Neçirvan Barzani Bağdat’ta: Gözler hükümetin kurulması ve Erbil-Bağdat sorunlarının çözümünde

Hestyar Qadir

Rûdaw (Erbil) -  Irak’ta yeni hükümetin hızlı şekilde kurulması ve Erbil ile Bağdat arasındaki sorunların çözümü konusunda, Kürdistan Bölgesi Başkanı Neçirvan Barzani’nin Bağdat ziyaretinden önemli sonuçlar bekleniyor. Iraklı bazı Şii ve Sünni yetkililer, ziyaretin her iki konuda da çözüm sürecini hızlandırabileceğini düşünüyor.

Kürdistan Bölgesi Başkanı ve Kürdistan Demokrat Partisi(KDP) Genel Başkan Yardımcısı Neçirvan Barzani bir dizi temaslarda bulunmak üzere Bağdat’a gitti. Neçirvan Barzani ziyaretinin ilk saatlerinde Şii Koordinasyon Çerçevesi heyetiyle bir araya geldi. Barzani’nin ardından Sünnilerin Ulusal Siyasi Konseyi ile de görüşmesi planlanıyor.

Görüşmelerde Irak’ta yeni hükümetin kurulması ve geçmiş dönemlerde tam anlamıyla çözülemeyen sorunların ele alınması bekleniyor.

“Sorunun değil çözümün parçası”

Neçirvan Barzani’nin Irak’taki Şii ve Sünni taraflarla kurduğu ilişkilerin, ziyaretine yönelik beklentileri artırdığı belirtiliyor. Taraflar, yeni hükümetin hızlı kurulması ve Erbil-Bağdat sorunlarının çözümünde Barzani’nin rol oynayabileceğini düşünüyor.

Sünni Azm Koalisyonu Sözcüsü Azam Hamdani ziyart hakkında Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Neçirvan Barzani’nin her zaman Erbil ile Bağdat arasındaki sorunların çözümünü kolaylaştıran bir rol üstlendiğini belirterek, “Her zaman çözümün bir parçası oldu” dedi.

Nasr Koalisyonu Sözcüsü Akil Redini de Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Neçirvan Barzani’nin ziyaretinin, Ali Falih Zeydi’nin Erbil ziyaretini tamamlayıcı nitelikte olduğunu söyledi. Redini, Barzani’nin “Erbil ile Bağdat arasındaki sorunları çözebilen bir isim olarak tanındığını” ifade etti.

Neçirvan Barzani’nin Bağdat’taki görüşmeleri, parlamentodaki en büyük blok olan Şii Koordinasyon Çerçevesi ve Sünnilerin çoğunluğunu temsil eden Ulusal Siyasi Konsey ile gerçekleşiyor. Bu taraflar, Kürtlerle birlikte Irak yönetimindeki üç temel siyasi ekseni oluşturuyor.

Hikmet Hareketi Genel Kurul Üyesi Rahim Abudi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Neçirvan Barzani derin bir siyasi bakış açısına sahip. Uzun yıllar başbakanlık yaptı ve Erbil ile Bağdat arasındaki sorunları yakından biliyor. Bu nedenle çözüm sürecinde rol oynayabilir” dedi.

Ali Zeydi, 26 Nisan’dan bu yana yeni hükümeti kurmakla görevlendirilmiş durumda. Irak Anayasası’na göre 30 gün içinde kabinesini parlamentoya sunarak güvenoyu alması gerekiyor.

Bedir Örgütü Siyasi Büro Üyesi Ebu Misak Mesari de Rûdaw’a yaptığı değerlendirmede, “Neçirvan Barzani’nin siyasi liderler ve devlet yöneticileriyle güçlü ilişkileri var. Bu nedenle hükümetin hızlı kurulmasında etkili olabilir. Bu ziyaret, hükümetin kurulmasını hızlandıracak ve sorunların yeniden düzenlenmesi için bir başlangıç olacaktır” ifadelerini kullandı.

Erbil-Bağdat sorunları masada

Ziyaret, Erbil ile Bağdat arasında halen çözüme kavuşmamış birçok dosyanın gündemde olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Maaşlar, Peşmerge bütçesi, 140’ıncı madde ve enerjiyle ilgili bazı konular bunlar arasında yer alıyor.

Kanun Devleti Koalisyonu Milletvekili Yusuf Kilabi, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Kürdistanlı tarafların ülke çıkarlarını gözetmesini istiyoruz. Bu kez talepler konusunda bütçe, petrol ve gaz yasalarına dayanarak hareket etmeli ve temel ilkelerde uzlaşılmalı. Bu yolla Erbil ile Bağdat arasında ortaya çıkabilecek mali, petrol-gaz ve sınır kapılarıyla ilgili anlaşmazlıkları çözmeye çalışmalıyız” dedi.

Kilabi ayrıca, “Tüm siyasi güçler, mevcut zorlukları çözebilecek güçlü bir hükümetin hızla kurulmasını istiyor. Neçirvan Barzani’den beklentimiz, bu ziyaretin ardından hükümetin kurulmasına ilişkin ana hatların belirlenmesi ve bu meselelerin müzakere masasına taşınarak kalıcı şekilde çözülmesidir” diye konuştu.

Irak’ta yeni hükümetin kurulma süreci, İran’ın ABD ve İsrail ile yaşadığı savaşın ekonomik etkilerinin sürdüğü bir dönemde ilerliyor. Ateşkese rağmen petrol ihracatındaki aksaklıkların Irak ekonomisi üzerindeki etkileri devam ediyor.

Azam Hamdani ise, “Şu anda savaş ortamı ve uluslararası baskılar nedeniyle Erbil ile Bağdat arasındaki sorunların çözümü için uygun bir zemin oluştu. Bu sorunların çözülmesi yönünde çabalar var” dedi.

Kürt tarafının da yeni Irak hükümetine katılım için taleplerini Şii Koordinasyon Çerçevesi’ne sunması bekleniyor.

Nasr Koalisyonu Sözcüsü Akil Redini, “Bugün Erbil ile Bağdat arasında var olan sorunlar geçmiştekilerle aynı. En belirginleri maaşlar, 140’ıncı madde ve petrol ihracatı konusu. Irak toplumunda Kürtler ve Araplar için istikrarın sağlanması adına bunların çözülmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.