Hürmüz krizi en çok kimi vurdu? 670 gemi mahsur, küresel tedarik zinciri felç
Erbil (Rûdaw) - 28 Şubat’ta patlak veren savaşın ardından stratejik Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, dünya ticaretini durma noktasına getirdi. Bloomberg verilerine göre, boğazın batı girişinde yaklaşık 670 yük gemisi mahsur kalırken; krizden en ağır darbeyi BAE, Yunanistan ve Çinli dev nakliye şirketleri aldı.
Küresel enerji ve ticaret ağının en kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın merkez üssüne dönüştü.
Deniz trafiği izleme kuruluşları ve Bloomberg tarafından yayımlanan son raporlar, dünya ekonomisi için "korkutan" bir tabloyu ortaya koydu. Boğazın kapatılmasıyla birlikte açık denizde bekleyen gemi kuyruğu kilometrelerce uzadı.
BAE, Yunanistan ve Çin: En büyük kayıp onlarda
Hürmüz Boğazı’ndaki ablukadan en ağır darbeyi alan ülkelerin başında, bölgenin ticaret merkezi konumundaki Birleşik Arap Emirlikleri geliyor; BAE, 120 yük gemisi ve toplam trafiğin yüzde 18’ini oluşturan payıyla krizin tam merkezinde yer alıyor.
Denizcilik devi Yunanistan ise 30’u petrol ve gaz tankeri olmak üzere en az 75 gemisiyle belirsiz bekleyişini sürdürürken, Çin de 25’i enerji nakil gemisi olan toplam 74 gemisiyle geçiş izni için sırasını bekliyor.
Asya’nın diğer ekonomik devleri de bu süreçten derin yaralar almış durumda; Japonya 39, Singapur 29, Hong Kong 25 ve Güney Kore ise 22 stratejik gemisiyle krizden doğrudan etkilenen ülkeler listesinde üst sıralarda yer alarak küresel ticaretteki tıkanıklığın boyutunu gözler önüne seriyor.
Enerji koridorunda dev tanker kuyruğu
Dünya petrol arzının can damarı olan dev tankerler (VLCC), Hürmüz’ün batısında "rehin" kalmış durumda. Mevcut verilere göre, yaklaşık 50 dev ham petrol taşıyıcı (VLCC) ve 11 dev gaz tankeri demir atmış vaziyette. Bu stratejik gemilerin dağılımında Güney Kore (7), Çin (6) ve Japonya (6) başı çekiyor.
"Yüksek risk" ve sigorta kabusu
Gemilerin hareket edememesinin tek nedeni fiziksel engel değil. İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) ajansına göre, savaşın başından bu yana bölgede 24 gemi doğrudan saldırıya uğradı.
Artan güvenlik riskleri nedeniyle denizcilik sigorta maliyetleri rekor seviyeye fırlarken, mürettebatın can güvenliği endişesi şirketleri geri adım atmaya zorluyor.
İran’dan "dost ülke" filtresi
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nda kontrolü tamamen eline alarak bir "denetim ve geçiş sistemi" kurduğunu ilan etti. Bu yeni uygulamaya göre, İran sadece kendi tanımladığı "dost ülkelerin" gemilerine geçiş izni verirken; ABD, İsrail ve Batılı müttefiklerine ait gemilerin trafiğini tamamen yasakladı.