Erbil(Rûdaw) - Hengaw İnsan Hakları Örgütü, Rojhilat ve İran genelinde başlayan protesto gösterilerinin üzerinden bir hafta geçerken, şu ana kadar 17 sivilin yaşamını yitirdiğinin doğrulandığını açıkladı.
Hengaw ekibi tarafından teyit edilen verilere göre; Melekşahi, Hemedan, Hersin, Nurawa (Nurabad), Kodeşt, Azna, Lordegan, Fuladşehr ve Mervdeşt kentlerinde yaşanan olaylarda can kayıpları meydana geldi. Bu kentler Kirmanşan, Loristan, Hemedan, Fars, İlam, Çaharmahal ve Bahtiyari ile İsfahan eyaletlerinde yer alıyor.
Örgüt, en az 6 farklı vakayı daha incelemeye devam ettiğini ve bu ölümlerin kesinleşmesi halinde kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi. Öte yandan hükümet medyası, Kum kentinde biri 17 yaşında olmak üzere iki kişinin öldüğünü duyurdu; ancak bu kişilerin kimlik tespit çalışmaları sürüyor.
Yaşamını yitirenlerin çoğu Kürt
Hengaw’ın verilerine göre, yaşamını yitiren 17 sivilden 16’sı Kürt vatandaşı biri ise Fars olduğu ölenlerden en az 9’unun Lur Kürdü olduğu kaydedildi. Hayatını kaybeden Kürtlerden birinin Yarsan inancına mensup olduğu belirtilirken, Hemedan’da öldürülen bir vatandaşın ise Fars kökenli olduğu kaydedildi.
Hengaw İnsan Hakları Örgütü’nün 3 Ocak tarihli raporunda ise, 132 kişinin gözaltına alındığı belirtildi. Gözaltına alınanlar arasında 68’inin Kürt olduğu, gözaltına alınanların en az dördünün kadın, altısının da çocuk olduğu belirtildi.
Son altı günde yapılan bu 77 tutuklamayla birlikte, Hengaw tarafından kimlikleri doğrulanan son dönemde gözaltına alınan kişilerin toplam sayısı 132’ye yükseldi.
Hengaw verilerine göre gün gün yaşanan olaylar ve hayatını kaybedenlerin kimlik bilgileri şöyle:
İlk kıvılcım ve Yarsan gencinin ölümü
31 Aralık 2025 Çarşamba günü gösterilerde ilk kan döküldü.
Loristan eyaletine bağlı Kodeşt (Kuhdeşt) sakini, Yarsan inancına mensup 22 yaşındaki Emirhusam Hodayariferd isimli genç, yakın mesafeden başına isabet eden gerçek mermiyle öldürüldü. Devlet kurumları, medya aracılığıyla onu bir "Besic üyesi" gibi göstermeye çalıştı. Ancak ailesi kabul etti.
İsfahan eyaletine bağlı Fuladşehr sakini, 28 yaşında Lur Kürdü Daryuş Ensari Bahtiyarvend, kalaşnikof ile vurularak hastaneye götürülemeden olay yerinde hayatını kaybetti.
Loristan ve Fars eyaletlerinde can kaybı
1 Ocak Perşembe günü, Loristan ve Fars eyaletlerinde çok sayıda sivil hedef alındı:
Fars eyaletine bağlı Mervdeşt kenti sakini Lur Kürdü Mansur Muhtari, Hudadad Şirvani’nin öldürülmesini protesto ederken polis karakolundan açılan ateş sonucu Kalaşnikof mermisiyle vurularak öldürüldü.
Loristan eyaletinin Azna kenti sakini, 28 yaşındaki Lur Kürdü Ahmedrıza Emani, göğsünden vuruldu ve kaldırıldığı hastanede kan kaybından yaşamını yitirdi. Emani, Yezd Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu ve stajyer avukattı.
Loristan’ın Nurawa (Dolfan) ilçesine bağlı Hasan Gavyar Mirbeg köyü sakini, 35 yaşındaki Ehed İbrahimpour Abduli, görgü tanıklarına göre, gözaltına alınmaya çalışılan bir kadını kurtarmaya çalışırken güvenlik güçlerince üç kurşunla vurularak öldürüldü. Kurşunlardan biri kalbine isabet etti.
Lur Kürdü Mervdeşt sakini 33 yaşındaki iki çocuk babası Hudadad Şirvani, yakın mesafeden saçmalı tüfekle vuruldu, hastanede hayatını kaybetti.
Loristan’ın Azna kentinden 15 yaşındaki Mustafa Felahi, akşam saatlerindeki protestolarda doğrudan açılan ateşle öldürüldü.
Azna kenti sakini, 30 yaşındaki Şayan Esedullahi, güvenlik güçlerinin ateşiyle yaşamını yitirdi. Aynı gösteride Vehab Musevi isimli Lur Kürdü açılan ateş sonucu hayatını kaybetti.
Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletine bağlı Lordegan kentinden 21 yaşındaki Lur Kürdü Ahmed Celil, doğrudan ateş sonucu öldürüldü.
Lordegan kenti sakini, 20 yaşındaki Seccad Valamene gösterilerde öldürüldü.
Hemedan ve Kirmanşan'da gösteriler
2 Ocak’ta Rojhilat’ın Hemedan ve Kirmanşan vilayetlerinde de can kayıpları yaşandı.
Hemedanlı Fars vatandaş Emirhüseyin Beyati, İran güvenlik güçlerinin doğrudan açtığı ateşle, gerçek mermiyle vuruldu. Cenazesi Hemedan Beset Hastanesi’ne kaldırıldı. Devlet kurumları, cenazeyi teslim etmek için ailesine baskı yaparak, maktulü "Besic gücü" mensubu olarak tanıtmalarını istedi. Ancak babası oğlunun ‘besic’ olduğu yönündeki beyanı kabul etmedi. Beyati evli 2 çocuk babasıydı.
Kirmanşan eyaletine bağlı Hersin ilçesi, Caferabad Hezarhani köyü nüfusuna kayıtlı 42 yaşındaki Kürt vatandaşı Ali Azizi Caferabadi, gösterilerde güvenlik güçlerinin doğrudan açtığı ateşle yaşamını yitirdi. Azizi evli ve çocuk sahibiydi.
İlam ve Melekşahi’de şiddet tırmandı
3 Ocak 2026, Rojhılat’ın İlam eyaletine bağlı Melekşahi kentinde düzenlenen kitlesel gösterilerde kan aktı. Mehdi İmamipur isimli Kürt gösterici gösteriler sırasında güvenlik güçlerinin doğrudan ateşiyle vuruldu, kaldırıldığı Humeyni Hastanesi’nde ağır yaraları nedeniyle yaşamını yitirdi. Melekşahi nüfusuna kayıtlı Kürt gösterici Farez Ağa Muhammedi aynı protestolarda güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Rıza Azimzade isimli Kürt gösterici Melekşahi’de güvenlik güçlerinin doğrudan hedef alması sonucu vurularak öldürüldü. Muhammed Mukaddesi Melekşahi’de gösteriler sırasında hükümet güçlerince öldürüldü.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın