Dersim (Rûdaw) - Dersim'in sözlü kültürünün önemli temsilcilerinden şair Weliye Uşene İmami'nin (Veli Kutan) Peter Köyü'ndeki mezar yeri, 45 yıl sonra tespit edildi.
Dersim Yazarlar Birliği'nden araştırmacı yazar Cemal Taş, araştırmacı yazar Şahin Çiçek ve bir grup gönüllü, Weliye Uşene İmami'nin mezarının yerini tespit etmek amacıyla Peter Köyü'ne gitti.
Yaklaşık 3 saat süren yürüyüşün ardından mezarın bulunduğu bölgeye ulaşılırken, İmami'nin mezar yerini akrabası Hüseyin Yalnız gösterdi.
Araştırmacı yazar Şahin Çiçek, Weliye Uşene İmami'nin büyük bir şair olduğunu belirterek, Kırmanci'de 1938 katliamı ve "tertele" üzerine söylenen sûharelerin (ağıt) ve sanatçıların seslendirdiği klamların İmami'ye ait olduğunu söyledi.
Çiçek, şöyle konuştu:
"Weliye Uşene İmam çok büyük bir şairdir. Kırmanci'de 1938 katliamının ardından hem katliam üzerine hem tertele üzerine bu bildiğimiz sûhare ve sanatçılarımızın seslendirdiği klamların tamamı Weliye Uşene İmam'a aittir."
"Nerede katliam olmuşsa sûhare söylemiş"
Araştırmacı yazar Cemal Taş da İmami'nin Dersim'in farklı bölgelerinde yaşanan katliamların ardından sûhare söylediğini belirtti.
Taş, şunları söyledi:
"Halvori'den tutun Sakak'tan tutun Beyaz Dağ'a kadar bu bölgede nerede katliam olmuşsa Veli onların üzerine sûhare söylemiş. Dersim Yazarlar Birliği karar aldı. Kırmanci şairlerimiz olmak üzere kim bu hafızayı bugüne kadar taşıdıysa onları yad edelim, onları tanıyalım, mekanlarını bilelim. Bundan sonra da bizim tarihimizi, inancımızı, dilimizi bugünlere taşıyan bu insanlar sayesinde bugüne gelmiştir. Onlara minnettarız."
"Dersim dağlarının şairidir"
Weliye Uşene İmami'nin mezar yerini gösteren Hüseyin Yalnız ise İmami'nin çevre köylerde yaşanan ölümlerin ardından da cenazelerin başında sûhare söylediğini anlattı.
Yalnız, şöyle konuştu:
"Mesela çevre köylerde biri kurşun ile ya da hastalıktan öldüğü zaman Weliye Uşene İmami'nin (Veli Kutan) cenazenin başına gidip sûhare yakıyor, hem de cenaze sahibine destek oluyor. Allah rahmet eylesin. Dersim dağlarının şairidir. Milletimiz tanımış ve hatırını biliyor. Halk onu sevmiş, o da halkını sevmiş."
45 yıl sonra köyüne döndü
Çalışmaya katılan Hüseyin Yalnız'ın 1981 yılında ayrıldığı Peter Köyü'ne 2026 yılında, 45 yıl sonra ilk kez döndüğü belirtildi.
İmami'nin ailesiyle akrabalık bağı bulunan Yalnız, şairin mezarının yerini göstererek araştırmacıların mezar alanına ulaşmasını sağladı.
Mezara tabela dikildi
Yaklaşık 3 saatlik yürüyüşün ardından ulaşılan mezar alanına üzerinde "Weliye Uşene İmami – Veli Kutan" yazılı tabela dikildi.
Gönüllüler tarafından köye tabela ve harç malzemeleri de taşındı.
Çalışmayla Weliye Uşene İmami'nin Peter Köyü'ndeki mezar yerinin tespit edilmesi ve mezarının işaretlenmesi sağlandı.
