Dersim (Rûdaw) – Dersim'de 2009 yılında planlanmaya başlanan Entegre Katı Atık Bertaraf Tesisi'nin inşaat çalışmaları sürüyor. Sütlüce köyü yakınlarında yaklaşık 18 hektarlık alanda yapımı devam eden tesis, planlandığı günden bu yana çevre köylerde yaşayanların tepkisine neden oluyor.
Tunceli Belediyesi öncülüğünde 2011 yılında 7 ilçe belediyesinin katılımıyla Dersim Katı Atık Birliği (DERKAB) kuruldu.
Mart 2015'te dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'na sunulan proje kapsamında yapılan yer belirleme çalışmalarının ardından tesisin Sütlüce köyü yakınlarında kurulmasına karar verildi. Avrupa Birliği'nin 16,5 milyon avroluk fon desteğiyle hayata geçirilmesi planlanan projeye bölge halkı itiraz etti.
Köylülerin açtığı dava reddedildi
Sütlüce ve çevre köylerde yaşayanlar, tesisin yapılacağı bölgede yaklaşık 54 bin 900 ağacın bulunduğunu belirterek projenin doğal yaşamı, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğini savundu. Bölgedeki inanç alanlarının da projeden zarar görebileceğini dile getiren köylüler, yıllarca eylem ve basın açıklamaları düzenleyerek tesisin yapılmasına karşı çıktı.
Projenin ÇED olumlu kararının iptali istemiyle Erzincan İdare Mahkemesi'nde açılan dava reddedildi. Bu karara karşı yapılan başvuru da Danıştay tarafından oy birliğiyle reddedildi.
Köylüler yıllar sonra yeniden tesis alanında
Yıllarca protestolara sahne olan bölgede iş makineleriyle yürütülen çalışmalar devam ediyor. Projeye karşı mücadele eden köylüler, yeniden tesis alanına giderek çalışmaları yerinde inceledi.
Ağaçların kesildiği ve iş makinelerinin çalıştığı alanda açıklama yapan köylüler, doğanın tahrip edildiğini belirterek yetkililere tepki gösterdi.
Köylülerden Kemal Atmış, Dersim'de düzenli bir katı atık bertaraf tesisine ihtiyaç olduğunu ancak tesis için yanlış yer seçildiğini söyledi.
Atmış, "Bizim karşı çıktığımız şey tesisin yapılması değil, yerinin yanlış seçilmesi. Yıllarca ormanlık alanlardan, yaşam alanlarından ve inanç yerlerinden uzak bir yer belirlenmesini istedik. Dersim'de bunun için uygun çok geniş ormanlık olmayan ve kıraç alanlar var. Ancak bunu anlatamadık. Önceki yerel yöneticilere durumu ilettiğimizde bizi muhatap almadılar, hatta kovdular" dedi.
Yer seçimi sürecinde görev alan bazı kişileri de eleştiren Atmış, tesisin bu alana yapılmasından sorumlu olanların hesap vermesi gerektiğini ifade etti.
"Buradaki ormanı neden korumuyorsunuz?"
Süleyman Özmen ise geçmişte bölgede 49 bin ağacın kesileceğini söylediklerinde bazı kişilerin alanda orman bulunmadığını savunduğunu belirterek, bugün ortaya çıkan tabloya dikkat çekti.
Özmen, "Daha önce burada 49 bin ağacın kesileceğini söylediğimizde bazıları bize 'Burada orman yok' diyordu. Şimdi bakın buraya, burası orman değil mi? Bu nedir? Salördek'te toplanıp orayı korumaya çalışıyorsunuz. Peki buradaki ormanı neden korumuyorsunuz? Madem çevreyi, köyleri ve canlıları koruyorsunuz, madem Dersim'i seviyorsunuz, burayı neden korumadınız? Hepiniz bu tesisin yapılmasını istediniz. Bu proje rant ve rüşvettir" diye konuştu.
"Koku nedeniyle burada yaşanamayacak"
Metin Çelik de tesisin 9 köyün ortasında bulunduğunu ve bölgede geçmişte hayvancılık yapıldığını söyledi.
Tesisin yapılmasıyla birlikte bölgedeki yaşamın olumsuz etkileneceğini savunan Çelik, şöyle konuştu:
"Burası 9 köyün ortasında bir yer. Öncesinde burada hayvancılık yapılıyordu, insanlar yaşıyordu. Bu olaylardan dolayı insanlar göç etti, buralardan gitti. Şimdi de burada çöp tesisi yapıyorlar. Tesisin yapımında imzası olanlar, insanların burada hayvancılık yaptığını göz önünde bulundurmadı. Bu durumu insanlara anlattık ama kimse bizi dinlemedi."
Davanın sürdüğünü ancak inşaat çalışmalarının devam ettiğini belirten Çelik, "Davalarımız halen devam ediyor ama kimse mahkemeyi bile dinlemiyor. Tesis bitmek üzere. Engellemeye çalıştık ancak askerleri karşımıza diktiler. Bu tesis yapıldığında ortaya çıkacak kokudan dolayı kimse burada duramayacak hale gelecek" ifadelerini kullandı.
