Ali Arif Aktürk: Ceyhan petrol hattının yeniden açılması, bölgeye refah getirecek
Erbil (Rûdaw) - Eski BOTAŞ Doğalgaz Alım Dairesi Başkanı Ali Arif Aktürk, Kürdistan Bölgesi petrolünün Ceyhan üzerinden ithalinin tüm taraflar için refah getireceğini söyledi.
Eski BOTAŞ Doğalgaz Alım Dairesi Başkanı Ali Arif Aktürk, Kürdistan Bölgesi petrolünün 2 yıl aradan sonra yeniden Ceyhan boru hattından ihraç edilmeye başlamasını Rûdaw TV’den Hevidar Zana’ya değerlendirdi.
“SOMO ile BOTAŞ arasındaki sorunlar devam ediyor”
Aktürk, taşıma ve transit konularında Bağdat ile Ankara arasında görüşmelerin sürdüğünü belirterek, “Şimdi kilit nokta taşıma ve transit konuları yani tahkimden kaynaklanan SOMO ile BOTAŞ arasındaki sorun. Temmuz ayında Türkiye mevcut Irak-Türkiye petrol boru hattı anlaşmalarının bu 10’ar yıllık dönemlerle yenileniyordu. 2026'nın Temmuz'unda sona erecek anlaşmanın yenilenmeyeceğini ihbar etti, bildirdi ve yeni bir anlaşma taslağı gönderdi. Bununla ilgili de Bağdat'la Ankara görüşmelerini sürdürüyor” dedi.
“Ceyhan’daki kontrol SOMO’da olacak”
Mevcut anlaşmaların güncel şartları kapsamadığını vurgulayan Aktürk, “73’te imzalanmış anlaşma artık güncel şartları kapsamıyor. Burada tüm kapasite hem 40 inçlik hem 46 inçlik boru hattının tüm kapasitesi SOMO’ya tahsisli. Ceyhan’daki tankların bütün kapasiteleri ve yüklemenin kontrolü de SOMO’ya tahsisli” ifadelerini kullandı.
Kalkınma Yolu Projesi ve yeni fırsatlar
Aktürk, Basra’dan Türkiye’ye kadar uzanacak olan Kalkınma Yolu Projesi’nin bölgeye dinamizm kazandıracağını belirterek, “Bir de Kalkınma Yolu Projesi var. Basra’dan Türkiye’ye kadar hem otoyol hem tren yolu içeren ve mevcut Irak-Türkiye petrol boru hattını Irak’ın güneyine kadar uzatmayı da içeren daha geniş kapsamlı bir proje. Bu bugünden yarına çözülebilecek bir proje değil ama bölgeye ciddi katkı sunacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
“Kükürtün pazara ulaşması gerekiyor”
Kürdistan Bölgesi’ndeki doğalgaz sahalarına da değinen Aktürk, çevresel risklere dikkat çekerek sözlerini şöyle sürdürdü::
“Şu anda Kürdistan Bölgesindeki gaz sahaları bizim jargonumuzda ‘ekşi gaz’ dediğimiz kükürt oranı yüksek gazlardır. Bu üretimde çıkan kükürt pazara ulaştırılmazsa birikerek yağmurla sülfürik asit olarak toprağa sızar ve tüm ekosisteme zarar verir. Ancak tren yolu olursa o kükürt Akdeniz’e ulaştırılabilir ve ekonomik değere dönüşebilir.”
Tahkim süreci ve ödemeler
Türkiye’nin tahkim sonucunda çıkan ödemeyi kabul etmediğini aktaran Aktürk, “Türkiye tahkim sonucunda ödemekle mükellef olduğu rakamı SOMO’ya ödemeyeceğini söyledi. Bunun Bağdat tarafından kabul edilip edilmediğine dair elimde bir bilgi yok. İkinci tahkimde de benzer sonuç çıkarsa süreç aynı şekilde devam edecektir” dedi.
“Test amaçlı 190 bin varil sevk edildi”
Boru hattının yeniden devreye alınmaya başladığını belirten Aktürk, “Bugün saat 07.09 itibariyle boru hattı test amacıyla taşımaya açıldı. İlk aşamada 190 bin varil petrol sevk edilecek. Ceyhan’a indirilecek, tanklara yüklenip gemilerle satılacak. Kontrolün en azından 2026 Temmuz’una kadar SOMO’da olacağını varsayıyorum” ifadelerini kullandı.
“Ceyhan hattı dünya petrolünün yüzde 1,5’unu taşıyabilir”
Petrol ihracatının büyüklüğüne dikkat çeken Aktürk, şunları söyledi:
“Ceyhan’a ulaşan rakam çok büyük. Orada 1,5 milyon varillik kapasite var. Bu dünya ham petrol tüketiminin yüzde 1,5’una denk geliyor. Eğer 40 inç ve 46 inçlik hatlar tadilat edilip tamir edilirse günde 1,5 milyon varile yakın ham petrol Ceyhan’a taşınabilir.”
“Bölgeye refah getirecek”
Aktürk, sürecin hem Kürdistan Bölgesi’ne hem Irak’a hem de Türkiye’ye kazanç sağlayacağını vurguladı:
“Bu boru hattı bölgeye ciddi bir refah getirecektir. Çünkü petrolde söz konusu olan miktar az değil, dünya piyasaları açısından da önemlidir.”