırılarının İran'ın konvansiyonel askeri kapasitesinin önemli bir bölümüne zarar verdiği belirtilirken, Washington ve Tel Aviv'in ortadan kaldırmayı hedeflediği İran'ın nükleer programının mevcut durumu belirsizliğini koruyor.
