.jpg&w=3840&q=75)
Haber Merkezi - Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’da iktidarda bulunan ayrılık yanlısı partilerin liderleri, bölgelerinde “kendi kaderini tayin etme” talebinin giderek güçlendiğini belirterek İngiltere yönetimine kapsamlı bir anayasal değişim çağrısı yaptı.
Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya gelen Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda milliyetçisi Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, görüşmenin ardından ortak açıklamalarda bulundu.
Toplantının ardından dört siyasetçinin imzaladığı mutabakat zaptında, bölge halklarının kendi geleceklerini belirleme hakkı temel başlıklardan biri olarak öne çıktı.
“Westminster artık hepimizin yararına çalışmıyor”
Ev sahibi Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun bulunduğu Westminster yönetiminin artık Birleşik Krallık’ın tamamının çıkarlarına hizmet etmediğini savundu.
Galler’in daha fazla yetkiye ve eşit muameleye ihtiyacı olduğunu belirten ap Iorwerth, ülkesinin bu hakkı elde etmesi gerektiğini ve bu nedenle İskoçya ile Kuzey İrlanda’daki siyasi aktörlerle birlikte hareket ettiklerini söyledi.
İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney ise mayıs ayında yapılan seçimlerde partisinin İskoçya Parlamentosu’ndaki en büyük siyasi güç haline gelmesine dikkati çekti.
Swinney, seçimlerin Birleşik Krallık’ın anayasal geleceği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, “kendi kaderini tayin etme hakkının” görüşmelerin temelini oluşturduğunu ifade etti.
Swinney, ilk kez Birleşik Krallık’ı oluşturan dört ülkeden üçünde kendi kaderini tayin hakkını savunan bölgesel hükümetlerin bulunduğunu belirterek bu hakkın bölge halkları açısından vazgeçilmez olduğunu söyledi.
McDonald: Geleceğimizi belirleme hakkımız var
İrlanda milliyetçisi Sinn Fein’in lideri Mary Lou McDonald da Cardiff toplantısını “tarihi” olarak nitelendirdi.
Belfast Anlaşması’nın imzalanmasının 30. yılına yaklaşılırken İrlanda’da önemli değişimler yaşandığını belirten McDonald, ülkenin halen bölünmüş durumda olduğunu söyledi.
McDonald, İrlanda halkının geleceği konusunda referandum talep etme hakkına sahip olduğunu savunarak hiçbir İngiliz başbakanın bu seçeneğin gündemde olmadığını söylemesini kabul etmeyeceklerini ifade etti.
McDonald ayrıca İrlanda, Galler ve İskoçya’daki gençlerin özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkı konusunda daha güçlü talepler ortaya koyduğunu belirtti.
Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill de büyük bir siyasi dönüşüm döneminden geçildiğini savundu.
Westminster yönetiminin üç ülkenin çıkarlarına hizmet etmediğini söyleyen O’Neill, “Kendi kaderimizi tayin etme hakkımıza ihtiyacımız var.” dedi.
“Artan bir kendi kaderini tayin etme isteği var”
Ap Iorwerth, Galler’de mayıs ayında yapılan parlamento seçimlerinin halkın geleceğine ilişkin önemli bir mesaj verdiğini söyledi.
Galler halkının yalnızca bağımsızlık konusunda değil, ülkenin siyasi ve toplumsal geleceğinin nasıl şekilleneceği konusunda da söz sahibi olmak istediğini belirten ap Iorwerth, Galler’in siyasi özgüvenini artırmanın önemine vurgu yaptı.
Ap Iorwerth, Birleşik Krallık’ın anayasal yapısının yeniden ele alınması gerektiğini belirterek, Galler, İskoçya ve İrlanda’daki siyasi aktörlerin geleceği birlikte şekillendirmesi gerektiğini söyledi.
Birleşik Krallık için “büyük bir sıfırlama” gerektiğini savunan ap Iorwerth, bağımsız ülkelerin birbirleriyle iş birliği içinde hareket etmesinin önemli avantajlar sağlayacağını ifade etti.
“Mevcut statüko savunulabilir değil” diyen ap Iorwerth, Westminster’ın değişen siyasi talepleri anlaması gerektiğini belirtti.
Galler lideri, “Artan bir kendi kaderini tayin etme isteği var. Bu durum ilişkilerimizin farklılaşmasına yol açacak. İngiltere, bize olumlu yaklaşmak ya da önümüze engeller koymak arasında seçim yapmak zorunda” değerlendirmesinde bulundu.
İskoçya’da bağımsızlık referandumu çağrısı
John Swinney ise İskoçya’nın kendi hükümetini seçtiğini ve halkın Avrupa Birliği’nin parçası olmayı istediğini savundu.
İskoçların kendi iradeleri dışında Brexit süreciyle AB’den ayrıldığını belirten Swinney, İskoç halkının kendi geleceğine ilişkin kararları kendisinin vermek istediğini söyledi.
Swinney, parlamentodaki çoğunluğu ve hükümet yetkilerini kullanarak İskoçya’nın bağımsızlığı konusunda yeni bir referandum düzenlenmesi için çalışacaklarını açıkladı.
İskoç lider ayrıca İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın İskoç halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı duyduğunu söylediğini belirtti.
McDonald’dan ABD’ye Filistin eleştirisi
Sinn Fein lideri McDonald ise açıklamalarında İrlanda’nın birleşmesinin yanı sıra Filistin meselesine de değindi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İrlanda’nın birleşmesine yönelik desteğine işaret eden McDonald, Washington yönetiminin İsrail politikasını eleştirdi.
ABD’nin İsrail’e silah satışını sürdürmesini ve İsrail’e yönelik yaklaşımını eleştiren McDonald, Washington’ın İrlanda barış sürecinde benimsediği yaklaşımı Filistin meselesinde de uygulaması halinde bölgedeki durumun farklı olabileceğini savundu.
McDonald, ABD’nin İsrail politikasında değişikliğe gitmesi gerektiğini belirterek İrlandalıların bu konudaki itirazlarını dile getirmeyi sürdüreceğini söyledi.
