Erbil (Rûdaw) - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan üçlü görüşmenin “çok yararlı” olmasını beklediğini söyledi.
Putin, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü Çin'in Şıncın kentinde yaptığı açıklamada, Trump ve Şi ile gerçekleştireceği tarihi üçlü görüşmeden bir gün önce değerlendirmelerde bulundu.
Putin, “Rusya, Çin ve ABD liderleri arasında APEC Zirvesi kapsamında yapılması planlanan üçlü görüşmenin çok yararlı olmasını bekliyorum” dedi.
Dünyadaki karmaşık duruma dikkat çeken Putin, şu ifadeleri kullandı:
“Ekonomik parçalanmanın yaşandığı, askeri ve siyasi tehditlerin arttığı çalkantılı çağdaş dünyada ihtiyaç duyduğumuz şey bölünme değil birlik, hegemonya değil eşitlik, tecrit değil ortaklık, dayatma değil diyalogdur.”
Rusya Devlet Başkanı, Moskova'nın 2022 yılında Ukrayna'ya yönelik saldırısının ardından Batılı ülkelerin Rusya'ya uyguladığı yaptırımlara da değindi. Putin, yaptırımların “başarısız olduğunu” ve Rusya'nın bunların üstesinden “onuruyla” geldiğini söyledi.
Putin ve Şi arasında ikili görüşme: Zirvenin gündemi
Şi Cinping ile Vladimir Putin'in, perşembe günü Trump ile yapılması planlanan üçlü zirve öncesinde bugün ikili bir görüşme gerçekleştirmesi bekleniyor.
Rus yetkililere göre iki lider, öncelikle APEC toplantısında konuşma yapacak. Ardından enerji ve finans konularını, daha dar kapsamlı görüşmelerde ise Ukrayna ve Kuzey Kore başta olmak üzere dış politika meselelerini ele alacak.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping de çarşamba günü yapay zeka ve serbest ticaret alanlarında daha fazla uluslararası işbirliği çağrısında bulundu. Şi, Çin'in kapsamlı reformlar gerçekleştirdiğini ve gümrük vergilerini düşürdüğünü söyledi.
Çin yönetimi, liderlerin “dünya barışının korunması ve büyük güçler arasındaki ilişkilerde stratejik istikrarın güçlendirilmesi” konularında kapsamlı görüşmeler yapacağını duyurdu.
Washington'a göre Ukrayna meselesinin yanı sıra İran savaşı ve nükleer silahsızlanma konusu da gündeme gelecek.
Bu başlıklar, ABD ile Rusya arasındaki ikili nükleer silah anlaşmasının bu yıl şubat ayında sona ermesinin ardından daha da önem kazandı. Pekin ise Çin'in görüşmelere katılmasından önce Washington ve Moskova'nın devasa nükleer silah stoklarını azaltması gerektiğini savunuyor.
Trump'ın Asya turu ve Kim Jong-un ile görüşme ihtimali
ABD Başkanı Donald Trump, Filipinler'de bulunuyor. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos ile görüşmesinin ardından Çin'in Şıncın kentine gitmesi bekleniyor.
Trump, salı günü Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) Zirvesi kapsamında, Avustralya, Japonya ve Hindistan'ın oluşturduğu Quad ittifakının liderleriyle bir araya geldi.
Çin'in bölgedeki nüfuzunu dengelemek amacıyla kurulan güvenlik ittifakının bu toplantısı, Trump'ın Ocak 2025'te yeniden başkanlık görevine gelmesinden bu yana gerçekleştirilen ilk zirve oldu.
Trump, Şıncın'da Putin ile ikili görüşme yapmayı planladığını, ayrıca Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile de görüşme ihtimalinin bulunduğunu açıkladı.
Trump, Kim'in Çin'de kendisiyle buluşmayı “istediğini” söyledi. Ancak Pekin yönetimi böyle bir görüşmeye ilişkin herhangi bir bilgiye sahip olmadığını bildirdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da çarşamba günü Manila'da yaptığı açıklamada, görüşmenin gerçekleşeceğini doğrulamadan, Kuzey Kore ile sorunların çözümünde tek yolun diyalog olduğunu belirtti.
Ticaret rekabeti, çipler ve Filipinler'deki protestolar
Trump'ın gümrük vergileri politikası Asya'daki zirvelerin gündemini belirlerken, Çin Başbakanı Li Çiang “tek taraflı ticaret politikalarını” eleştirdi.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ve Kanada Başbakanı Mark Carney de ABD pazarına bağımlılığın azaltılması gerektiğini dile getirdi.
Trump ise salı günü yaptığı açıklamada, “ABD, nadir toprak elementlerinin üretiminde 10 ay içinde Çin'i yakalayacak” dedi.
Washington yönetimi aynı zamanda yapay zeka alanında kullanılan gelişmiş çiplerin Singapur, Malezya, Tayland ve Endonezya'ya gönderilmesine özel izin şartı getiren yeni bir yasa açıkladı. Kararın, bu çiplerin Çin'e aktarılması riskinden kaynaklandığı belirtildi.
Trump'ın Filipinler ziyareti ise protestolara yol açtı. Yaklaşık 2 bin gösterici, Trump karşıtı sloganlar atarak ve ABD'nin Pax Silica projesini protesto ederek sokaklara çıktı.
ABD'nin nadir toprak elementleri ve yarı iletkenler alanında Çin'in üstünlüğünü azaltmayı hedefleyen Pax Silica projesine karşı çıkan göstericiler, projenin Filipinler'deki yerli ailelerin yerlerinden edilmesine neden olacağını savundu.



