Haber Merkezi - Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'da düzenlenen 2026 NATO Zirvesi'nin ardından The National gazetesine bölgesel gelişmelere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Fidan, İran, İsrail, Rusya ve F-35 krizinden S-400 sistemlerine kadar geniş bir yelpazede değerlendirmelerde bulundu.
İran ile temas: "Sorunun kökenini daha derinlemesine anlama fırsatı"
Fidan, İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile yaptığı telefon görüşmesinin kendisine sorunun kökenini daha iyi kavrama imkanı sunduğunu belirtti. Bölgedeki gerilimin azaltılmasının çözüm olduğunu vurgulayan Fidan, her iki tarafın da ateşkes ve barış anlaşmasıyla ilerlemek istediğini söyledi. Bakan, yine de olası bir kaza payının her zaman bulunduğunu, iletişim hataları, provokasyon ve misillemeler konusunda azami dikkat gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
"Netanyahu hükümetinin politikaları bölge ve uluslararası güvenlik için bir tehdit"
Fidan, İsrail Başbakanı Netanyahu hükümetinin izlediği politikaların yalnızca Türkiye için değil, İsrail'in kendisi, bölge ve uluslararası güvenlik için de bir yük ve tehdit oluşturduğunu söyledi. Türkiye-İsrail arasında açık bir çatışma ihtimaline dair soruya ise "Açık bir çatışmaya yol açacak neden yok" yanıtını verdi.
Avrupalı liderlerin İsrail'in oluşturduğu tehdidi fark etmeye başladığını ancak buna nasıl karşılık verileceğini henüz bulamadığını belirten Fidan, Suriye'deki ilerlemeyi baltalayacak girişimlerin bu tabloyu değiştirebileceğine dikkat çekti. Bakan, "İsrail'in istikrarlı, güçlü, dönüşen ve gelişmiş bir Suriye görmek istediğinden emin değiliz" dedi ve İsrail hükümetinin bölge ülkelerine yönelik geçmiş ve güncel davranış kalıplarına bakıldığında Suriye'deki hükümeti istikrarsızlaştırmaya çalıştığını söyledi.
"Gazze planı henüz vaat ettiği sonuçlara ulaşmadı"
Gazze Barış Kurulu'nun soykırımı durdurmada etkili olduğunu belirten Fidan, planın özellikle insani yardım konusunda henüz tam anlamıyla başarıya ulaşmadığını ifade etti. Körfez'deki savaş nedeniyle uluslararası toplumun dikkatinin başka yöne kaydığını belirten Fidan, Filistinlilere daha fazla insani yardım ulaştırılabilmesi için İsrail üzerindeki uluslararası baskının artırılması gerektiğinin altını çizdi.
"Herkesi tanıyoruz, her çatışmanın dinamiklerini biliyoruz"
Türkiye'nin geçmişi sayesinde bölgesel anlaşmazlıklarda arabuluculuk için benzersiz bir konumda bulunduğunu söyleyen Fidan, bölge ülkelerinin artık kendi sorunlarını sahiplenmesi gerektiğini, eski anlayışla devam etmenin başarısızlıkla sonuçlanacağını belirtti.
Fidan, bu yılın başında Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan'ın bölgede barışa dayalı yeni bir düzen inşa etmek amacıyla bir çalışma grubu oluşturduğunu hatırlattı. Bu yapının Arap Birliği veya Körfez İşbirliği Konseyi gibi mevcut örgütlerin yerini almayı değil, daha hızlı hareket edebilmeyi hedeflediğini vurguladı.
İran'ın bölgedeki vekil güç politikasını, İsrail'in güvenlik gerekçesiyle bölgeyi işgalinin bir benzeri olarak gördüğünü aktaran Fidan, tüm tarafların güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü garanti altına alacak yeni bir güvenlik anlayışının İran'a da "kendi köşesine çekilme" imkanı sunabileceğini söyledi. ABD-İran arasında bir barış anlaşmasına ulaşılması halinde daha sağlıklı görüşmelerin başlayabileceğini ifade etti.
"Ruslarla da sağlıklı bir tartışma olmalı"
S-400 sistemlerinin BAE'ye gönderilme ihtimaline ilişkin soruya Fidan, sürecin devam ettiğini ve hükümet içinde görüşmelerin sürdüğünü belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Ruslarla da sağlıklı bir tartışma olmalı çünkü şu anda herhangi bir ülke, süreç veya çözüm türü isimlendiremem, zira iki cumhurbaşkanı arasında siyasi bir irade var. Dolayısıyla Rusya da görüşmelerin bir parçası olmalı çünkü S-400 buradan satın alınıyor."
Rusya değerlendirmesi: Putin ile görüşme ve Ukrayna savaşı
Rusya'nın geçmişe kıyasla daha kırılgan bir konumda olup olmadığı sorusuna Fidan, geçen ay Rusya'yı ziyaret ettiğini, meslektaşları ve bazı istihbarat-güvenlik yetkilileriyle görüştüğünü, ayrıca Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildiğini aktardı. Güney Kafkasya, Orta Doğu ve Ukrayna'daki savaş konularında görüş alışverişinde bulunduklarını belirten Fidan, Putin'in Alaska'da varılan mutabakata bağlılığını dile getirdiğini ancak "tango yapmak için iki kişi gerektiğini", tek taraflı bir taahhüdün Ukrayna ikna edilmeden başarılı olamayacağını vurguladı.
F-35 krizi: "Çok yakında bir çözüme ulaşacağız"
ABD ile Türkiye arasında süregelen F-35 görüşmelerinin ne zaman sonuçlanacağına ilişkin soruya Fidan, Trump ve Erdoğan'ın geçen yıl Eylül ayında Washington'daki görüşmelerinde bu konudaki engelleri kaldırma kararı aldıklarını hatırlattı. Türkiye'nin parasını ödediği F-35'lerin teslim alınmayı beklediğini belirten Fidan, ABD Kongresi'nin Türkiye'yi hedef alan NDAA yasası nedeniyle sürecin şu ana kadar tıkandığını ancak yakın zamanda çözüme kavuşacağına inandığını söyledi.
