Kerkük (Rûdaw) - Irak Parlamentosu'nun, Baas rejimi tarafından el konulan arazilerin asıl sahiplerine iadesini öngören yasayı kabul etmesinin üzerinden yaklaşık bir yıl geçti. Ancak yasa Kerkük'te henüz hayata geçirilmedi. Çiftçi temsilcileri, 23 bin dönümden fazla arazinin hala "ithal Arapların" elinde olduğunu belirtirken, yetkililer gecikmeyi hükümetin "günlük işleri yürüten hükümet" (tasfiye) statüsünde olmasına bağlıyor.
Kerkük’teki Kürt çiftçilerin arazilerini geri alabilmesi amacıyla çıkarılan yasa, bürokratik engeller ve siyasi isteksizlik nedeniyle bir yıldır uygulanamıyor. Çiftçiler, yasal düzenlemeye rağmen arazilerinin başkaları tarafından kullanılmaya devam ettiğini vurguluyor.
Rûdaw’a konuşan Kerkük’teki Kürt Çiftçiler Temsilcisi Muhammed Emin, "Bugüne kadar arazilerin ve mülklerin asıl sahiplerine iadesini öngören yasa sahada uygulanmadı. Bu ihmal nedeniyle binlerce dönüm arazimiz hala ithal Arapların işgali altında kalmaya devam ediyor" dedi.
Dakuk ve Dubiz'de 23 bin dönüm arazi geri verilmedi
Emin’in paylaştığı verilere göre, sadece iki ilçede toplam 23 bin dönüm arazi hala eski rejimin yerleştirdiği Araplar tarafından kullanılıyor.
Emin’in paylaştığı verilere göre, söz konusu arazilerin 17 bin dönümü Dakuk ilçesi sınırlarında, 6 bin dönümü ise Dubiz ilçesinde yer alıyor.
Sergeran nahiyesindeki duruma da dikkat çeken Emin, "Burada 14 köye ait yaklaşık 44 bin dönüm arazi kayıt altına alındı ve şu an fiili olarak Kürtlerin elinde. Ancak tapular resmen iade edilmedikçe ve ithal Araplarla yapılan sözleşmeler hukuken iptal edilmedikçe, bu araziler de tehlike altında olmaya devam edecek" uyarısında bulundu.
"Bağdat yasayı uygulamak istemiyor"
Yasanın uygulanmamasının ardında siyasi nedenler yattığını savunan Emin, Bağdat’taki Kürt temsilcileri de eleştirdi.
Emin, şu ifadeleri kullandı:
"Irak hükümeti yasayı uygulamak istemiyor. Kürt yetkililer ve parlamenterler de Bağdat'ta yasanın uygulanması için gerekli baskıyı oluşturamadı. Şimdi de 'hükümetin yetkileri kısıtlı, sadece günlük işleri yürütüyor' denilerek kimse sorumluluk almak istemiyor. Bu durum yeni bir bahane olarak önümüze sürülüyor."
Yasa 300 bin dönüm araziyi kapsıyor
Irak Parlamentosu'nda 21 Ocak 2025 tarihinde kabul edilen yasa, Kerkük ve diğer Kürdistani bölgelerde Kürt ve Türkmenlere ait olan yaklaşık 300 bin dönüm araziyi kapsıyor. Söz konusu araziler, eski Baas rejimi döneminde Devrim Komuta Konseyi'nin aldığı 8 ayrı kararla gasp edilmişti.
"Uygulama yeni hükümete kaldı"
Kerkük İl Meclisi Tarım Komisyonu Başkanı Abdullah Mirveys ise yasaya ilişkin prosedürlerin yavaş ilerlediğini doğruladı. Süreci Rûdaw’a değerlendiren Mirveys, şunları söyledi:
"Yasa, incelenmek üzere Devlet Şurası'na gönderildi. Oradan Bakanlar Kurulu'na geri gönderilmeli ve ardından uygulama talimatları ilgili kurumlara iletilmeli. Yasanın meclisten geçirilmesi aşamasında Kürtler tek ses olmuştu ancak uygulanması konusunda aynı birlik ve baskı ne yazık ki görülmüyor."
Mevcut hükümetin "tasrif el-a'mal" (sadece günlük işleri yürüten) statüsünde olması nedeniyle yasanın bu dönemde uygulanmasının imkansız olduğunu belirten Mirveys, çözümün yeni hükümetin kurulmasına kaldığını ifade etti.
Irak Adalet Bakanı Xalid Şiwani, 10 Kasım 2025'te yaptığı açıklamada, sorunun çözümü için Kerkük Valisi başkanlığında yüksek bir komisyon kurulduğunu duyurmuştu. Ancak bakanın açıklamasına rağmen, aradan geçen sürede Dakuk ve Dubiz'deki arazilerin iadesi konusunda somut bir adım atılmadı.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın