Erbil (Rûdaw) – ABD’nin arabuluculuğunda Rusya ile Ukrayna arasında, Ukrayna’nın güneyindeki Herson bölgesinde bulunan Oleşki kentinde insani ateşkes başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın eşi Melania Trump’ın geçen hafta duyurduğu girişim kapsamında, kuşatma altındaki kentte yaşayan sivillere acil insani yardım ulaştırılması hedefleniyor.
Taraflar, ateşkese yerel saatle sabah 03.00’ten itibaren uyacaklarını açıklarken, Rusya Savunma Bakanlığı ateşkesin Moskova saatiyle 04.00’te başladığını bildirdi. Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov, geçen hafta insani yardım operasyonu nedeniyle 27 Ekim’den itibaren Herson yönünde geçici ateşkes uygulanacağını duyurmuştu.
Rusya: İnsani operasyon için ateşkes başladı
Rusya Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Oleşki’de insani yardım operasyonuna hazırlık kapsamında Herson yönünde ateşkes ilan edildiği belirtildi.
Bakanlık, “Rusya Silahlı Kuvvetleri, Herson bölgesindeki Oleşki yerleşim biriminde insani yardım operasyonu hazırlıkları kapsamında, Herson yönünde Moskova saatiyle 04.00’ten itibaren ateşkese başladı” ifadelerini kullandı.
Rusya Savunma Bakanlığı, pazartesi günü de Oleşki yönünde mayın temizleme çalışmalarının sürdüğünü açıklamıştı. Rusya Genelkurmay Başkanı Gerasimov ise insani yardım konvoyunun kente ulaşmasının kolaylaştırılacağını bildirmişti.
Ukrayna’nın İnsan Hakları Komiseri Dmitro Lubinets de ülkesinin taahhütlerine bağlı olduğunu belirterek, “Her iki taraf da aramızda varılan anlaşmalara bağlı” açıklamasını yaptı.
Melania Trump’ın girişimi: Sivillerin ihtiyaçları belirlenecek
Melania Trump, geçen cuma günü ateşkes girişimini duyururken Rusya ve Ukrayna’dan sivil yetkililerin Oleşki sakinlerini ziyaret ederek ihtiyaç duyulan yardımları belirleyeceğini söyledi.
Kentten ayrılmak isteyen siviller için ulaşım desteği sağlanacağını belirten Trump, “Bölgeyi terk etmek isteyenlere, kendi seçtikleri yere ulaşmaları için koordineli yardım ve ulaşım imkânı sağlanacak. Bazılarının Rusya’ya, bazılarının ise Ukrayna’nın kontrolündeki bölgelere gitmek isteyeceğini tahmin ediyorum” dedi.
Rusya, Ukrayna ve ABD henüz ateşkesi kimin denetleyeceğini ve ateşkesin kaç gün süreceğini açıklamadı.
ABD merkezli Newsmax televizyonu ise gözlemcilere kentte eşlik etmek üzere perşembe gününe kadar özel yayın hakkı aldığını duyurdu.
Oleşki’de nüfus 24 binden 2 bine düştü
Dinyeper Nehri’nin güney kıyısında bulunan Oleşki, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından bu yana Moskova’nın kontrolünde bulunuyor. Kent sakinleri uzun süredir gıda ve ilaç sıkıntısıyla karşı karşıya.
Savaş öncesinde yaklaşık 24 bin kişinin yaşadığı kentte bugün yaklaşık 2 bin kişi kaldı. Kentte kalanlar arasında 50 çocuk da bulunuyor.
Medya kaynaklarına göre Oleşki’de yaşayan siviller açlıkla mücadele ediyor; bazıları güvercin avlayarak veya bahçelerinde yetiştirdikleri ürünlerle yaşamlarını sürdürmeye çalışıyor.
Ukrayna yönetimi, Rusya’yı sivillerin kentten ayrılmasını engellemekle suçluyor. Rusya İnsan Hakları Komiseri Yana Lantratova ise pazartesi günü bu iddiaları reddederek, ayrılmak isteyenlerin çoğunun kenti kendi isteğiyle terk ettiğini söyledi.
Oleşki, 2023’te Kahovka Barajı’nın patlatılması nedeniyle büyük ölçüde sular altında kalmış ve ciddi hasar görmüştü. Ukrayna ordusunun yayımladığı insansız hava aracı görüntülerinde, kentteki terk edilmiş, yanmış ve yıkılmış konut binaları görülüyor.
Ukrayna savaşında beşinci yıl
Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik saldırılarının başlamasından bu yana yüz binlerce asker ve sivil hayatını kaybetti, milyonlarca kişi yerinden edildi.
Rusya, Kırım Yarımadası da dahil olmak üzere Ukrayna topraklarının yaklaşık beşte birini kontrol ediyor. Moskova, Kırım’ı 2014’te topraklarına kattı. Rusya ayrıca doğudaki Donetsk ve Luhansk bölgelerinin büyük bölümünü, güneydeki Zaporijya ve Herson bölgelerinin ise geniş kesimlerini kontrol altında tutuyor.
Ukrayna’daki savaşın beşinci yılına girdiği bu dönemde, Washington, Moskova ve Kiev arasında üçlü barış görüşmelerinin kasım ayında yeniden başlaması planlanıyor. Görüşmeler, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaş nedeniyle aylarca durmuştu.
