Erbil (Rûdaw)- İngiltere İnme Derneği (Stroke Association), her yıl milyonlarca insanı hayattan koparan ya da kalıcı felce neden olan inme vakalarına ilişkin hayati veriler paylaştı.
Rapora göre vakaların yüzde 85’i pıhtı tıkanıklığı nedeniyle yaşanırken, yüksek tansiyon en büyük tetikleyici olarak öne çıkıyor.
Çağımızın en yaygın ve ölümcül nörolojik sağlık sorunlarından biri olan inme (beyin felci), erken teşhis ve önleyici tedbirler alınmadığında saniyeler içinde kalıcı hasarlara veya ölüme yol açabiliyor.
İngiltere’nin önde gelen sağlık kuruluşlarından İngiltere İnme Derneği, beyin damarlarını tıkayarak felci tetikleyen ana faktörleri ve inmenin anatomisini mercek altına aldı.
Vakaların yüzde 85’i pıhtı yüzünden yaşanıyor
Yayımlanan son verilere göre inme vakaları temel olarak iki kategoriye ayrılıyor:
İskemik inme (damar tıkanıklığı – yüzde 85): En yaygın görülen türdür. Beyne giden bir kan damarının pıhtı nedeniyle tıkanması sonucu gelişir. Tıkanan damar nedeniyle beynin o bölgesine oksijen ve besin taşınması durur; saniyeler içinde binlerce beyin hücresi ölür.
Hemorajik inme (beyin kanaması – yüzde 15): Beyin içindeki veya çevresindeki zayıflamış bir damarın patlayarak kanama yapması sonucu ortaya çıkar.
Beyin damarlarını tıkayan 5 kritik risk faktörü
Uzmanlar, inme vakalarının büyük bir kısmının aslında önlenebilir olduğunu vurgulayarak, damar yapısını bozan ve pıhtı oluşumunu tetikleyen en tehlikeli 5 nedeni şöyle sıraladı:
1. Yüksek tansiyon (en büyük düşman): Damar duvarlarına sürekli aşırı basınç uygulayarak damarları zayıflatır, sertleştirir ve çatlamaya ya da tıkanmaya elverişli hale getirir.
2. Sigara ve tütün ürünleri: İçeriğindeki zehirli kimyasallar damar çeperlerine doğrudan hasar verir, damarları daraltır ve kanın pıhtılaşma hızını anormal derecede artırır.
3. Diyabet (şeker hastalığı): Kandaki glikoz seviyesinin uzun süre yüksek seyretmesi damarların elastikiyetini yok eder ve damar içi mikro tahribatlara yol açar.
4. Yüksek kolesterol: Kanda dolaşan fazla yağlar damar çeperlerine yapışarak plaklar oluşturur. Bu plaklar zamanla kireçlenip damarı tamamen tıkayabilir veya koparak pıhtıya dönüşebilir.
5. Kalp ritim bozuklukları: Özellikle atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları, kanın kalpte göllenmesine ve pıhtı üretmesine neden olur; bu pıhtı kalpten fırlayarak doğrudan beyin damarlarını tıkar.
“Yaşam tarzı değişikliği hayat kurtarır”
İnme Derneği yetkilileri, tansiyonun düzenli ölçülmesi, tuz ve yağ tüketiminin azaltılması, sigaranın bırakılması ve hareketli bir yaşam benimsenmesi halinde inme riskinin çok büyük oranda düşürülebileceğini hatırlattı.
