Haber Merkezi - ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) yayımladığı bilgisayar destekli modelleme çalışmaları, Orta Afrika'da hız kazanan Ebola salgınında vaka sayısının yakın vadede 10 bin ile 20 bin arasına çıkabileceğine işaret ediyor.
Uzmanlar, bu tablonun 2014-2016 yılları arasında Batı Afrika'yı kasıp kavuran ve 28 binden fazla vakaya, 11 bin can kaybına neden olan tarihin en büyük Ebola salgınıyla aynı rotada ilerlediği konusunda uyarıyor. CDC, kararlı bir halk sağlığı müdahalesi hayata geçirilmediği takdirde bu senaryonun gerçeğe dönüşebileceğini vurguluyor.
Tedavisi ve aşısı bulunmayan yeni tür
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, bölgede şimdiye dek yaklaşık 400 doğrulanmış vaka ve 63 ölüm kayıt altına aldı. Ancak uzmanlar, teşhis edilemeyen ya da resmi verilere yansımayan çok sayıda gizli vakanın da söz konusu olduğuna dikkat çekiyor.
Mevcut salgın dalgasının sorumlusu, "Bundibugyo" adıyla bilinen özel bir Ebola türü. Vücut sıvıları yoluyla bulaşan bu türü daha da tehlikeli kılan ise onaylı bir tedavi yöntemi ya da aşısının henüz bulunmaması. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de durumun ağırlığı karşısında geçen mayıs ayında küresel sağlık acil durumu ilan etmişti.
Çatışmalar salgınla mücadeleyi sekteye uğratıyor
Salgının bu denli tehlikeli bir seyir izlemesinde yalnızca tıbbi yetersizlikler değil, bölgedeki çatışma ortamı da belirleyici rol oynuyor. Kongo hükümeti ile Ruanda destekli M23 isyancıları arasındaki silahlı çatışmalar ve DEAŞ bağlantılı grupların saldırıları, sağlık ekiplerinin bölgeye erişimini ciddi ölçüde kısıtlıyor.
Şiddet ortamı nedeniyle yerinden edilen yüz binlerce kişi ise virüsün daha geniş alanlara yayılma riskini artırıyor. Sağlık yetkilileri, hastaların yüzde 50 ila 70'inin hızla tespit edilip izole edilmesi durumunda vaka sayısının yarı yarıya düşürülebileceğini belirtse de çatışma koşulları bu hedeflere ulaşmayı son derece güçleştiriyor.
Modelleme verileri yanılabilir, tehlike göz ardı edilemez
Bilim insanları, modelleme çalışmalarının tehlikenin boyutunu ortaya koymak bakımından büyük önem taşıdığını kabul ederken salgınların seyrini önceden öngörmenin güçlüğünü de hatırlatıyor. 2014 salgınında CDC'nin yayımladığı en kötü senaryo, hiçbir önlem alınmaması durumunda 1,4 milyon kişinin enfekte olabileceğini öngörmüştü; gerçekte yaşanan tablo ise bu tahminlerin 50 kat altında kaldı.
Bununla birlikte uzmanlar, geçmişteki yanılgıların mevcut tehlikeli gidişatı görmezden gelmek için gerekçe gösterilemeyeceğinin altını çiziyor.
