RÖPORTAJ- Suriye Cumhurbaşkanlığı’ndan Dr. Abdi: Ahmed Şara yakında Rojava'yı ziyaret edecek

Suriye Cumhurbaşkanlığı Ekibi Üyesi Dr. Mustafa Abdi, Kürtlerin Suriye’deki geleceği ve Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) Genel Komutanı Mazlum Abdi arasındaki görüşmeye dair önemli açıklamalarda bulundu.

Rûdaw’dan Dilbixwîn Dara’nın sorularını yanıtlayan Dr. Mustafa Abdi, Demokratik Suriye Güçleri’nin (DSG) bağımsız bir güç olarak kalmayacağını ve merkezi orduya entegre edileceğini açıkladı.

Kürtlerin yeni Suriye hükümetinde aktif rol alacağını belirten Abdi; Savunma Bakanlığı ve Haseke’deki 60. Tümen komutanlığının Kürtlere verildiğini söyledi. Ayrıca yeni kabinede mutlaka Kürt bakanların yer alacağını ve Kürt iç güvenlik güçlerinin de (Asayiş) devlet polisinin bir parçası olacağını kaydetti.

Dr. Mustafa Abdi, “Ahmed Şara’nın Kürtlerin ulusal haklarını tanıdığını” belirterek, 13. Kararname ile Kürt kimliğinin iade edildiğini ve kültürel hakların güvence altına alındığını hatırlattı.

Kürt haklarının yeni anayasada da yer alacağını ifade eden Abdi, anayasanın son formatı üzerinde uzmanların çalıştığını dile getirdi.

Kürtçe eğitim ve dil statüsüne de değinen Abdi, Kürtçenin Suriye’de tamamen serbest olacağını, halihazırda Kültür Bakanlığı bünyesinde Kürt dili için özel bir müdürlük kurulduğunu müjdeledi.

"Şara, Rojava’yı ziyaret edecek mi? Kamışlo, Kobani veya Haseke’ye gidecek mi?" sorusunu yanıtlayan Dr. Abdi, "Bu çok normal ve doğal bir durum. Planları arasında bu var. Efrin’i ziyaret etmesi çok güzel bir adımdı. Oradaki Kürtler çok mutlu oldu. Bizim de gönlümüz hoş oldu. Kürtleri sevdiğini ve haklarını vermek istediğini söyleyen birinin Efrin’e gitmesi ciddi adımlar attığını gösterdi. İnanıyorum ki yakın zamanda, tabii güvenlik protokollerine bağlı olarak, inşallah Kamışlo’ya da gelecek ve halkımızı ziyaret edecektir" karşılığını verdi.

Tutuklular konusuna da açıklık getiren Abdi, hükümetin cezaevlerini tamamen boşaltmak istediğini, siyasi veya savaş nedeniyle tutuklu bulunan herkesin serbest bırakılacağını söyledi.

Dilbixwîn Dara’nın Suriye Cumhurbaşkanlığı Ekibi Üyesi Dr. Mustafa Abdi ile gerçekleştirdiği mülakatın tamamı:

Rûdaw: Dün akşam Ahmed Şara, Mazlum Abdi ve arkadaşlarıyla bir araya geldi. Neler konuşuldu?

Mustafa Abdi: Entegrasyon konusunu konuştular. Tutuklular ve göçmenler meselesini ele aldılar. DSG’den kendisini lağvetmesi istendi.

Rûdaw: Yani DSG kendini fesih mi edecek?

Mustafa Abdi: Hayır, artık o isimle kalmayacak. Çünkü ayrı bir ordusu olmayacak, merkezi hükümet ordusuna katılacak. İç güvenlik güçleri de devletin iç güvenliğinin (polis) bir parçası olacak. Yani amaç; tek bir hükümet, Suriye ordusu ve Suriye polisi olmasıdır. Hepsi tek bir isim altında olacak, ayrı isimlerle değil.

Rûdaw: Peki, DSG’ye ve Kürtlere hangi temel makamlar verilecek?

Mustafa Abdi: Hangi makamların verileceği henüz tam olarak netleşmiş değil. Ancak Savunma Bakanlığı onlara verildi. 60. Tümen verildi. Sipan Hemo var, onu tümen komutanı yaptılar. Bu 60. Tümen Haseke’de bulunuyor. Bir diğer arkadaş da Siyamend (Mahmud Xelil); o da iç güvenlik için belirlendi, o da Tuğgeneral Mervan Ali ile birlikte. Şimdilik bunlar netleşti, ileride daha fazla pozisyon belirlenebilir. Dün akşam bu konuları görüştüler. Başka ne üzerinde anlaştılar bilemiyorum.

Rûdaw: Kürtlere başka bakanlıklar verilme ihtimali var mı?

Mustafa Abdi: Daha önce de Kürtlere bakanlık verilmişti. Eğitim Bakanı Muhammed Tirko, Kürt’tür. Yeni hükümet kurulacak ve bu hükümette de mutlaka Kürt bakanlar yer alacaktır.

Rûdaw: Peki Şam’da hazırlanan anayasada Kürtlerin siyasi sorunu nasıl ele alınıyor? Kürtlerin anayasal hakları ne olacak?

Mustafa Abdi: Suriye, Beşar Esed rejiminden kurtulduğu ilk günlerde bazıları gelip bana Kürtlerin durumunun ne olacağını sordu. Onlara, Başkan Ahmed Şara’yı iyi tanıdığımı, Kürtleri seven bir insan olduğunu söyledim. Kürtlerin haklarının verilmesi gerektiği konusunda tam bir kanaate sahip. Evet, biraz gecikti, birkaç ay sürdü ama Başkan Ahmed Şara 13. Kararnameyi çıkardı. Orada Kürtlerin dil, kültür ve diğer tüm haklarını yazdı. Kimliklerini iade etti. Kimliği elinden alınmış olanların kimlikleri geri verildi. Artık hiçbir Kürt kimliksiz kalmayacak. Her Suriye vatandaşının hakkı neyse Kürtlerin de odur. Kürtler ayağa kalktı ve devrim yaptı. Devlete ve hükümete dahil oldular. Gelin buyurun, bu ülke sizindir, bizimle birlikte inşa edin diyoruz. Bu yüzden Kürtlerin söz birliği yapması ve birlikte çalışması gerektiğini söylüyorum. O zaman hakları anayasada da yasada da tam olarak yer alacaktır.

“Kürtçe ve Arapça için uzman ekip kurulacak”

Rûdaw: Doktor Mustafa, bir diğer önemli konu dil ve eğitim meselesi. Kürt bölgelerinde 11-12 yıldır Kürtçe eğitim veriliyor. Bu devam edecek mi? Kürtçe, Arapça gibi resmi bir dil olacak mı?

Mustafa Abdi: Kuşkusuz Kürtçe özgür ve serbest bir dil olacak. Ancak eğitimde ve üniversitelerde nasıl olacağı dün Başkan Ahmed Şara ile konuşuldu. Bunların belirlenmesi için bir ekip kuracaklarını söylediler. Çünkü bizler sıradan insanlarız, bunu bilemeyiz. Uzmanlar gelmeli. Arapça ve Kürtçe dil uzmanları bir araya gelip buna karar verecekler. Ancak bugün Kürtçe serbesttir. Hatta Cumhurbaşkanlığı sarayında bile Kürtçe çalışılıyor, Kürtçe selamlaşılıyor.

Rûdaw: Anayasa meselesi önemli doktor. Halk sarayda Kürtçe konuşulmasından memnun olur ama anayasada Kürtçenin resmiyetine dair bir engel çıkar mı?

Mustafa Abdi: Kürtçenin devlet işlerine ne düzeyde dahil edileceğini henüz bilmiyorum. Mesela Kürdistan Bölgesi’nde paraların üzerinde iki-üç dilde yazı var. Burada da öyle olur mu bilemem. Ama şunu söyleyebilirim; Kürtlerin hakları yüzde yüz yerini bulacaktır. Anayasada da yer alacaktır. Hangi formda ve nasıl olacağı henüz net değil ama mutlaka olacaktır.

Rûdaw: Suriye Cumhurbaşkanı'na yakın Kürtler olarak sizler serbest misiniz? Kürt olarak çalışmakta özgür müsünüz?

Mustafa Abdi: Özgürüz. Devrimin başladığı ve saraya girdiğimiz günden beri özgürüz. Dilimiz serbest, yerimiz belli. Biz oradayken pek çok gencimiz devrime katıldı, Suriye'nin kurtarılmasına dahil oldular. Bize değer veriliyor. Birlikte çalıştığımız arkadaşlarımız arasında yerimiz var. Suriye kurtarıldıktan sonra da siyasi kurumlarda, orduda ve devletin tüm kademelerinde Kürt gençlerimiz var.

Hatta Suriye’nin resmi haber ajansı SANA’da Kürtçe bölümü açıldı. Kültür Bakanlığı merkezinde "Kürtçe" adıyla bir müdürlük kuruldu. Kültür Bakanı ile görüştük ve böyle bir talebimiz olduğunu söyledik, o da kabul etti. Kitap fuarında da gördüğünüz gibi Kürtçe kitaplara ve Kürt kültürüne büyük ilgi vardı.

Rûdaw: Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ne kadar Kürtçe biliyor?

Mustafa Abdi: Çok fazla bilmiyor ama Kürtçe selam veriyor ve selamı alıyor. Birkaç kelime söylüyor ve anlıyor.

Rûdaw: Kürtçe öğrenmek istiyor mu?

Mustafa Abdi: İstiyor. Kürtleri çok seviyor. Kürtlerin mert, dürüst ve sadık insanlar olduğunu, onlarda ihanetin olmadığını söylüyor. Kürtleri çok seviyor.

Rûdaw: Dışişleri Bakanı Esed Şeybani’nin Kürtçesi nasıl?

Mustafa Abdi: Dışişleri Bakanı da aynı şekilde. Her ikisi de Kürtleri çok seviyor. Artık Kürtlerin de onları sevmesi ve Suriye’yi yeniden inşa etmek için onlara el vermesi gerekir. Hükümete dahil olup yerlerini almalılar. Bu ülke, içindeki tüm unsurlarla birlikte ayağa kalkacaktır.

“Tüm tutuklular serbest bırakılacak”

Rûdaw: Çok önemli bir soru daha var. Suriye hükümeti neden hala elindeki tüm DSG, YPG ve YPJ esirlerini serbest bırakmadı? Siz bu dosyayı yakından takip ediyorsunuz.

Mustafa Abdi: Bazıları savaş esiri, bazıları ise savaş dışı nedenlerle tutuklanmıştı. Suriye hükümeti cezaevindeki pek çok kişiyi bıraktı. En son yaklaşık 400 kişi serbest bırakıldı, ben de oradaydım. Buna karşılık DSG de 90 kişiyi serbest bıraktı. İnsanlar neden 400’e 90 diye sordu ama hükümet buna takılmadı.

Başkan Ahmed Şara, "cezaevlerinin tamamen boşaltılması" gerektiğini söylüyor. Hakkında ağır bir suç veya cinayet davası olanlar hariç; siyasetten, bir fotoğraftan veya geçmişte DSG içerisinde asayişte yer aldığı için tutuklanan kimse cezaevinde kalmayacak. Hepsi serbest bırakılacak. Kalanlar da inşallah yakın zamanda bırakılacak.

Rûdaw: Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Rojava’yı ziyaret edecek mi? Kamışlo, Kobani veya Haseke’ye gidecek mi?

Mustafa Abdi: Bu çok normal ve doğal bir durum. Planları arasında bu var. Efrin’i ziyaret etmesi çok güzel bir adımdı. Oradaki Kürtlerimiz çok mutlu oldu. Bizim de gönlümüz hoş oldu. Kürtleri sevdiğini ve haklarını vermek istediğini söyleyen birinin Efrin’e gitmesi ciddi adımlar attığını gösterdi. İnanıyorum ki yakın zamanda, tabii güvenlik protokollerine bağlı olarak, inşallah Kamışlo’ya da gelecek ve halkımızı ziyaret edecektir.

Rûdaw: Doktor çok teşekkürler. Bize konuk oldunuz. Kürtlerin haklarını almasını diliyoruz, siz de bir Kürt olarak buna destek veriyorsunuz. Sağ olun.

Mustafa Abdi: Son olarak şunu söylemek istiyorum. Bugün hükümetimiz bize elini uzattı. Kürtlerin de bu hükümete el vermesi gerekir. Birlikte çalışıp bu ülkeyi inşa etmeliyiz. Geride kalmasınlar ki sonra neden haklarımız verilmedi diye üzülmesinler. Yakınlaşın, çalışın ve bu ülkede kendinizi ispat edin. O zaman tüm haklarınıza tam olarak kavuşacaksınız ey Kürt halkı.