Haber Merkezi – Lübnan’da çağrı cihazlarının patlaması sonucu çok sayıda Hizbullah üyesi ve sivil yaşamını yitirdi, 2 binin üzerinde kişi yaralandı. Çağrı cihazını yaptığı iddia edilen şirketten açıklama geldi. Öte yandan cihazlıların nasıl patladığına ilişkin çeşitli iddialar öne sürüldü.
Tayvan merkezli Gold Apollo şirketi, bugün bir açıklama yaparak, Lübnan'da patlatıldığı iddia edilen çağrı cihazlarını kendilerinin yapmadığını, kendi markalarını kullanma lisansı bulunan BAC isimli şirket tarafından yapıldığını belirtti.
Reuters haber ajansı tarafından analiz edilen infilak etmiş çağrı cihazı görüntülerinde, cihazların arka yüzündeki format ve etiketlerin Gold Apollo tarafından yapılan cihazlarla tutarlı olduğu görülmüştü.
Üst düzey Lübnanlı bir güvenlik kaynağı da Reuters'a yaptığı açıklamada, Hizbullah'ın Tayvan merkezli Gold Apollo şirketinden 5 bin çağrı cihazı siparişinde bulunduğunu söylemişti.
"Ürün, bizim değil"
Tayvan'ın kuzeyindeki Yeni Taipei kentindeki şirket merkezinde basına açıklamalarda bulunan şirket kurucusu ve başkanı Hsu Ching-Kuang, "Ürün, bizim değildi. Sadece üzerinde bizim markamızı taşıyordu" ifadelerini kullandı.
Şirketten yapılan açıklamada, AR-924 model çağrı cihazının BAC isimli şirket tarafından üretilip satıldığı ifade edildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Sadece ticari marka yetkilendirmesi sağladık; bu ürünün tasarımında ya da üretiminde dahlimiz bulunmuyor" denildi. Hsu daha önce yaptığı açıklamada, lisans sahibi BAC şirketinin Avrupa merkezli olduğunu söylese de daha sonra BAC'nin nerede olduğu hakkında yorum yapmayı reddetti.
Hsu ise dün yaşanan olayda kendilerinin de mağdur olduğunu söyledi. Hsu, "Büyük bir şirket olmayabiliriz ama sorumluluk sahibi bir şirketiz. Bu, çok utanç verici."
Öte yandan, Hsu'nun basın toplantısı sırasında polis memurları da şirkete geldi.
MOSSAD cihazların pillerine Nitrogliserin enjekte etti
Sky News Arabia'ya göre, İsrail'in ulusal istihbarat teşkilatı MOSSAD, Hizbullah'ın sipariş ettiği yeni şifreli çağrı cihazlarının pillerine, Hizbullah üyelerinin eline geçmeden önce Nitrogliserin bileşiği enjekte etti.
Bu bileşik oda sıcaklığında beyaz kristal halinde bulunuyor.
Ancak 210 derece sıcaklığa ulaştığında bomba etkisi yaratabilecek şekilde patlıyor.
İsrail'in uzaktan sinyal göndererek cihazlardaki bataryayı ısıttığı ve patlamasına neden olduğu belirtiliyor.
Çağrı cihazlarına daha önceden 20 gram ağırlığında patlayıcı madde yerleştirildiği ve Hizbullah'ın Şubat ayından bu zamana çağrı cihazlarındaki değişimi fark etmediği de gelen haberler arasında.
Planlanandan erken patlatıldı
ABD medyasında da saldırının ayrıntılarına yönelik farklı iddialar var.
Al-Monitor'un haberine göre, İsrail'in saldırı planını farkeden 2 Hizbullah mensubundan biri İsrail tarafından etkisiz hale getirildi ancak diğerinin Hizbullah yönetimini uyarması ihtimaline karşılık hızlıca harekete geçiliyor ve cihazlar planlanandan erken patlatılıyor.
"MOSSAD cihazları üretim sürecinde değiştirdi"
Reuters'a konuşan Lübnanlı kaynağa göre de MOSSAD'ın saldırı şekli aynı. Haberde MOSSAD'ın cihazları üretim sürecindeyken değiştirdiği bilgisi paylaşıldı.
Çağrı cihazlarına kod ile aktif hale getirilen bir kart aracılığı ile patlayıcı yerleştirildiği öne sürüldü.
Kaynak, patlayıcının herhangi bir güvenlik önlemine takılmadığını belirtti.
Reuters'a konuşan bir başka güvenlik kaynağı ise yeni çağrı cihazlarının içine üç grama kadar patlayıcı gizlendiğini ve Hizbullah tarafından aylarca fark edilmediğini söyledi.
"5 bin çağrı cihazının içine patlayıcı yerleştirdiği"
Lübnanlı üst düzey bir güvenlik kaynağı ile başka bir kaynak, daha önce yaptıkları açıklamalarda, İsrail'in dış istihbarat servisinin dünkü patlamalarda aylar önce Lübnan Hizbullahı tarafından ithal edilen 5 bin çağrı cihazının içine patlayıcı yerleştirdiğini söylemişti.
'Sadece bataryalarla ilgili olamaz'
ABD'nin The New York Times (NYT) gazetesi, söz konusu 'operasyon' konusunda bilgilendirilen ABD'li ve diğer yetkililere dayandırdığı haberinde, İsrail'in çağrı cihazlarının içine küçük miktarlarda patlayıcı yerleştirdiği iddiasını gündeme getirdi. Çağrı cihazlarının Gold Apollo'dan sipariş edildiği iddiasının yinelendiği haberde, cihazların Lübnan'a ulaşmadan çok önce üzerlerinde oynandığı belirtildi. Buna göre, sevkiyatın içinde AR924'ün yanı sıra üç diğer Gold Apollo çağrı cihazı modeli de bulunuyordu.
Buna göre, ağırlığı 30 ile 60 gram arasında değişen patlayıcı madde, her bir çağrı cihazının bataryasının hemen yanına yerleştirilmişti. İddiaya göre, patlayıcı maddenin uzaktan infilak ettirilebilmesi için cihazların içine bir tür şalter ya da anahtar da eklenmişti.
Liderlerinden mesaj geldikten sonra patladı
Habere göre, iki yetkili, Lübnan saatiyle 15.30'da çağrı cihazlarına Hizbullah liderliğinden geliyormuş gibi görünen mesajların geldiğini anlattı. İddiaya göre, bu mesaj, cihazlardaki patlayıcıları da aktive etmiş oldu. Üç yetkilinin paylaştığı bilgilere göre, çağrı cihazları infilak etmeden saniyeler önce 'bip' sesi çıkaracak şekilde programlanmıştı.
Gazeteye değerlendirmede bulunan bağımsız siber güvenlik uzmanları da patlama görüntülerini inceledikten sonra, patlamaların şiddeti ve hızının bir çeşit patlayıcı maddeye işaret ettiğini belirtti. Europol siber suçlar danışmanı ve araştırmacı Mikko Hypponen, "Bu çağrı cihazları, muhtemelen bu tür patlamalara sebep olacak şekilde modifiye edilmiş. Patlamanın boyutu ve gücü, bunun sadece batarya ile ilgili olmadığını gösteriyor" dedi.
Hizbullah üyelerinin kullandığı taşınabilir çağrı cihazların özellikleri nelerdir? pic.twitter.com/dNzGoq2kqn
— Rudaw Türkçe (@RudawTurkce) September 17, 2024
Hizbullah’tan açıklama
Lübnan'da yüzlerce çağrı cihazının patlaması sonucu aralarında Hizbullah mensuplarının da olduğu en çok sayıda insanın öldüğü, yaklaşık 2 bin 800 kişinin yaralandığı olaylar hakkında Hizbullah'tan yeni bir açıklama yapıldı. Lübnan'da çağrı cihazlarının patlatılmasının ardından Hizbullah, 10 mensubunun daha öldüğünü duyurdu.
Patlamalardan İsrail'i sorumlu tutan Lübnan Hizbullahı, sosyal paylaşım platformu Telegram üzerinden konuya ilişkin bir dizi açıklama yaptı. Açıklamalarda, 10 Hizbullah üyesinin daha yaşamını yitirdiği ifade edildi.
Patlamalarda ölen Hizbullah üyelerinin isimleri ve doğum tarihleri şu şekilde sıralandı: Necib Abdulhuseyn Aladdin “Ali Mazlum” (1991), Hasan Muhammed Yasin “Yamin” (1986), Hüseyin Ahmed Menteş “Salah” (1994), Muhammed Zekeriya Abbas “Haydara” (1986), Abbas Bilal Munim "Mirza Mehdi" (1996), Muhammed Mehdi Ali Ammar “Zülfikar” (1985), Hüseyin Ali Aladdin “Zekeriya” (1989), Hüseyin Eyyub Fakih “Bakır” (1988), Abbas Fadl Yasin “Ebulfadl” (1993) ve Mehdi Abbas Semhat “Cevad Matuk” (1995).
Hizbullah, 17 Eylül Salı günü Lübnan'da çağrı cihazlarının patlatılmasının ardından yaptığı açıklamada, iki mensubunun öldüğünü duyurmuştu. Hasan Ahmed Muhammed ile Yusuf Madi'nin hayatını kaybettiği aktarılan açıklamada, Muhammed ile Madi'nin nerede ve hangi sebeple öldüklerine ilişkin ise bilgi verilmemişti.
.jpg&w=3840&q=75)
.jpg&w=3840&q=75)