Erbil (Rûdaw) – Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) Genel Başkanı Bayram Bozyel, çözüm sürecinin "kritik ve hassas" bir aşamaya ulaştığını belirterek, Kürtlerin haklarının ve kimliklerinin garanti altına alınması için somut adımlar atılması ve anayasanın tamamen değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bayram Bozyel, Rûdaw bültenine konuk olarak Hêvîdar Zana'nın siyasi partilerin raporları ve çözüm sürecine ilişkin sorularını yanıtladı.
"Partilerin raporları genel olarak olumlu"
Bozyel, siyasi partilerin Meclis’te kurulan komisyona sunduğu raporlar hakkında şunları söyledi:
"Partiler raporlarını sundu. Bilmediğimiz bazı detaylar var ama genel olarak sivil toplum kuruluşları, şahsiyetler ve araştırma merkezleri tarafından sunulan makale ve raporlar, komisyon için ve Kürt sorununun çözümü için önemliydi. Bu raporlar bir hafıza ve bir hazine gibiydi."
Bozyel, AK Parti ve CHP'nin raporlarının içeriğini doğrudan mevcut süreçle ilişkilendirdiğini belirterek, "Bence raporlar kötü değildi. CHP'nin raporunun özetini de okudum. Maalesef Kürt meselesi ve PKK'nin silah bırakması konusunda somut bir şey yoktu. Sadece kayyum meselesi ve CHP'yi ilgilendiren bazı sorunlar üzerinde durmuşlar" dedi.
"Bu süreç, Kürt sorununu çözme süreci değil"
“Mevcut sürecin Kürt sorunu çözmeye yönelik olmadığını” dile getiren Bozyel, devlet yetkililerinin açıklamalarına ve sürecin amacına dikkat çekerek şöyle devam etti:
"Bu süreç öncelikle güvenlik ihtiyacıyla başladı.
Erdoğan, Bahçeli ve devletin diğer yetkilileri de diyor ki 'Bu süreç Kürt sorununu çözme süreci değil, PKK'nin silah bırakma sürecidir'.
Hatta Cumhurbaşkanı Danışmanı Mehmet Uçum da 'Türkiye'de Kürt sorunu yoktur, sadece terör sorunu vardır' dedi."
"Süreç, Kürt sorununun çözüm perspektifiyle yürümeli"
Kürt siyasetçi, “sürecin sadece silah bırakma üzerine olması halinde yeterli olmayacağını” vurgulayarak şunları dile getirdi:
"Biz diyoruz ki silah bırakmak iyidir, silahları bıraksınlar.
Koşulsuz olsa bile karşı değiliz. Çünkü zarar tüm Kürtlere gelmiştir; ister Kuzey'de, ister Güney'de, ister Rojava'da. Ama sorunun kökü çözülmezse, bu süreç sakat kalır. İlaç, tedavi için yeterli olmaz."
"AK Parti sürecin kendi kalıplarından çıkarılmasını istemiyor"
Bozyel, “AK Parti ve devletin başka tarafların sürece dahil olmasını istemediğini” savunarak şunları kaydetti:
"AK Parti, bu meseleyi onların istediği şeklin dışına çıkarmamızı istemiyor.
Müdahale etmemizi veya yeni bir şey söylememizi, Kürt meselesini gündeme getirmemizi istemiyorlar. Bu yüzden geniş çaplı tartışmalardan korkuyorlar ve rahatsız oluyorlar."
"Anayasa tamamen değiştirilmeli"
Bayram Bozyel, anayasa değişikliği hakkındaki görüşlerini de paylaşarak şunları söyledi:
"Yeni bir anayasa yapılmalı. Birincisi, yüz yıldır var olan o zihniyet değişmeli. Sadece birkaç anayasa maddesi değil, tamamen değiştirilmeli. Bu anayasa Türkiye'nin çoğunluğunu inkar ediyor; çok dilliliği, çok etnisiteyi ve çok mezhepliliği inkar ediyor. 'Her şey birdir; tek dil, tek devlet, tek millet' diyorlar. Bu, Türkiye'nin gerçeği değil. Kürt meselesi olmadan bile Türkiye tek millet değildir."
"Kürt kimliği anayasada tanınmalı"
Bozyel, Kürtlerin temel taleplerini şöyle sıraladı:
"Yeni anayasada Kürt kimliği kabul edilmeli. Bazı akademisyenler 'Kürt kimliğinin kabul edilmesine gerek yok, sadece Türk kelimesini çıkarmak yeterlidir' diyor.
Biz bunu doğru bulmuyoruz. Bu yüz yılda Türkler ile Kürtler arasına büyük bir mesafe girdi. Türklerin bir imtiyazı var. Bu yüzden Kürtlerin adı anayasada olmalı ki yasal ve idari bir temel oluştursun."
"Kürtçe, Kürt meselesinin direğidir"
Bozyel, Kürtçenin önemine de dikkat çekerek, "Kürt dili, Türkiye'deki Kürt meselesinin direğidir. Bu dil, eğitim dili ve resmi dil olmalıdır. Bazı kişiler 'gerek yok, biz akademisyenler Kürtçe konuşuyoruz' diyor. Kanaatimce Kürt dili, Kürt kimliğinin tanınmasıyla bağlantılıdır ve bir hak olarak uygulanmalıdır" dedi.
“Kendi Kürtlerinle dost olup Rojava'dakilerle düşman olamazsın”
Bozyel, konuşmasının sonunda önemli bir mesaj vererek, "Türkiye, diğer parçalardaki Kürtlerle de anlaşmalı. Kendi Kürtlerinle dost olup Rojava'dakilerle düşman olamazsın veya kendi Kürtlerinle anlaşıp İran'dakilerle hasımlık yapamazsın. Bütüncül ve barışçıl bir politika izlenmelidir" ifadelerini kullandı.
