2014’te Kürdistan Bölgesi ve Irak’ta önemli gelişmeler yaşandı. Bunlardan en önemlisi IŞİD’in saldırısı ve bunu takip eden gelişmeleridir..
Bağdat, Kürdistan Bölgesi’nin yüzde 17’lik bütçesini kesti. Erbil – Bağdat ilişkilerinde gerginlik yaşandı.
Uygulama, eski Başbakan Nuri Maliki’in Ocak ayı ortasında Erbil’e yönelik tehditlerinni ardından başladı.
Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesud Barzani, uygulamayı “Kürdistan halkına karşı savaş ilanı” sözleriyle karşıladı.
Irak’ta seçimler
Irak Parlamento seçimleri ve Kürdistan Bölgesi yerel seçimleri 20 Nisan’da gerçekleşti.
Kürdistan Bölgesi petrolü
Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, 22 Mayıs’ta resmi olarak Kürdistan Bölgesi’nin petrolünü dünya pazarlarına ihraç edildiğini açıkladı.
Talabani’nin Kürdistan Bölgesi’ne dönüşü
Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Genel Sekreteri ve Irak eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani, 2 yıl 7 ay Almanya’da tedavi gördükten sonra 19 Temmuz günü Kürdistan Bölgesi’ne döndü.
IŞİD saldırıları
IŞİD örgütü, 9 Haziran Pazartesi günü Ninova vilayetinin merkezi Musul’a saldırarak Irak Ordusu’nu kentten çıkarttı. Ardından Enbar, Diyala ve Selahaddin illerini de aldı.
Irak ordusu ve emniyet güçlerinin Haziran’ın başında dağılması üzerine Ninova vilayetinin merkezi Musul’un düşmesi, sadece 5 gün sürdü. Musul düşmesiyle halkın büyük bir bölümü evini barkını terk ederek Kürdistan Bölgesi’ne sığındı.
Olaylar, 7 Haziran’da Musul’un batısındaki Mışrife bölgesinde bir kontrol noktasına yapılan intihar eylemiyle başladı. IŞİD mensupları, emniyet güçlerinin karargahlara çekilmesi üzerine şehir merkezindeki 17 Temmuz, Necar, Yermuk, Abad ve Haytek mahallerini işgal etti.
9 Haziran Pazartesi günü, Musul halkı için içaçıcı değildi. Kent sakinlerinin gözleri önünde binlerce ordu mensubu silahları ve üniformalarını caddelere atarak sivil halklar beraber toplu bir şekilde göç etti.
IŞİD örgüt mensupları, 2 Ağustos Cuma günü Musul’ın Zumar nahiyesi yakınlarında Peşmerge Güçlerine saldırdı. O çatışmada 14 Peşmerge şehit düştü.
Kürdistan Peşmerge Güçleri 3 Ağustos Cumartesi günü sabah saat 09:00’da IŞİD örgütünün saldırılarını önleyemedi. Büyük bir çatışma yaşanmadan, 3 saat içinde Musul’un Şengal ilçesi ile Sıhela, Rabia, Sınun, Hanesor ve Wanke nahiyeleri ile 150 köy dahil 210 kilometrekarelik alan boşaltıldı.
Şengal ve nahiyeler, 2 saatten az bir süre içinde IŞİD’in eline düştü.
Bölgedeki halkı 50 kilometre uzaklıktaki Rojava’ya (Suriye Kürdistanı) kaçamadı, Şengal Dağı’na sığındı.
Örgüt, 6 Ağustos’ta öğleden sonra başlattığı saldırıda, 3 saat içinde Musul’a bağlı Tılkef ve Hemdaniye ilçeleri ile Güwer, Başika, Gogceli, Bertele ve Hazır nahiyelerini aldı. Halk bölgeyi boşaltarak Erbil’e kaçtı.
Berdereş ve Habar Erbil’e 40 kilometre, Güwer de 49 kilometre mesafede bulunuyor.
Aynı gün IŞİD Mahmur’an aşağısında da harekete geçti ve ilçe düşme tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
7 Ağustosta Musul Barajı IŞİD’in eline geçti. Ayın 11’inde çok sayıde şehit veren Peşmerge Güçleri birkaç günlük çatışmadan sonra Celevla’nin mahallelerinden çekildi.
IŞİD bir hafta içinde 4 ilçe, 10 nahiye ve 300 köyü işgal etti.
Kasım ve Aralık aylarında, Rabia’dan başlanarak, işgal altındaki yerlerin büyük bölümü kurtarıldı.
Peşmerge Güçleri, en son, 21 Aralık’ta Şengal merkezine girdi.
Irak Cumhurbaşkanı seçildi
Irak Parlamentosu’nun Kürt blokları Dr Fuad Masum’u Irak Cumhurbaşkanı adayı olarak belirledi.
Irak Parlamentosunda gerçekleştirilen Cumhurbaşkanı oylamasının ilk turunda Masum 175 oy aldı. Bağımsız aday Hanan Fetlawi ise 37 oy aldı. İkinci turda KYB adayı Fuad Masun 211 oy alarak Irak’ın yeni Cumhurbaşkanı seçildi.
Kürdistan Bölgesi sekizinci kabinesi
Kürdistan Bölgesi 12 Eylül 2013’te yaptığı parlamento seçimlerinden sonra 269 gün sonra 18 Haziran 2014’te sekizinci kabine kuruldu. Sekizinci kabine Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), Kürdistan Yurtseverleri Birliği (KYB), Değişim Hareketi (Goran), Kürdistan İslami Birliği (Yekgrtu), İslami Toplum (Komal) ve azınlıkların katılımıyla “geniş tabanlı” olarak tanımlandı.
Erbil’deki patlamalar
Erbil Valiliği önünde 19 Kasım Çarşamba günü yapılan intihar saldırısı sonucu 5 kişi şehit düştü, 28 kişi de yaralandı.
IŞİD örgütü 21 Kasım da saldırıyı üstlenerek, eylemcinin isminin “Abdurahma El Kurdi” olduğunu açıkladı.
Haydar Abadi Başbakan
Irak Parlamentosu 8 Eylül’de gerçekleştirdiği oturumda 177 oyla Haydar Abadi’nin hükümet programına ve kabinesine güvenoyu verdi.
Daha sonra yapılan oylamada Irak Başbakanı’nın üç yardımcısı olarak Salih Mutlak, Hoşyar Zebari ve Beha Aaraci belirlendi.
Peşmerge Güçleri’nin Kobani’ye geçişi
Kürdistan Peşmerge Güçleri Destek Birliği, 28 Ekim’de IŞİD’e karşı savaşan YPG savaşçılarına destek vermek için Erbil’den yola çıktı. Ağır silahlarla donatılan 150 Peşmerge’den oluşan birlik, 31 Ekim’de Rojava’nın Kobani kentine ulaştı.
Davutoğlu’nun Kürdistan Bölgesi’ne ziyareti
Türkiye Başbakanı Ahmet Davutoğlu, 21 Kasım günü başkent Erbil’e geldi. Davutoğlu, Kürdistan Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani tarafından karşılandı.
Erbil – Bağdat anlaşması
Irak Petrol Bakanı Adil Abdulmehdi’nin yaptığı ziyaretle Erbil- Bağdat arasındaki buzlar erimeye başladı.
13 Kasım’da Kürdistan Bölgesi Hükümeti ile Irak Petrol Bakanı Adil Abdulmehdi, Erbil’de yapılan toplantıda, 3 başlıkta anlaşmaya vardı.
Anlaşmaya göre Bağdat, Kürdistan Bölgesi Hükümeti’ne ilk adımda 500 milyon dolar ödeme yapacak, Kürdistan Bölgesi de günlük 150 bin varil petrolü, Merkezi Irak Hükümeti üzerinden ihraç edecekti. Bu iki madde de uygulandı.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin bir heyeti 30 Kasım’da Başbakan Neçirvan Barzani’nin başkanlığında Bağdat’ı ziyaret etti.
Taraflar, üç gün süren görüşmelerin ardından petrol ve bütçe konularında anlaşmaya vardı.
Anlaşmaya göre, Bağdat, bir yıldır ödemediği Kürdistan Bölgesi’nin yüzde 17’lik bütçesini gönderecek.
Bunun karşılığında da Erbil, günlük 250 bin varil Kürdistan Bölgesi petrolü ile 300 bin varil Kerkük petrolünü Bağdat üzerinden ihraç edecek.
KYB - Goran Anlaşması
11 Aralık’ta, gerçekleştirilen 11 toplantıdan sonra KYB adayı Aso Feredun’un Süleymaniye Valisi, Goran adayının daSüleymaniye İl Genel Meclisi Başkanı olması konusunda anlaşmaya varıldı.
Fransa Başkanı’nın Kürdistan Bölgesi’ne ziyareti
Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande, 12 Eylül Cuma günü, hükümet kurulduktan sonra Irak’ı ziyaret eden ilk lider oldu. Aynı gün öğleden sonra François Hollande Erbil’e geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Kürdistan Bölgesi Başkan Mesud Barzani tarafında resmi törenle karşılandı.
Bu ziyaret Fransa - Kürdistan Bölgesi ilişkileri ve IŞİD’e karşı savaş açısından önemliydi.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın