New York (Rûdaw) - Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), "Afrika'nın son kolonisi" olarak bilinen Batı Sahra konusunda tartışmalı bir karara imza attı. Perşembe günü kabul edilen karar, ABD tarafından desteklenerek Fas'ın bölge için sunduğu özerklik planını "ciddi müzakereler için temel" olarak onayladı. Karar, tam bağımsızlık talep eden Polisario Cephesi'nin sert tepkisiyle karşılandı.
"Afrika'nın son kolonisi" olarak nitelendirilen ve bağımsızlığını henüz kazanamamış tek Afrika halkı olan Batı Sahra, Kürdistan Bölgesi'nin yaklaşık 7 katı yüzölçümüne sahip olmasına rağmen 600 bin kişilik nüfusuyla Erbil il nüfusunun yarısına bile ulaşmıyor.
Perşembe günü BMGK'da kabul edilen ABD destekli karar, bölge için tam bağımsızlık yerine Fas'ın özerklik planını destekliyor ve tarafların bu hedefe ulaşmak için müzakerelere başlaması gerektiğini belirtiyor.
ABD: Fas'ın planı mantıklı ve gerçekçi
ABD'nin BM Büyükelçisi Mike Waltz, kararın ardından yaptığı açıklamada, "Tüm taraflardan önümüzdeki birkaç hafta içinde müzakere masasına gelmelerini ve Fas'ın özerklik için mantıklı ve gerçekçi önerisi üzerinde ciddi müzakerelere katılmalarını istiyoruz" dedi.
Birleşmiş Milletler, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, kısa bir süre önce Irak’ta BM temsilcisi olarak görev yapan Staffan de Mistura’nın, örgütün çatısı altında 50 yılı aşkın süredir devam eden ve 10 ila 20 bin kişinin yaşamını yitirdiği sorunun çözümü için yürütülen çabalara öncülük ettiğini bildirdi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, “Şüphesiz, Genel Sekreter’in özel temsilcisi Staffan de Mistura bu süreci yürütüyor ve taraflarla yeniden temas kurarak müzakerelerin bir sonraki turunun başlatılıp başlatılamayacağını değerlendirmek için gerekli adımları atıyor” dedi.
Sierra Leone'den özerkliğe destek
Güvenlik Konseyi üyesi ve kararı destekleyen Afrika ülkesi Sierra Leone'nin tavrı dikkat çekti.
Rûdaw'ın, "Ülkenizin sömürgecilikten kurtulma ve kendi kaderini tayin hakkına tarihsel bağlılığı göz önüne alındığında, Fas'ın özerklik planını onaylayan bu karara verdiğiniz oy bu ilkeyle nasıl örtüşüyor" sorusuna Sierra Leone'nin BM Büyükelçisi Michael Imran Kanu şu yanıtı verdi:
"Batı Sahra'da, üye ülkelerin çoğunluğunun desteklediği bir girişim sunuldu. Bu da kendi kaderini tayin hakkı ilkesinin çerçevesine giriyor, bu nedenle uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler maddelerinin çerçevesine girdiğinden eminiz."
Polisario Cephesi: Tam bağımsızlıktan taviz yok
Birleşmiş Milletler'de Batı Sahra'yı temsil eden Polisario Cephesi ise karara sert muhalefetini dile getirdi. Temsilci Sidi Omar, tam bağımsızlıktan daha azını kabul etmeyeceklerini vurguladı.
Sidi Omar, "Polisario Cephesi, dünyanın her yerinde geniş gösteriler için sokaklara dökülen Sahra halkının tek meşru temsilcisi ve sesidir. Yüksek ve net bir sesle kader ve bağımsızlık hakkına sıkı sıkıya bağlı olduklarını ve taviz vermeyeceklerini söylüyorlar" dedi.
Rûdaw, konuyla ilgili BM'deki Fas temsilciliğiyle de iletişime geçti ancak henüz bir yanıt alamadı.
Cezayir karşı çıktı, Rusya ve Çin çekimser kaldı
Güvenlik Konseyi'nde karara tek karşı çıkan ülke, Batı Sahra'nın bağımsızlığını destekleyen Cezayir oldu. Cezayir'in BM Büyükelçisi Amar Bendjama, kararın "Batı Sahra halkının beklentilerinin ve meşru özlemlerinin çok altında" olduğunu ifade etti.
Oylamada Çin ve Rusya çekimser kalırken, hiçbir daimi üyenin veto hakkını kullanmaması üzerine tasarı onaylandı.
Ancak Batı Sahra'nın bağımsızlık konusundaki ısrarı ve özerkliği net bir dille reddetmesi, BMGK kararının sahadaki etkisini belirsiz bırakıyor.
