Erbil (Rûdaw) – Başkan Neçirvan Barzani’nin uzlaşmaya bakışını anlatan “Barışa Giden Yol Haritası” kitabı çıktı. Cevad Kadir tarafından hazırlanan kitap için Erbil’de tanıtım programı düzenlendi.
Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani’nin Kürdistan Bölgesi ve Irak'ta istikrar ve uzlaşmaya yönelik görüş ve stratejisini konu alan "Barışa Doğru Bir Yol Haritası" (The Roadmap To Peace) kitabının tanıtımı için başkent Erbil’deki Rotana Otel'de bir program düzenlendi.
Cevad Kadir tarafından hazırlanan kitapta, Kürt sorunu ve Irak’a dair konularda uzman olan 12 araştırmacının Neçirvan Barzani'nin barış ve uzlaşmaya dair görüşleri hakkındaki analizlerine yer veriliyor.
“Barışa Giden Yol Haritası”
Programda konuşan yazar Cevad Kadir, kitabın içeriğinden ve hazırlanma sürecinden bahsetti. Kadir, kitabın Irak ve bölgedeki krizler hakkında yazan yerli ve yabancı akademisyenlerin projesi olduğunu ve Neçirvan Barzani'nin Irak ve Kürdistan Bölgesi'nde barış ve istikrara yönelik yol haritası hakkındaki görüşlerini içerdiğini söyledi.
Kitapta görüşlerine yer verilen tüm yazarların hayatlarını uzun yıllar yurtdışındaki bilimsel ve akademik merkezlerde Kürt davasının incelenmesine adadıklarını belirten Kadir, “Bu yazarların 'Barışa Giden Yol Haritası' kitabındaki ortak noktası, Kürdistan Bölgesi Başkanı’nın Irak ve Kürdistan Bölgesi'ndeki istikrar ve barış meselesine ilişkin görüşlerine doğrudan destek vermeleridir" dedi.
Kadir, “Bu yazarlar, bir devlet olarak Irak'ın son 100 yıllık tarihinde Kürdistan Bölgesi’nin hiç bu kadar tehdit altında olmadığı konusunda Kürdistan Bölgesi Başkanı ile tamamen aynı fikirdeler. Erbil ile Bağdat arasındaki yeni anlaşmanın, Irak ve Kürdistan Bölgesi için tarihi fırsatlara yönelik tehditleri ortadan kaldırabileceği konusunda hemfikirler ki Başkan, Bağdat’ı Kürdistan Bölgesi’nin stratejik derinliği diye nitelendiriyor” şeklinde konuştu.
Kitabın Irak ve Kürdistan Bölgesi’nin enerji, gelir ve anayasal haklar konusunda yeni bir krizle karşı karşıya kaldığı bir dönemde hazırlandığına dikkati çekerek, her iki tarafı da etkileyen krizler hakkında Neçirvan Barzani'nin geçmişte dile getirdiği öngörü ve endişelerin de kitapta yer aldığını belirtti.
Neçirvan Barzani’nin Kürdistan’a uluslararası destek sağlamada konusundaki rolü
Program kapsamında Kürdistan Araştırma ve Kalkınma Enstitüsü Direktörü Narin Akrayi’nin moderatörlüğünde bir panel düzenlendi. Panele katılan Başkanlık Ofisi Parlamento İşleri Danışmanı Omer Nuredddini, Kürdistan Bölgesi Başkanı eski Danışmanı Dr. Halid Salih, akademisyen Dr. Zana Kurde, Missouri Üniversitesi'nde Orta Doğu Politikaları Profesörü Dr. David Romano ve akademisyen David Fabrice Blanche, “Barışa Giden Yol Haritası” kitabı üzerine tartıştı.
Panelde konuşan Omar Nureddini, Neçirvan Barzani’nin Kürdistan Bölgesi'nin statü sahibi olmasına giden yolda aktif bir rol oynadığını, Raperin’e (1991’deki Büyük Ayaklanma) öncülük ettiğini ve Irak rejimiyle müzakerelerde yer alan siyasi isimlerden biri olduğunu söyledi.
Nureddini, “Neçirvan Barzani, özellikle BM Güvenlik Konseyi'nin 688 sayılı Kararı'nın kabul edilmesinden sonra Kürdistani Cephe’nin kendi iç güvenliğini ve Kürdistan’da sınırlarını koruyabileceği konusunda Kürdistan Bölgesi’ndeki güçleri ikna etmek adına önemli bir rol oynadı. Yine Kürdistan Bölgesi'ne askeri desteği siyasi desteğe dönüştürmek adıma önemli işler yaptı” dedi.
Nureddini, “Başkan Neçirvan Barzani, hem Kürdistan Bölgesi hem de Irak ve Ortadoğu için her zaman herkesin kendisini içinde bulduğu, herkesin istek ve taleplerini yansıtan bir barışın tesis edilmesi ilkesinden yana olmuştur” ifadelerini kullandı.
Neçirvan Barzani perspektifinden Kürtler arasında birlik
Dr. Halid Salih de Neçirvan Barzani başbakanken kabineyi herkesin hükümete katılması şeklinde oluşturduğuna dikkat çekerek, “Bir kabinede 42 bakanın çok fazla olduğu sık sık söyleniyordu. Ancak herkesin doğrudan hükümete katılmasının ve bu sürecin günlük yaşamlarının bir parçası olduğunu hissetmesinin çok önemli olduğunu düşünüyordu" dedi.
Salih, “2002'den 2012'ye kadar Kürtler kendi içinde birlik oldu ve Bağdat'taki müzakerelerde birçok önemli sonuç elde etti. Ancak 2012'den sonra bölünmeler başlayınca Kürdistan Bölgesi'nin Irak'taki gücü zayıfladı. Bu nedenle dönemün başbakanının bizi 2003 ve 2004 yıllarına geri götürerek iç birliği bir ölçüde güçlendirecek bir adım atması gerekiyordu” diye ekledi.
“Neçirvan Barzani’nin Irak'ta Barış İçin Yol Haritası AB politikaları ile uyuşuyor”
Dr. Zana Kurde, Irak’ın yaşadığı toplumsal ve siyasi sorunların yanı sıra karşılaştığı zorluklara dikkati çekerek, bunları aşmak için tüm tarafların barış konusunu desteklemesi ve Kürdistan Bölgesi ile işbirliği yapması gerektiğini söyledi.
Kurde, Bu nedenle Başkan Neçirvan Barzani’nin Irak'ta barış ve istikrar için belirlediği bu yol haritasından yararlanmalıdır” dedi.
Neçirvan Barzani’nin Irak'ı yönetme stratejisi ile Avrupa Birliği'nin Irak'taki stratejisinin ortak olduğunu belirten Kürt yazar, "Her iki taraf da Irak anayasasına ilişkin ortak görüşü paylaşıyor ve sürekli anayasanın uygulanmasının önemini vurguluyor. AB, anayasayı Irak'ta özellikle üç ana toplum arasındaki güç dengesinin korunmasını temel sütun olarak görüyor. Bu aynı zamanda, Kürdistan Bölgesi Başkanı’nın bu konudaki görüşleri doğrultusunda etnik ve dini azınlıkların haklarının garantisidir" yorumunu yaptı
Dr. Zana Kurde, Neçirvan Barzani’nin her zaman ekonomik, sosyal ve ulusal uzlaşı konularına dikkat çektiğini söyledi.
“Neçirvan Barzani her zaman köprü inşa etmeye çalışıyor”
Missouri Üniversitesi'nden siyaset profesörü David Romanı da sürekli uzlaşmaya çağıran liderlerin sorunların bizzat içinde olduğunu belirterek, “Ama Neçirvan Barzani her zaman başkalarıyla köprüleri inşa etmeye çalışan, onlarla birlikte çalışan bir lider” diye konuştu.
Romano, “Kürdistan Bölgesi Başkanı yakın zamanda yaptığı bir dizi konuşmada Irak'a yönelik vizyonun ana hatlarını çizdi ve mevcut çıkmazdan bir çıkış yolu önerdi. Kapsayıcılık ve güç paylaşımının önemini vurguladı ve bize Erbil ile Bağdat'ta barış ve istikrarın birbiriyle bağlantılı olduğunu hatırlattı” dedi.
Neçirvan Barzani’nin izlediği politikanın sadece güç paylaşımı ve liberalizmden ibaret olmadığını belirten Romano, “Onu tanıyan herkes onun her zaman köprüler kurmaya çalışan, başkalarıyla birlikte çalışan bir lider olduğuna tanıklık edebilir" yorumunu yaptı.
