İstanbul (Rûdaw) - Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) ve Pro Creative iş birliğiyle hazırlanan "Yapay Zeka ve Türkiye Müzik Endüstrisi" araştırmasının sonuçları İstanbul'da açıklandı. Bin 170 müzik profesyonelinin katıldığı kapsamlı araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 55'i yapay zeka araçlarını aktif olarak kullanıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığının katkılarıyla hazırlanan araştırmanın sonuçları, İstanbul Taksim'deki Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) düzenlenen bir lansmanla kamuoyuna duyuruldu.
Mart-Temmuz 2026 döneminde yapılan araştırma; müzisyenlerin yapay zeka (AI) teknolojilerine bakış açısını, yaratıcı üretim süreçlerini, telif haklarını ve sektördeki ekonomik dönüşümü mercek altına aldı. Elde edilen nicel ve nitel bulgular ile uluslararası uzman değerlendirmeleri kitaplaştırılarak aynı isimle yayımlandı.
Müzisyenlerin yüzde 55'i yapay zeka kullanıyor
Araştırma verilerine göre, katılımcıların yüzde 55'i yapay zeka araçlarını belirli sıklıklarla kullandığını belirtirken, yüzde 44,2'si bu teknolojilerden henüz yararlanmadığını kaydetti.
Müzik profesyonellerinin yüzde 46,2'si yapay zekanın yaratıcılığı desteklediğini düşünürken, yüzde 42,2'si ise yaratıcılığı olumsuz etkileyebileceği görüşünü savunuyor. Öte yandan katılımcıların yüzde 74,1'i yapay zeka ile üretilen müziklerin zorunlu olarak etiketlenmesi gerektiğini, yüzde 84,6'sı ise MESAM ve benzeri meslek birliklerinin bu alanda aktif politikalar geliştirmesini talep ediyor.
"Yapay zekayı tehdit olarak görmüyoruz"
Tanıtım toplantısında konuşan MESAM Yönetim Kurulu Başkanı Recep Ergül, yapay zekanın sektör için bir tehditten ziyade fırsata dönüşebileceğini vurguladı.
Geçmişte plak, kaset ve dijital müziğe geçiş süreçlerinde de benzer endişelerin yaşandığına dikkat çeken Ergül, "Yapay zekaya kişisel olarak da meslek birliği olarak da bir tehdit gözüyle bakmıyoruz. Şüphesiz ki her dijital ve teknolojik yenilik hayatımıza pek çok güzel fırsatlar sunarken bazı şeyleri de alıp götürüyor" dedi.
Yapay zeka şirketlerinin meslek birliklerine ve hak sahiplerine mutlaka telif ödemesi gerektiğinin altını çizen Ergül, "Çünkü yapay zeka bir şeyi yoktan var etmiyor. Var olan bir şeyi sentezleyip bize tekrar sunuyor" değerlendirmesinde bulundu.
"Yapay zeka ile yapılan besteler beklemede kalıyor"
Yapay zeka ile üretilen eserlerin telif haklarındaki mevcut belirsizliğe de değinen Ergül, şunları kaydetti:
"An itibarıyla soruyorsanız meslek birliğimizde yapay zeka gerçek bir eser statüsünde görülmüyor. Dolayısıyla üyelerimiz yapay zeka ile bir beste yapmışlarsa, sözü kendilerine aitse sözün telifini alıyor, beste beklemede kalıyor; ta ki dünya bunun adını koyuncaya kadar."
Ayrıca yapay zekanın sektörde en çok "demo kayıt" aşamasında kullanıldığına dikkat çeken Ergül, geleneksel yöntemlerle 30 bin liranın altına hazırlanamayan demoların, yapay zeka sayesinde çok düşük maliyetlerle üretilebildiğini ekledi.
"Türkiye entegrasyon ve farkındalıkta dengede"
Pro Creative adına araştırmayı değerlendiren Avukat Sertaç Oğul ise, çalışmaya katılanların önemli bir kısmının 15-20 yıl ve üzeri deneyime sahip, 45 yaş üstü profesyonellerden oluştuğunu aktardı.
Uluslararası verilerle kıyaslandığında Türkiye'nin dengeli bir konumda olduğunu belirten Oğul, "Türkiye'ye baktığımızda bu grafiğin tam ortasında duruyor. Yani hem entegre olmuşlar fakat bir yandan da endişeleri var, bu hukuki sorunların farkındalar. Bu, araştırmamız için sevindirici bir çıktı oldu" diye konuştu.
Lansman programı; MESAM Bilim Kurulu Üyeleri Prof. Dr. Burcu Yıldız ve Prof. Dr. Erkan Saka, Doç. Dr. Muhammed Furkan Akıncı, MESAM İcra Kurulu Başkanı Aykut Gürel ve Av. Sertaç Oğul’un katılımıyla gerçekleşen; insan yaratıcılığının korunması, telif hakları ve teknolojik fırsatların tartışıldığı panelle sona erdi.
