Erbil (Rûdaw) - Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Sözcüsü Farhan Haq, nükleer silah kullanılma riskinin son yılların en yüksek seviyesine ulaştığını belirterek, uluslararası topluma gerilimi azaltma ve diyalog çağrısında bulundu.
Rûdaw'a değerlendirmelerde bulunan Haq, dünya genelinde jeopolitik bölünmenin derinleştiğini, ülkeler arasındaki güvenin zayıfladığını ve nükleer bir felaketi önlemeye yönelik uluslararası mekanizmaların ciddi baskı altında olduğunu söyledi.
Haq, "Şu an, yıllar sonra ilk kez nükleer silah kullanılma riski her zamankinden daha fazla" ifadesini kullandı.
"Nükleer silahların yayılmasını önleme çabaları başarısız oldu"
Uluslararası silahsızlanma girişimlerine de değinen Haq, ABD ile Rusya arasındaki Yeni START Anlaşması'nın süresinin dolduğunu, nükleer silahların yayılmasını önlemeye yönelik diplomatik çabaların ise istenilen sonucu vermediğini belirtti.
Haq, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in taraflara defalarca çağrıda bulunduğunu vurgulayarak, "Genel Sekreter, tarafların NPT görüşmelerine dönmesi konusunda ısrar ediyor ve Yeni START Anlaşması'nın yenilenmemesinden duyduğu endişeyi açıkça dile getiriyor" dedi.
BM'nin, nükleer silahların yeniden kullanılmasının önlenmesini küresel güvenlik açısından hayati gördüğünü ifade eden Haq, "Nükleer silahların bir daha asla kullanılmayacağından emin olmamız hayati önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
İran'a UAEA ile tam işbirliği çağrısı
İran'ın nükleer programına ilişkin soruyu da yanıtlayan Haq, BM'nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin İran'daki nükleer tesislere erişimi konusunda endişelerini sürdürdüğünü belirtti.
Haq, "İran'dan UAEA'ya gerekli erişimi sağlamasını sürekli istedik. Bu, İran'ın nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlarla yürütüldüğünden emin olunması açısından önemli" ifadelerini kullandı.
Tahran yönetimine ajansla tam işbirliği çağrısını yineleyen Haq, BM Genel Sekreteri'nin tüm tarafları gerilimi düşürmeye ve olası bir nükleer felaketin önlenmesi için diyaloga dönmeye çağırdığını kaydetti.
BM: Diplomatik temaslar sürüyor
Haq, Yeni START Anlaşması'nın sona ermesinin ardından BM'nin silahsızlanma kanalları üzerinden ilgili taraflarla temaslarını sürdürdüğünü belirterek, nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik uluslararası mekanizmaların yeniden işler hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
BM'nin bu konudaki endişelerini kamuoyuyla açık şekilde paylaşmayı sürdürdüğünü dile getiren Haq, küresel güvenliğin korunması için diplomatik girişimlerin hızlandırılması gerektiğini sözlerine ekledi.
Rûdaw: Genel Sekreter'in nükleer felaketi önleyen kısıtlamaların "baskı altında" olduğunu söylediğini belirttiniz. Bu durumu hafife almak değil mi? Ortada temel bir engel kalmadı. "Yeni START" anlaşması Şubat ayında sona erdi. Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması (NPT) Gözden Geçirme Konferansı mayıs ayında üst üste üçüncü kez başarısız oldu. Moskova ve Washington nükleer testlere geri dönme planları yaparken, Genel Sekreter'in durumun ciddiyetini göz önüne alarak daha sert bir dil kullanması gerekmez mi?
Farhan Haq: Genel Sekreter'in belirttiğiniz bu sorunlara çok sert ve defalarca dikkat çektiğini düşünüyorum. Tarafların NPT görüşmelerine dönmesi konusunda ısrar ediyor. ABD ve Rusya Federasyonu arasındaki "Yeni START" anlaşmasının yenilenmemesiyle ilgili sorunlardan duyduğu endişeyi dile getirdi. Nükleer silahların bir daha asla kullanılmayacağından emin olmamız hayati önem taşıyor. Şu an, yıllar sonra ilk kez nükleer silah kullanılma riski her zamankinden daha fazla ve kendisi de bu konuda çok net konuştu.
Rûdaw: Sadece şunu bilmek istiyorum; "Yeni START"ın süresinin dolduğu şubat ayından bu yana Genel Sekreter'in Başkan Trump veya Başkan Putin ile herhangi bir telefon görüşmesi oldu mu?
Farhan Haq: Silahsızlanma İşleri Ofisi aracılığıyla endişelerimizi iletmek üzere diğer yetkililerle temas halinde olduğumuzu düşünüyorum. Ancak nükleer silahlar üzerindeki bu tür kısıtlamaların uzatılması gerekliliği konusundaki endişelerimizi kamuoyuna açıkça ilan ettik.
Rûdaw: Son soru İran hakkında. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), ABD ve İsrail saldırılarının ardından İran'daki nükleer tesislere girmelerine hala izin verilmediğini söylüyor. Genel Sekreter ne kadar endişeli ve İran hükümetine ajans için tam erişim sağlaması çağrısında bulunmaya hazır mı?
Farhan Haq: İran'dan UAEA'ya gerekli erişimi sağlamasını sürekli istedik. Bu, İran'ın nükleer programının sadece barışçıl amaçlarla kullanıldığından emin olmak için önemli bir parçadır ve onlardan bunu yapmalarını bir kez daha istiyoruz. Bu, 28 Şubat'tan bu yana devam eden çatışmalara ilişkin bahsettiğimiz konulardan farklı bir meseledir.
.webp&w=3840&q=75)