Erbil(Rûdaw)- İsviçre’de, ABD ile İran arasında yeni bir nükleer anlaşmaya varmak amacıyla 18 saat süren zorlu ve uzun müzakereler gerçekleştirildi. Görüşmelere katılan kaynaklar ve yetkililer, ABD medyasına toplantı odalarında nelerin konuşulduğunu ve tarafların sorunlarla nasıl yüzleştiğini aktardı.
Kapalı kapılar ardında neler yaşandı?
Axios haber sitesinin diplomatik ve arabulucu kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, İsviçre’de yapılan toplantılar, ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in başkanlık ettiği heyet tarafından “çok zor ama iyi” olarak değerlendirildi. İşte görüşmelerde yaşanan en önemli gelişmeler:
Trump’ın tehditleri
Pazar günü görüşmeler başladığında Donald Trump sosyal medya ve televizyon üzerinden İran’a yönelik birçok tehditte bulundu. İran heyeti bu duruma toplantı içinde tepki göstererek, bunun müzakerenin ilk maddesinin ihlali olduğunu, yani görüşmeler sırasında güç kullanma tehdidinde bulunulmaması gerektiğini söyledi.
İran geri çekilmedi
Bir ABD’li diplomat Axios’a yaptığı açıklamada, İranlı yetkililerin gazetecilere tehditler nedeniyle görüşmelerden çekildiklerini söylediklerini ancak bunun doğru olmadığını, gün boyunca müzakerelere devam ettiklerini belirtti.
Lübnan savaşı
ABD’li diplomat ayrıca İsrail ile Hizbullah arasındaki Lübnan’daki savaşın da en büyük tartışma konularından biri olduğunu ve bu konudaki görüşmelerin oldukça gergin geçtiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı
ABD tarafı, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açık olması gerektiğini İran’a net bir şekilde iletti ve bu konuda önemli ilerleme kaydedildi.
Olumlu sonuç
Diplomat, “Önümüzdeki haftalarda çalışmalarımızın temelini oluşturacak bir yol haritası oluşturmayı başardık… Bu ilk görüşme turu, geleceğe dair iyi bir güven ortamı yarattı.” dedi.
Anlaşma ne üzerine sağlandı?
18 saatlik görüşmelerin ardından, arabuluculuk rolü üstlenen Katar ve Pakistan ortak bir açıklama yaparak “memnuniyet verici ilerleme” sağlandığını duyurdu. Anlaşmanın en önemli maddeleri şunlar oldu:
60 günlük yol haritası: Taraflar 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşmayı kabul etti.
Yüksek komite: Nükleer program, yaptırımlar ve sorunların çözümü için siyasi düzeyde yüksek bir komite ve çeşitli çalışma grupları kurulacak.
Hürmüz Boğazı: Ticari gemilerin güvenli geçişi için özel bir iletişim hattı oluşturulacak.
Lübnan savaşı: Lübnan ve arabulucularla birlikte askeri operasyonların durdurulmasına yönelik bir “sakinleştirme mekanizması” kurulacak.
İran’ın tutumu
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada arabulucuların Lübnan’daki savaşın sona ermesi için önemli ilerleme sağladığını yazdı. Ayrıca ABD’nin İran’a petrol satışına izin verdiği ve dondurulmuş bazı fonların serbest bırakıldığı iddia edildi, ancak Washington bu iddiaları henüz doğrulamadı.
Tarafların teknik ekiplerinin, görüşmeleri sürdürmek ve detayları netleştirmek için hafta sonuna kadar İsviçre’de kalacağı bildirildi.
