Kobani Üniversitesi ilk Kürtçe doktora mezunlarını birkaç ay içinde verecek

Nalîn Hesen

Kobani Üniversitesi Eş Başkanı Şervan Mehmûd, Şam hükümeti ile yürütülen müzakereler kapsamında Kürtçe eğitim sisteminin korunmasının kendileri için "kırmızı çizgi" olduğunu açıkladı.

Şervan Mehmûd, müzakereler için gerekli dosya ve komiteleri hazırladıklarını belirterek, temel taleplerinin üniversitenin mevcut yapısı üzerinden eğitimine devam etmesi olduğunu ifade etti.

Üniversitedeki akademik gelişmelere dair bir haber de veren Mehmûd, yüksek lisanstan sonra Kürt Dili üzerine doktora programının da başladığını ve önümüzdeki birkaç ay içinde ilk doktora mezunlarının tezlerini savunacağını duyurdu.

Hali hazırda 1.200 kayıtlı öğrencilerinin bulunduğunu kaydeden Mehmûd, bugüne kadar 550 öğrencinin mezun olduğunu ve Özerk Yönetim kurumlarında görev aldığını vurguladı.

Kobani Üniversitesi Eş Başkanı Şervan Mehmûd, Rûdaw sunucusu Nalîn Hesen’in sorularını yanıtladı:

Rûdaw: Kobani Üniversitesi geçen yıllar içinde bölgede önemli bir bilim merkezi olarak tanındı. Bu üniversitenin Kürt diline akademik ve kültürel düzeyde ne ölçüde hizmet ettiğini kısaca anlatabilir misiniz?

Şervan Mehmûd: Bildiğiniz gibi Kobani Üniversitesi 2017 yılında kuruldu. Üniversitenin kuruluşu bölge için hayati bir ihtiyaçtı. Özerk Yönetim çatısı altındaki bölgelerde Baas rejimi çıkarıldıktan sonra kendimizi ana dilimizle ifade etmeye başladık ve çocuklarımıza ana dilde eğitim verdik. Öğrenciler lise seviyesini tamamlayınca, eğitimlerini daha üst bir kurumda sürdürme ihtiyacı doğdu. Bu temelde üniversitenin açılması şarttı.

Ancak Kobani Üniversitesi çok zor şartlar altında kuruldu. Kobani direnişinin zaferinden sonra şehrin yaklaşık yüzde 60’ı yıkılmış durumdaydı ve kent yeniden inşa sürecindeydi. Bu yüzden kuruluş aşamasında binalardan laboratuvarlara, eğitim kadrosundan teknik imkanlara kadar büyük zorluklar yaşadık. Ama kararlıydık; bu halkın çocukları eğitimlerini sürdürmek için bir üniversiteyi hak ediyordu. Akademik temeller üzerine edebiyat fakültesi, fen fakültesi, fizik ve kimya bölümleriyle yola çıktık.

Rûdaw: Şu an Kobani Üniversitesi bünyesinde kaç fakülte bulunuyor?

Şervan Mehmûd: Şu an birçok bölüm ve fakültemiz var. Yıllar geçtikçe hem bölümlerimizi hem de öğrenci sayımızı artırarak genişledik. Üniversitemiz bünyesinde 8 fakülte ve 12’den fazla bölüm bulunmaktadır.

Rûdaw: Eğitim dili tamamen Kürtçe mi? Yani tüm bu bölümlerde dersler Kürtçe mi işleniyor?

Şervan Mehmûd: Kobani Üniversitesi’nin temel dil politikası Kürtçedir. Ancak üniversite kendisini tek bir dille sınırlandırmaz. İngilizce ve Arapça dillerinde de dersler veriliyor. Sosyal bilimler, eğitim fakültesi ve Kürt dili gibi bölümlerde eğitim tamamen Kürtçedir. Öte yandan bilimsel kaynak ve dünyadaki gelişmeler göz önüne alındığında, özellikle fen bilimleri ve tıp fakültesinde eğitim dili olarak İngilizce de kullanılmaktadır.

Rûdaw: Özerk Yönetim ile Şam hükümeti arasında eğitim sisteminin birleştirilmesi ve entegrasyonu üzerine yoğun tartışmalar var. Bu müzakereler çerçevesinde Kobani Üniversitesi’nin hukuki akıbeti ne olacak?

Şervan Mehmûd: Doğrusu şu ana kadar doğrudan Kobani Üniversitesi özelinde bizimle bir görüşme yapılmış değil. Ancak biz müzakere komitelerimizi ve üniversiteye dair genel dosyalarımızı hazırladık. Şu an eğitim alanında, 1. sınıftan 12. sınıfa kadar olan süreç Eğitim Kurulu ile tartışılıyor. Eğitim birbirine bağlı bir halkadır; okul sistemi nasıl düzenlenirse üniversite de ona göre şekillenecektir.

Fakat şunu vurgulamak isterim: Kobani Üniversitesi’nin kendine has bir durumu var. Bu öğrenciler baştan sona Kürtçe eğitim aldılar. Bu nedenle temel talebimiz, üniversitenin mevcut eğitim sistemini koruyarak devam etmesidir. Bazı materyallerin eklenmesi veya değiştirilmesine açığız, idari yapının Suriye’deki genel duruma göre uyarlanması da sorun değil. Ancak üniversitenin üzerine kurulduğu stratejik temel korunmalıdır.

Geçtiğimiz günlerde Kobani’de geniş katılımlı bir aşiret buluşması yapıldı ve bu etkinlik üniversitemizde gerçekleşti. Suriye hükümet yetkilileri de oradaydı. Üniversiteyi gezdiler ve bölgede bilimsel bir kurumun olmasından, toplumun burada bir araya gelmesinden memnuniyetlerini dile getirdiler. Bu tür girişimleri olumlu buluyoruz ve bu ilginin sahaya yansımasını umuyoruz.

Rûdaw: Peki hükümet yetkilileri ziyaret sırasında taleplerinizi duyduklarında nasıl bir yanıt verdiler? Size bir söz verdiler mi?

Şervan Mehmûd: Gelen yetkililer eğitim alanından değil, daha çok askeri kanattan, aşiret uzlaşı komitelerinden ve cumhurbaşkanlığı danışmanlarından oluşuyordu. Ziyaretleri daha çok bir nezaket ziyareti ve genel bir görüşme havasındaydı. Bir üniversitenin varlığından duydukları memnuniyeti belirttiler.

Rûdaw: Şu an üniversitede kaç öğrenci var ve kaç kişi mezun olup diploma aldı?

Şervan Mehmûd: Son dönemde, kurumlarda çalışan ve devam zorunluluğu olmayanlar için birçok bölümde "serbest eğitim" sistemini başlattık. Kayıtlı resmi öğrenci sayımız yaklaşık 1.200, serbest eğitim sistemine kayıtlı olanlar ise 2.000 civarındadır. Şimdiye kadar yaklaşık 550 öğrencimiz mezun oldu ve şu an çeşitli kurum ve kuruluşlarda görev yapıyorlar.

Rûdaw: Diplomaların Suriye Yükseköğretim Bakanlığı tarafından tanınması konusunda bir niyet veya tartışma var mı?

Şervan Mehmûd: Evet, Özerk Yönetim düzeyinde kurulan genel diplomasi komitesi hükümetle görüşmeleri sürdürüyor. Bize gelen bilgilere göre bu konu açık bir şekilde tartışılmış ve diplomalar üzerine bir karar alınmıştır. Eğitim sisteminin işleyiş mekanizması ise önümüzdeki süreçte netleşecek.

Rûdaw: Kürt Dili Bölümü üniversitenin kuruluşundan beri özel bir yere sahip. Entegrasyon ve Suriye genelindeki müfredat birleştirme çabaları sonrası bu bölümün daraltılması veya yönteminin değiştirilmesi riski var mı?

Şervan Mehmûd: Kürt Dili ve Edebiyatı bölümü, bu üniversitenin kuruluş felsefesidir. Bizim için çok hayati bir bölümdür. Bilimsel açıdan fen veya sosyal bilimler arasında bir ayrım yapmayız ancak konu ana dili olduğunda bu aynı zamanda ulusal bir meseledir. Bu yüzden Kürtçe bizim kırmızı çizgimizdir ve bu konuda asla geri adım atmayız.

Kürt edebiyatı zenginliğini kanıtlamış bir alandır. Kobani Üniversitesi bünyesinde ilk yüksek lisans programı Kürt dili üzerine açıldı ve ilk mezunlarını verdi. Bir yılı aşkın süredir de doktora programımız devam ediyor. Yakında bu alanda doktora mezunlarımız olacak.

Rûdaw: Bu gerçekten güzel bir haber Şervan Hocam. Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden ilk doktora mezunu ne zaman çıkacak?

Şervan Mehmûd: Çok uzun süreceğini sanmıyorum; yaklaşık 3-4 ay içinde doktora tezlerinin savunulmasına başlanacaktır. Yüksek lisans süreci tamamlanır tamamlanmaz profesörlerden oluşan kadrolarımızı bulup doktora programını organize ettik. Doktora seviyesine ulaşmış bir dilin meşruiyetinin artık kimse tarafından tartışmaya açılmaması gerekir.

Rûdaw: Kobani’deki tüm okullarda Kürtçe eğitim verecek yeterli öğretmen olmadığına dair iddialar olabiliyor. Kobani Üniversitesi okul öğretmeni yetiştirme konusunda nasıl bir rol üstlendi?

Şervan Mehmûd: Şu an Kobani’deki tüm okullarda eğitim Kürtçe veriliyor (yabancı dil ve Arapça dersleri hariç). Fen ve sosyal bilimler derslerinin tamamı Kürtçedir. Öğretmenlerimizin büyük bir kısmı Kobani Üniversitesi mezunudur. Ayrıca bünyemizde kurulan Şehit Zozan Enstitüsü de matematik, fizik, kimya, tarih, coğrafya ve dil gibi branşlarda uzman öğretmenler yetiştirdi. Bu mezunlar şu an sahada öğretmenlik yapıyor. Kobani bölgesinde bu konuda hiçbir eksiğimiz yok; hatta diğer bölgelerin öğretmen ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahibiz.