Erbil (Rûdaw) – Çin devlet televizyonunda yayınlanan bir söyleşi sırasında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, insan ömrünün 150 yıla kadar uzayabileceği ihtimaline değindi. Bu açıklama, hem bilim çevrelerinde hem de kamuoyunda “ölümsüzlük arayışı yeniden mi başlıyor?” tartışmalarını alevlendirdi.
New York Times’ın haberine göre, Çin’in güneyindeki Shenzhen kentinde bulunan Lonvi Biosciences adlı bir biyoteknoloji firması, yaşlanmayı durdurmaya veya tersine çevirmeye yönelik deneysel bir ilaç üzerinde çalışıyor. Şirketin teknoloji direktörü Lyu Qinghua, geliştirdikleri formülün temelinde zeytin çekirdeği özünden elde edilen bir bileşik bulunduğunu ve bunun hücre yenilenmesini belirgin biçimde artırdığını söyledi.
Qinghua, “150 yıl yaşamak artık bilimkurgu değil. Önümüzdeki birkaç yıl içinde bu, biyolojik bir gerçekliğe dönüşebilir,” dedi. Bilim insanı ayrıca modern tıbbın ölüm sürecini tamamen ortadan kaldırabileceğini savunarak, “Organ nakliyle ömrü uzatmak mümkün, ama biz artık doğrudan hücre seviyesinde yaşlanmayı durdurmanın peşindeyiz,” ifadelerini kullandı.
Rusya Devlet Başkanı Putin daha önce de organ nakli ve genetik mühendislik yoluyla “ölümsüzlüğün sınırlarının zorlanabileceğini” belirtmişti. Çin lideri Şi Cinping ise ülkesinin biyoteknoloji ve yapay zekâ destekli sağlık araştırmalarında dünya lideri olmayı hedeflediğini dile getirmişti.
“Ölümsüzlük iksirinden genetik mühendisliğe”
Uzun yaşam arayışı Çin tarihinde yeni değil. İlk Çin İmparatoru Qin Shi Huang, M.Ö. 3. yüzyılda ölümsüzlüğü bulmak için ülke genelinde araştırmalar yürütmüş, bu uğurda yüzlerce simyageri görevlendirmişti. Ancak efsanelere göre imparator, “ölümsüzlük iksiri” olarak verilen cıva karışımını içtiği için 49 yaşında yaşamını yitirdi.
Günümüzde bu kadim arayış, milyarder teknoloji yatırımcılarının laboratuvarlarına taşındı. ABD’de Peter Thiel, Jeff Bezos ve Elon Musk gibi isimler, “yaşlanmayı tersine çevirmek” için milyarlarca dolar yatırım yaparken, Çin de bu alanda hızla ilerliyor.
Çin hükümeti, 2035 yılına kadar “ulusal uzun ömür stratejisi” adını verdiği bir planla genetik mühendislik, doku yenileme ve hücre onarımı alanlarında öncü olmayı hedefliyor.
Uzmanlara göre “ölümsüzlük bilimi” hem tıbbi hem de etik soruları beraberinde getiriyor. Pek çok bilim insanı, insan ömrünün 150 yıla çıkmasının çevresel, sosyal ve ekonomik etkilerinin ciddi şekilde tartışılması gerektiğini savunuyor.
Bilim mi, ticaret mi?
Çin’de yaşlanma karşıtı sektör, kozmetiklerden gen terapilerine kadar büyüyen bir pazar.
Şanghay merkezli Time Pie şirketi, “Yaşlanmayı Yavaşlat, İyi Yaşa” adlı dergiyi yayımlıyor, uluslararası bilimsel konferanslar düzenliyor. Şirketin kurucu ortağı Gan Yu, “Eskiden uzun ömür sadece zengin Amerikalıların konuştuğu bir şeydi. Artık birçok Çinli de buna para harcayabiliyor,” diyor.
Şanghay’daki son “anti-aging” konferansında kriyoterapi cihazları, hiperbarik oksijen maskeleri, kurt üzümü takviyeleri ve yaşlanmayı durdurduğu iddia edilen “mucize kutular” tanıtıldı.
Stanford Üniversitesi’ne bağlı Buck Enstitüsü’nden Prof. David Furman, Lonvi’nin ilaçlarının umut verici olduğunu ancak “geniş klinik testlerle doğrulanması gerektiğini” belirtiyor.
Yeni çağın imparatorları
Lonvi yöneticisi Yip, Çin’in ilk imparatoruna atıfta bulunarak şunları söylüyor:
“Zengin insanlar Qin Shi Huang gibidir — ölümsüzlüğü değilse bile, en azından daha uzun yaşamı arıyorlar.”
Kaynak: The New York Times – “China’s Quest to Live to 150” (2025)