Kamışlo (Rûdaw) - Suriye’de Beşar Esad rejiminin devrilmesinin ardından başlayan geçiş sürecinde önemli bir adım atıldı. 15 yıl aradan sonra Kobani ve Haseke’de ilk kez parlamento seçimleri yapıldı. ABD arabuluculuğunda sağlanan Şam-DSG mutabakatıyla Özerk Yönetim bölgeleri de siyasi sürece dahil oldu.
Suriye’de Aralık 2024’te Beşar Esad iktidarının devrilmesiyle başlayan yeni dönemde, demokratikleşme adımları kapsamında Rojava’nın Kobani ve Haseke illerinde halk, yeni Suriye parlamentosunu belirlemek üzere sandığa gitti.
Bu seçimler, Ahmed Şara liderliğindeki yeni hükümetin "Kürtlerin siyasi temsili" noktasında attığı en kritik adım olarak değerlendiriliyor.
ABD arabuluculuğunda mutabakat
Seçim süreci, Şam yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasında aylardır süren müzakerelerin ardından geldi.
Ocak 2026’da ABD arabuluculuğunda imzalanan geçici anlaşma sayesinde, Özerk Yönetim kontrolündeki bölgelerin Suriye’nin siyasi geleceğinde söz sahibi olması kararlaştırılmıştı.
Suriye genelinde seçimlerin büyük bölümü 5 Ekim 2025’te yapılmış; ancak Haseke, Rakka ve Süveyda gibi bölgelerde güvenlik gerekçesiyle oylama bugüne ertelenmişti.
Seçim sistemi ve katılım
210 sandalyeli Suriye parlamentosu için yapılan oylama, doğrudan halk oylaması yerine "Seçmen Heyeti" adı verilen sınırlı bir grubun katılımıyla gerçekleştirildi.
Ayrıca milletvekillerinin üçte biri, doğrudan Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından atanıyor.
Seçim sonuçları: Kobani ve Haseke’de kimler kazandı?
11 adayın 2 sandalye için yarıştığı Kobani’de, Suriye Kürdistan Demokrat Partisi (PDK-S) adayı Ferhad Şahin 43 oy alarak koltuğu kazandı.
Diğer sandalye ise 38 oy alan Şiyux aşiretinden Arap kökenli Şewax Esaf’ın oldu.
Demokratik Birlik Partisi (PYD) seçimleri boykot ederken, Kobani’de toplamda sadece 100 kişinin oy kullanma hakkına sahip olması ve sivil halkın sürece dahil edilmemesi dikkat çekti.
Haseke’de de Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) üyesi Fasla Yusuf, Ömer Hayis ve İbrahim Ali ile birlikte parlamentoya girmeyi başardı.
Daha önceki aşamalarda Efrin’den 3 Kürt temsilci parlamentoda yerini almıştı.
Adaylardan eleştiri: "Leyla Zana gibi Kürtçe yemin etmek istiyorum"
Seçimlerin dolaylı bir yöntemle yapılması bazı adayların tepkisini çekti.
Kürdistan Özgürlük Hareketi adayı Mustafa Etê, seçmenlerin adayları tanımadığına dikkat çekerek süreci "alışılmadık" olarak tanımladı.
Etê, "Tanımadığınız birine nasıl oy verirsiniz? Umuyorum ki parlamentoya giderim ve Leyla Zana gibi Kürtçe yemin ederim, Kürt kıyafetleri giyip Kürdistan bayrağını dalgalandırırım" ifadelerini kullandı.
Bağımsız aday Nesret Kêtkanî ise halkın geniş katılımının sağlanamamasından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek, "Gerçek bir temsil için tüm halkın sandıkta olması gerekirdi" dedi.
Kürtlerin hakları ve anayasal süreç
Yüksek Seçim Komitesi Üyesi Muhammed Veli ise seçim sürecini savunarak yeni millletvekillerine çağrıda bulundu.
Veli, "Beşar Esad döneminden kalan Kürt karşıtı tüm yasalar iptal edilmeli ve tüm bileşenlerin hakları anayasal güvence altına alınmalı" dedi.
Suriye Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile Kürtler Suriye’nin asli bileşeni olarak kabul edilmiş, Kürtçe dil ve kültür hakları tanınmış ve 1962 nüfus sayımıyla vatandaşlıktan çıkarılan Kürtlere yeniden kimlik verilmesi süreci başlatılmıştı.
Bu parlamentonun temel görevi, tüm bu hakları içeren yeni ve demokratik bir Suriye anayasasını kaleme almak olacak.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın