Haber Merkezi - ABD ile İran arasında varılan anlaşma ve barış mutabakatının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağının duyurulmasının ardından dünya genelinden olumlu açıklamalar geldi. Başta arabulucu ülkeler olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluş, anlaşmanın bölgesel istikrar açısından önemli bir gelişme olduğunu belirtti.
Türkiye’den memnuniyet mesajı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, yaptıkları açıklamalarda ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
Ankara, anlaşmanın bölgede tansiyonun düşürülmesine ve diplomatik çözüm yollarının güçlenmesine katkı sağlayacağını vurguladı.
Katar: Bölgesel barış ve ekonomik büyüme için önemli adım
Müzakere sürecinde arabulucu rol üstlenen ülkelerden Katar da anlaşmayı olumlu karşıladı.
Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Washington ile Tahran arasında imzalanan mutabakat zaptının barışı güçlendirme ve bölgesel ekonomik büyümeyi artırma yolunda önemli bir adım olduğu belirtildi.
Açıklamada, anlaşmanın bölgedeki gerginlikleri azaltarak istikrarın güçlenmesine katkı sunacağı ifade edildi.
BM’den tebrik mesajı
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de anlaşmadan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
ABD ve İran’ı tebrik eden Guterres, tarafların çatışmayı barışçıl yollarla çözme yönünde önemli bir adım attığını belirterek diplomasiye öncelik verilmesinin önemine dikkat çekti.
Avrupa’dan Hürmüz ve nükleer program vurgusu
Avrupa ülkeleri de anlaşmayı dikkatle takip ediyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi gerektiğini vurgulayarak, küresel ticaret açısından boğazın açık kalmasının önemine işaret etti.
Öte yandan İtalya, Fransa, İngiltere ve Almanya’dan oluşan E4 ülkeleri ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, İran’ın nükleer faaliyetleri konusunda geri adım atması halinde yaptırımların kaldırılabileceği belirtilirken, “İran hiçbir zaman nükleer silah sahibi olamaz” ifadesine yer verildi.
E4 ülkeleri ayrıca Hürmüz Boğazı’nın koşulsuz ve sınırsız şekilde uluslararası deniz trafiğine açık tutulmasının zorunlu olduğunu kaydetti.
Trump ile Netanyahu arasında kritik görüşme
Bu arada anlaşma sürecine ilişkin dikkat çeken bir gelişme de ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında gerçekleşen telefon görüşmesi oldu.
İsrail’in Yedioth Ahronot gazetesinin haberine göre Netanyahu, Trump ile görüşebilmek için güvenlik kabinesi toplantısını yarıda kesti.
Haberde, Trump’ın görüşmede İran ile anlaşma imzalanması konusunda kararlı olduğunu Netanyahu’ya ilettiği ve anlaşmanın kısa süre içerisinde imzalanabileceğini söylediği aktarıldı.
Savunma bakanları da görüştü
Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği bildirildi.
Trump daha önce yaptığı açıklamada, İsrail’in Beyrut’a düzenlediği saldırının İran ile yürütülen anlaşma sürecini geciktirdiğini ancak imza töreninin “önümüzdeki birkaç saat içinde gerçekleşeceğini” ifade etmişti.
İsrail ordusu pazar günü Lübnan’ın başkenti Beyrut’un Dahiye bölgesine hava saldırısı düzenlemişti. Saldırının ardından bölgede tansiyon yeniden yükselirken, ABD ile İran arasında varılan anlaşmanın sürece nasıl etki edeceği yakından izleniyor.
