Haber Merkezi - Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Ay üzerinde kurulacak ve büyük bir şehir büyüklüğünde olabileceği belirtilen devasa yerleşim planını açıkladı. Projenin, Mars’a insan gönderilmesi yolunda ilk büyük adım olacağı belirtilirken, ajans “Ay Üssü”nün (Moon Base) “insanlığın başka bir gök cismi üzerindeki ilk kalesi” olacağını duyurdu.
26 Mayıs 2026 Salı günü NASA’nın Washington’daki genel merkezinde düzenlenen törende, ajans yetkilileri Ay araçları ve yük indirme gemileri için yeni sözleşmeler imzaladıklarını açıkladı. Törende ayrıca Ay’ın güney kutbu yakınlarında kurulacak “Ay Üssü” projesinin üç aşamalı planı paylaşıldı.
“Bir sonraki durak Mars”
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, projeye ilişkin açıklamasında, “Ay Üssü, Amerika’nın ve insanlığın başka bir dünyadaki ilk dış karakolu olacak. Mürettebatlı veya mürettebatsız her görev bir öğrenme fırsatı sunacak. Bilim için, ekonomik ve teknolojik kazanımlar için ve bir sonraki hedefimiz olan Mars’a hazırlanmak için gidiyoruz” dedi.
Isaacman, üssün kurulmasındaki temel amacın “su ve buzla çalışabilecek bir ortam oluşturmak ve Mars yolculuğu için gerekli becerileri öğrenmek” olduğunu vurguladı.
Üç aşamalı plan
NASA, Ay Üssü projesini üç ana aşamaya ayırdı.
1. aşama: Test ve öğrenme (günümüz - 2029)
İlk aşamada Ay’ın güney kutbu bölgesini incelemek amacıyla hızlı robotik görevler gerçekleştirilecek. Bu süreçte 21’i iniş görevi olmak üzere toplam 25 görev planlanıyor.
Ay araçları, ekipler ve “Moonfall” adı verilen dört dron Ay’a gönderilecek. Ayrıca Ay yüzeyine toplam 4 ton yük ulaştırılacak.
2. aşama: İlk yerleşim (2029 - 2032)
İkinci aşamada ilk yerleşim operasyonları başlayacak. Geniş güneş enerjisi sistemleri ile başlangıç seviyesinde nükleer enerji sistemleri kurulacak.
Bu dönemde 24 iniş görevi gerçekleştirilecek ve Ay yüzeyine toplam 60 ton yük taşınacak.
3. aşama: Sürekli insan varlığı (2032 ve sonrası)
2032 sonrasında ise Ay’da sürekli insan varlığı hedefleniyor. Düzenli ekip değişimleriyle faaliyetlerin kesintisiz sürdürülmesi planlanırken, yarı kalıcı yaşam alanları inşa edilecek.
Ayrıca gelişmiş nükleer enerji sistemleri devreye alınacak ve yıllık 38 tonluk yük sevkiyatı yapılacak.
Ay üzerinde bir şehir kurulacak
Projenin başmühendisi Nujoor Merence, kurulacak üssün yüzlerce kilometrekarelik bir alanı kapsayacağını belirterek, yerleşimin büyük bir şehir büyüklüğünde olacağını söyledi.
Merence, Ay üzerindeki hiçbir noktanın bilimsel, teknolojik ve yerleşim ihtiyaçlarını aynı anda karşılayamadığını ifade ederek, “Konutların güneş ışığı alabilmesi için tepelerde olması gerekiyor ancak enerji sistemlerinin radyasyon nedeniyle bir kilometre veya daha uzakta kurulması şart. Tüm bu unsurları bir araya getirdiğinizde yerleşim bir şehre benzer şekilde geniş bir alana yayılıyor” dedi.
Özel şirketlerle iş birliği
NASA, projeyi hayata geçirmek için birçok özel sektör şirketiyle anlaşma yaptı.
Jeff Bezos’un sahibi olduğu Blue Origin, araç taşıma gemilerinin inşası için seçildi. Ay yüzeyinde kullanılacak yeni araçların (rover) üretimi için Astrolab ve Lunar Outpost şirketleriyle anlaşma sağlandı. Firefly şirketi ise iniş araçlarının geliştirilmesi görevini üstlendi.
NASA ayrıca, süreci şeffaf şekilde paylaşmak ve dünyayı bu yeni yolculuğa ortak etmek amacıyla “Ay Üssü” görevlerine özel yeni bir internet sitesini de yayına aldı.