31 avukat hakkında gözaltı kararı: Yasa dışı ‘panel’ sistemleri nedir?

Haber Merkezi - Türkiye’de kişisel verilerin yasa dışı şekilde sorgulanmasını ve paylaşılmasını sağlayan “panel” sistemlerine yönelik soruşturmalar sürüyor. Son operasyonda 31 avukat hakkında gözaltı kararı verilirken, 39 avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemi yapıldı.

Adalet Bakanlığının açıklamasına göre soruşturma kapsamında bazı hukuk bürolarında vatandaşların kişisel verilerine hukuka aykırı şekilde erişim sağladığı öne sürülen “HukukBİS” ve “AsistBİS” isimli dijital panellerin kullanıldığına ilişkin delillere ulaşıldı.

Peki “panel” olarak adlandırılan bu sistemler nedir ve kişisel veriler nasıl bu kadar kolay sorgulanabiliyor?

Panel sistemi nedir?

“Panel”, özel bir bilgisayar korsanlığı teknolojisinin adı değil. İnternetteki bir yönetim veya sorgulama ekranı gibi çalışan bu sistemler, farklı kaynaklardan elde edilen kişisel verileri tek bir yerde toplamaya ve arama yoluyla erişilebilir hale getirmeye yarıyor.

Kullanıcı, bir internet sitesindeki arama kutusuna kişinin adı, soyadı veya başka bir bilgisini girerek sistemde bulunan kayıtlara ulaşabiliyor.

Bu sistemlerde T.C. kimlik numarası, adres, telefon, aile bilgileri, SGK kayıtları ve tapu bilgileri gibi çeşitli kişisel verilerin sorgulanabildiği belirtiliyor.

Veriler nereden geliyor?

Panellerdeki bilgiler genellikle tek bir kaynaktan gelmiyor.

Veriler, farklı dönemlerde gerçekleşen veri sızıntılarından, güvenlik açıklarından veya yasa dışı yollarla ele geçirilen veri tabanlarından elde edilebiliyor. Farklı kaynaklardan gelen bilgiler daha sonra birleştirilerek tek bir sorgulama ekranında kullanıma sunulabiliyor.

Örneğin bir veri tabanında kişinin adı ve T.C. kimlik numarası, başka bir veri tabanında telefon numarası, diğerinde ise adres bilgisi bulunabilir. Ortak bilgiler kullanılarak bu kayıtlar aynı kişiye aitmiş gibi bir araya getirilebiliyor.

Bu nedenle panelin kendisi doğrudan bir devlet sistemi olmak zorunda değil. Panel, farklı kaynaklardan elde edilen verileri sorgulamayı kolaylaştıran bir arayüz olarak çalışabiliyor.

Hangi bilgiler sorgulanabiliyor?

Soruşturma kapsamında incelenen panellerde çok sayıda sorgulama seçeneğinin bulunduğu belirtildi.

Bunlar arasında:

Kimlik ve T.C. kimlik numarası sorgulama

Adres ve yerleşim yeri sorgulama

Aile bilgileri sorgulama

Telefon ve GSM bilgileri

SGK ve çalışan bilgileri

Tapu kayıtları

Mükellef bilgileri

Ada ve parsel bilgileri

yer alıyor.

31 avukat hakkında neden işlem yapıldı?

4 Eylül’de yürütülen soruşturma kapsamında 31 avukat hakkında gözaltı kararı verildi. Ayrıca 39 farklı avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemi gerçekleştirildi.

Adalet Bakanlığının açıklamasına göre soruşturma dosyalarında bazı hukuk bürolarına ait olduğu değerlendirilen panel erişim kayıtları, kullanıcı bilgileri, doğrulama kodları, uzaktan bağlantı kayıtları ve kişisel veri içeren sorgu çıktıları bulundu.

Ayrıca toplu Word ve Excel dosyaları ile panel kullanımına ilişkin yazışmaların da incelemeye alındığı bildirildi.

Bazı panellerin hukuk bürolarındaki bilgisayarlara uzaktan bağlantı programları aracılığıyla kurulduğu ve kullanıcı hesaplarının büro içerisinden aktif olarak yönetildiğine ilişkin bulgulara ulaşıldığı belirtildi.

Veriler neden tehlikeli?

Bir kişinin yalnızca T.C. kimlik numarasının bilinmesi, tek başına banka hesabına veya e-Devlet hesabına erişim anlamına gelmiyor.

Ancak kimlik numarası, telefon, adres ve aile bilgileri gibi çok sayıda verinin bir araya gelmesi ciddi güvenlik ve mahremiyet riskleri oluşturabiliyor.

Bu bilgiler dolandırıcılık, tehdit, şantaj veya kişiye özel sahte mesaj ve aramalar için kullanılabiliyor. Örneğin dolandırıcıların kişi hakkında daha fazla bilgi sahibi olması, kendilerini banka, polis veya başka bir kurum görevlisi gibi göstermelerini kolaylaştırabiliyor.

İlk kez gündeme gelmiyor

Türkiye’de yasa dışı panel sistemlerine yönelik daha önce de operasyonlar düzenlenmişti.

Ocak 2025’te İstanbul merkezli 25 ilde düzenlenen operasyonda, kişisel verileri yasa dışı paneller üzerinden sattıkları veya tehdit ve şantaj amacıyla kullandıkları iddia edilen 69 kişi gözaltına alınmıştı. Şüphelilerin 35’inin çocuk olduğu açıklanmış, 44 kişi tutuklanmıştı.

Soruşturma kapsamında T.C. kimlik bilgilerinin yanı sıra tapu ve sağlık bilgileri gibi verilerin de ele geçirildiği öne sürülmüştü.

Paneller devlet sistemlerine doğrudan bağlı mı?

Yasa dışı panellerin tamamının devlet kurumlarının sistemlerine doğrudan bağlı olduğu anlamına gelmiyor.

Bu sistemlerde geçmişte yaşanan veri sızıntılarından elde edilen bilgiler bulunabileceği gibi, farklı kaynaklardan toplanan veriler de bir araya getirilebiliyor.

Daha önceki bazı soruşturmalarda ise yetkili kullanıcıların şifrelerinin ele geçirilerek kamu sistemlerine erişildiğine ilişkin iddialar da gündeme gelmişti.

Soruşturma sürüyor

Son soruşturmada güvenlik güçleri, panellerin nasıl temin edildiğini, kimler tarafından kullanıldığını ve kişisel verilerin hangi amaçlarla sorgulandığını araştırıyor.

Ayrıca sistemlerin hukuk bürolarına nasıl kurulduğu, kullanıcı hesaplarının kimler tarafından yönetildiği ve bu faaliyetler karşılığında para transferi yapılıp yapılmadığının da incelendiği bildirildi.

Soruşturmanın sonucunda, gözaltına alınan kişiler hakkındaki iddiaların hukuki durumunun netleşmesi bekleniyor.