Erbil (Rûdaw) - Fransa Senatosu, Korsika Adası’na Fransa Cumhuriyeti içinde özerklik tanınmasını öngören anayasa değişikliği teklifini reddetti. 26 Ekim’de yapılan oylamada teklif, 181’e karşı 134 oyla kabul edilmedi. Kararın ardından Korsikalı özerklik yanlıları, Paris yönetimiyle yürütülen müzakere sürecinden çekildiklerini açıklarken, Femu a Corsica partisi, taleplerinin karşılanmaması halinde yıl sonuna kadar referandum düzenlenmesini gündeme getirdi.
Fransa’da 2022 yılında başlatılan ve Korsika’ya özel bir özerklik statüsü kazandırmayı amaçlayan süreç, Senato’daki oylamayla önemli bir engelle karşılaştı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un talebi üzerine dönemin İçişleri Bakanı Gérald Darmanin tarafından başlatılan süreç, adanın kendine özgü tarihsel, kültürel ve dilsel özelliklerinin tanınmasını ve yerel yönetimin yetkilerinin artırılmasını hedefliyordu.
Ancak Senato’daki sağ çoğunluk, Ulusal Meclis’te kabul edilen anayasa değişikliği metninde kapsamlı değişiklikler yaptı. Korsika’ya tanınması öngörülen özel yetkilerin daraltılması ve adanın kimliğine ilişkin bazı ifadelerin metinden çıkarılması, özerklik yanlılarının tepkisine yol açtı.
Senato metni değiştirdi, teklif reddedildi
Anayasa değişikliği teklifi, Korsika’nın Fransa Cumhuriyeti içinde özerk bir statüye kavuşmasını ve adanın kendi yetki alanlarında belirli yasal düzenlemeler yapabilmesini öngörüyordu. Buna göre Korsika yönetiminin, adanın koşullarına uygun düzenlemeler hazırlamasının önü açılacak, ancak bu düzenlemeler Fransa’nın en yüksek yargı organlarının denetimine tabi olacaktı.
Teklif, Ulusal Meclis’te 24 Haziran 2026’da kabul edilmişti. Ancak Senato’daki sağ çoğunluk, metnin kapsamını değiştirdi. Düzenlemede yer alan ve Korsika’yı tarihsel, dilsel ve kültürel özelliklere sahip bir ada topluluğu olarak tanımlayan ifade çıkarılarak bunun yerine adanın kendine özgü tarihsel, dilsel ve kültürel mirasına atıfta bulunan bir ifade getirildi.
Ayrıca Korsika’ya tanınması planlanan istisnai yetkilerin kapsamı daraltıldı. Bu değişiklikler, özerklik yanlısı Femu a Corsica tarafından eleştirildi. Parti, metnin içeriğinin boşaltıldığını ve üzerinde uzlaşmaya varılan siyasi çerçevenin bozulduğunu belirtti.
Fransa’da anayasa değişikliklerinin yürürlüğe girebilmesi için parlamentonun iki kanadının aynı metin üzerinde uzlaşması gerekiyor. Senato’nun teklifi reddetmesi, sürecin geleceğini belirsizliğe sürükledi.
Özerklik yanlıları müzakerelerden çekildi
Oylamanın ardından özerklik yanlısı Femu a Corsica partisinden Senatör Paul-Toussaint Parigi, hareketinin Beauvau sürecinden çekildiğini açıkladı.
Parigi, Senato’daki çoğunluğun uzun müzakereler sonucunda oluşturulan siyasi uzlaşmayı bozduğunu belirterek, mevcut koşullarda sürece devam etmeyeceklerini ifade etti.
Bastia Belediye Başkanı ve Korsika’daki özerklik hareketinin önde gelen isimlerinden Gilles Simeoni de adanın siyasi temsilcilerinin bir çözüm bulmak için çaba gösterdiğini, ancak girişimlerinin karşılık bulmadığını belirtti.
Korsika Ulus Partisi (PNC) de Senato’nun kararına tepki göstererek süreçteki desteğini geri çekti.
Femu a Corsica’dan referandum önerisi
Femu a Corsica, 28 Ekim’de Korsika’nın Corte kentinde olağanüstü bir toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda kabul edilen kararla parti, Senato’dan çıkan mevcut metni kabul etmeyeceğini bildirirken, Paris yönetimiyle müzakerelere yeniden başlanması ihtimalini tamamen dışlamadı.
Ancak parti, görüşmelerin devam edebilmesi için temel taleplerinin karşılanmasını istedi. Bu talepler arasında Korsika’ya gerçek bir yasama yetkisi verilmesi, Korsika halkının anayasal düzeyde tanınması, yerleşiklik statüsünün oluşturulması, Korsikacanın Fransızcayla birlikte resmî statü kazanması ve mali özerkliğe yönelik düzenlemeler yapılması bulunuyor.
Femu a Corsica, müzakerelerde kısa sürede ilerleme sağlanamaması halinde yıl sonuna kadar referandum düzenlenmesini önereceğini açıkladı. Partinin önerdiği referandumda, Korsika halkının ayrı bir halk olarak tanınıp tanınmaması ve adaya yasama yetkisi içeren bir özerklik statüsü verilmesi konularının oylanması gündeme gelebilecek.
Parti, referandum sonucunun Korsika’nın siyasi statüsüne ilişkin süreci yeniden şekillendirebileceğini savunuyor.
Fransa hükümeti yeni uzlaşma arayışında
Fransa hükümeti ise Senato’nun ret kararının Korsika’ya özerklik verilmesi ilkesinin tamamen reddedildiği anlamına gelmediğini açıkladı.
Bölgesel Yönetim ve Yerinden Yönetim Bakanı Françoise Gatel, Korsikalı seçilmiş temsilciler ve parlamentonun iki kanadından temsilcilerle yeni görüşmeler yapılacağını bildirdi. Hükümet, Beauvau sürecinin devam etmesini ve parlamentoda daha geniş destek bulabilecek yeni bir metin üzerinde uzlaşılmasını hedefliyor.
Paris yönetimi, Korsika’nın kendine özgü koşullarının tanınması ve kamu politikalarının adanın ihtiyaçlarına göre uyarlanması gerektiğini belirtirken, bu sürecin Fransa Cumhuriyeti’nin birliğine saygı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini vurguluyor.
Korsika’nın özerklik talebi neden tartışmalı?
Korsika’nın özerklik talebi, Fransa’da yerel yönetimlerin yetkileri ile devletin üniter yapısı arasındaki tartışmanın önemli başlıklarından biri.
Özerklik yanlıları, adanın kendine özgü tarihini, dilini ve kültürünü koruyabilmesi için yerel yönetimin daha geniş yetkilere sahip olmasını istiyor. Bu çerçevede yasama yetkisi, Korsikacanın resmî statüsü ve adanın mali kaynakları üzerinde daha fazla söz sahibi olması talepler arasında yer alıyor.
Buna karşılık Senato’daki sağ çoğunluğun itirazları, Fransa Cumhuriyeti’nin bölünmezliği, vatandaşların yasa önünde eşitliği ve tek bir Fransız halkı anlayışı üzerinde yoğunlaşıyor. Tartışmanın önemli bir bölümü, Korsika’nın anayasal metinde ayrı bir topluluk olarak tanımlanmasının ve farklı yasal düzenlemeler yapabilmesinin bu ilkelerle nasıl bağdaştırılacağı etrafında şekilleniyor.
Senato’nun kararıyla özerklik süreci şimdilik çıkmaza girerken, Femu a Corsica’nın referandum önerisi ve hükümetin yeni uzlaşma girişimi, Korsika’nın gelecekteki siyasi statüsüne ilişkin tartışmanın devam edeceğine işaret ediyor.
