Tarihi Zerzevan Kalesi UNESCO'nun 'Dünya Mirası Listesi’ne aday

Erbil(Rûdaw) –Diyarbakır’ın Çınar ilçesindekitarihi  Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınması bekleniyor.

Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan Zerzevan Kalesi ve Mithras Tapınağı yeniden gündeme geldi.

Bu alan, Roma İmparatorluğu’nun doğu sınırında yer alan en stratejik askerî merkezlerden biri olarak biliniyor.

Türkiye, Temmuz 2026’da yapılacak UNESCO Dünya Miras Komitesi toplantısında yeni bir alanın daha Dünya Mirası olarak kabul edilmesi için hazırlık yapıyor.

Zerzevan Kalesi için olumlu bir karar çıkması halinde, bölgenin tarihî ve turistik açıdan uluslararası düzeyde daha fazla dikkat çekmesi bekleniyor.

Öte yandan, Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri zaten UNESCO’nun kalıcı Dünya Mirası Listesi’nde yer alırken, Zerzevan Kalesi ve Malabadi Köprüsü ise şu anda geçici listede bulunuyor.

Toplantının bu yıl 11 Temmuz’da yapılması bekleniyor.

Tarihi arka plan

Diyarbakır'ın Çınar ilçesinde stratejik bir kayalık tepede, antik ticaret yollarına ve tüm vadiye hakim bir konumda kurulan Zerzevan Kalesi; kökleri MÖ 882–611 yılları arasındaki Asur Dönemi'ne kadar uzanan, Pers Dönemi'nde Kral Yolu'nun güvenliğini sağlayan ve MS 3. yüzyılda Severuslar döneminde devasa askeri yerleşimine kavuşan 3 bin yıllık bir mirasa sahip.

Yüzyıllar boyunca Romalılar ve Sasaniler arasındaki büyük güç savaşlarına sahne olan ve MS 639 yılında İslam orduları tarafından fethedilene kadar kesintisiz olarak kullanılan bu garnizon, günümüze kadar en iyi korunmuş askeri yerleşimlerden biri olarak kabul ediliyor.

UNESCO ne diyor?

UNESCO, kale için "Zerzevan Kalesi'ndeki arkeolojik çalışmalar, iki büyük kültürün etkileşim halinde olduğu bölgenin Roma dönemini anlamada çok önemli bir rol oynamaktadır. Dahası, Zerzevan Kalesi, yeraltı ve yerüstü yapılarıyla dünyanın en iyi korunmuş Roma garnizonlarından biridir. Yakın zamanda bulunan Doğu Roma sınırlarında tek Mithras Tapınağı da burada yer almaktadır. Zerzevan Kalesi'ndeki Mithras tapınağının keşfi büyük ilgi uyandırmıştır" diyor.

 

Komitenin karar vermesi halinde Zerzevan Kalesi, Mithras Tapınağı ve düşük bir ihtimalle Malabadi Köprüsü UNESCO’nun kalıcı Dünya Mirası Listesi’ne girebilir.

Şimdiye kadar UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak kabul edilen bölgedeki tarihî alanlar:

1985: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas)

1987: Nemrut Dağı Heykelleri (Adıyaman)

2015: Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri (Diyarbakır)

2016: Ani Arkeolojik Alanı (Kars)

2018: Göbekli Tepe (Şanlıurfa)

2021: Arslantepe Höyüğü (Malatya)