Haber Merkezi – Alberta’da seçmenler, 19 Ekim’de eyaletin Kanada’da kalması veya bağımsızlık referandumu için hukuki sürecin başlatılması seçenekleri arasında karar verecek. Ayrılık yanlıları yaklaşık 302 bin, Kanada’da kalmayı savunanlarsa 404 binden fazla geçerli imza topladı.
Kanada’nın petrol ve doğal gaz zengini Alberta eyaleti, ülkenin geleceğini etkileyebilecek kritik bir oylamaya hazırlanıyor. Eyalet sakinlerine, Alberta’nın Kanada’nın bir parçası olarak kalıp kalmaması ve ayrılık konusunda bağlayıcı bir referandum düzenlenmesi için hukuki sürecin başlatılıp başlatılmaması sorulacak.
19 Ekim’de yapılması planlanan oylama, Alberta’yı doğrudan Kanada’dan ayırmayacak. Ayrılık seçeneğinin çoğunluğu elde etmesi halinde eyalet yönetimi, Kanada Anayasası uyarınca bağlayıcı bir bağımsızlık referandumu düzenlenmesi için gerekli hukuki süreci başlatacak.
Ayrılık için yaklaşık 302 bin imza toplandı
Stay Free Alberta adlı ayrılıkçı hareket, “Alberta eyaletinin Kanada’nın bir parçası olmaktan çıkarak bağımsız bir devlet olmasını kabul ediyor musunuz?” sorusunun referanduma götürülmesi için yaklaşık 302 bin imza sundu.
Kampanya için yaklaşık 178 bin imza yeterliydi. Alberta Seçim Kurulu, yaptığı inceleme sonucunda gerekli koşulların karşılandığını ve girişimin imza bakımından başarılı olduğunu açıkladı. Ancak ayrılık sürecindeki sonraki adımlar, devam eden dava nedeniyle şimdilik askıya alındı.
Yerli halklarla görüşülmediği gerekçesiyle durduruldu
Alberta Yüksek Mahkemesi, bağımsızlık girişiminin doğrudan etkileyeceği İlk Uluslar topluluklarıyla anayasal olarak gerekli danışma sürecinin yürütülmediğine hükmederek referandum dilekçesini geçersiz kıldı.
Kanada kurulmadan önce federal yönetimle imzalanan anlaşmalarla güvence altına alınan yerli haklarının Alberta’nın olası ayrılığından etkilenebileceği belirtiliyor. Ayrılık girişiminin destekçileri kararı temyize götürürken mahkeme, imzaların doğrulanmasına izin verdi ancak sürecin daha ileri taşınmasını durdurdu.
Smith ikinci bir yol açtı
Oksijen'in aktardığına göre Alberta Başbakanı Danielle Smith, mahkeme kararının yüz binlerce kişinin talebini susturmasına izin vermeyeceklerini söyleyerek kararı temyize götürdüklerini açıkladı. Hukuk mücadelesinin aylar, hatta yıllar sürebileceğini kabul eden Smith, bu sırada 19 Ekim’de yapılacak eyalet referandumuna ayrılıkla ilgili yeni bir soru ekledi.
Seçmenlere şu iki seçenek sunulacak:
· Alberta, Kanada’nın bir eyaleti olarak kalmayı sürdürmeli.
· Alberta hükümeti, Kanada’dan ayrılma konusunda bağlayıcı bir referandum düzenlemek için anayasal süreci başlatmalı.
Smith, bu oylamanın doğrudan bağımsızlık sonucunu doğurmayacağını, bu nedenle mahkemenin verdiği kararın kapsamına girmediğini savundu. Alberta Başbakanı ayrıca kişisel olarak Kanada’da kalma seçeneğine oy vereceğini ve partisinin hedefinin birleşik Kanada içinde daha güçlü ve özerk bir Alberta olduğunu söyledi.
Kanada’da kalmak isteyenler daha fazla imza topladı
Eski Alberta Başbakan Yardımcısı Thomas Lukaszuk’un öncülük ettiği Forever Canadian hareketi de eyaletin Kanada’da kalması için karşı kampanya yürüttü.
Hareketin topladığı 438 bin 568 imzadan 404 bin 293’ü geçerli sayıldı. Bu sayı, Alberta’daki seçmenlerin yaklaşık yüzde 13,6’sına karşılık geliyor ve ayrılık girişiminin sunduğu imza sayısını geride bırakıyor.
Smith, iki karşıt kampanyada toplam yaklaşık 700 bin kişinin oylama talep ettiğini savunuyor. Ancak Forever Canadian hareketi, imzaların ayrılık referandumu düzenlenmesi için değil, Alberta’nın Kanada’da kalmasını teyit etmek amacıyla toplandığını vurguluyor.
Kanada Başbakanı Brexit uyarısı yaptı
Kanada Başbakanı Mark Carney, Alberta’daki oylamayı “tehlikeli bir blöf” olarak nitelendirerek süreci Brexit’e benzetti. İngiltere Merkez Bankası Başkanlığı yaptığı dönemde Brexit sürecini yakından yöneten Carney, seçmenlerin başlangıçta öngörmedikleri sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısında bulundu.
Carney, ayrılık tartışmasının Kanada’ya yatırım çekme çabalarına zarar verdiğini savundu. Alberta’nın Kanada’ya büyük katkı sunduğunu belirten Carney, birleşik ülke içinde güçlü bir Alberta için kampanya yürüteceğini söyledi.
Oylamada ayrılık yönünde sonuç çıkması Alberta’yı otomatik olarak bağımsız bir devlete dönüştürmeyecek. Bağlayıcı referandumun yapılabilmesi ve olası ayrılığın hayata geçirilebilmesi için federal hükümetle müzakereler yürütülmesi, yerli halkların anlaşmalardan doğan haklarının ele alınması ve kapsamlı bir anayasal sürecin tamamlanması gerekecek.
