İkbal Dürre: Türkiye’nin Akdeniz’de güçlenmesi Rusya’nın hoşuna gitmiyor
Erbil (Rûdaw) - Moskova Devlet Dilbilim Üniversitesi Öğretim Görevlisi İkbal Dürre, Doğu Akdeniz’de yaşanan gerilim konusunda Avrupa Birliği’nin ortak tutum göstermekten uzak olduğunu belirterek tüm tarafların ABD’deki başkanlık seçimlerini beklediğini söyledi.
Rûdaw Haber Bülteni’ne katılan İkbal Dürre, Türkiye ile Yunanistan ve Kıbrıs Rum Yönetimi arasında Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Avrupa Birliği’nin Doğu Akdeniz’deki gerginlik konusunda ortak tutum sergileyemediğini belirten Dürre, “Özelikle Almanya’nın yaklaşımı oldukça temkinli ve yapıcı olmakla beraber Avrupa’da bu konuda bir birlik olmadığı da açık. Geçenlerde yapılan AB Dışişleri Bakanları toplantısında ortak bir bildiri bile yayınlamadılar” dedi.
“ABD’deki seçimler bekleniyor”
Almanya ve Avrupa Birliği’nin sorunun çözümünü ABD’ye yönlendirmek istediklerini vurgulayan Dürre, “Çünkü son dönemlerde NATO ile Almanya’nın arası oldukça kötü. Almanya AB’nin Türkiye ile ilişkilerinin bozulmaması için Washington’a şunu diyor; ‘Madem siz NATO’nun en büyük ülkesisiniz, o zaman birliğin önemli bir ülkeis olan Türkiye ile diğer bir üyesi olan Yunanistan arasındaki sorunu da siz çözün.’ AB ve özellikle soruna taraf olan ülkelerin de bu sorunu daha fazla sertleştirmek istemeyecektir” diye konuştu.
Fransa’nın bu konuda farklı bir tutumu bulunduğunu anlatan İkbal Dürre, sözlerine şunları ekledi:
“Biliyorsunuz daha önce Fransa AB’nin kendi ordusunu kurması gibi bir inisiyatif yapmıştı. Ama bu da çok zor. Çünkü bugün Afrika’dan gelen göçmenlerin engellenmesi için bile ortak bir güç kuramayan Avrupa’nın bu konuda ortak bir askeri tavır alması çok zor. Dolayısıyla bu gündem açısından önemli olan ABD’de yapılacak olan seçimlerdir. Bence tüm taraflar bu seçimlere kadar daha temkinli bir dil kullanacaktır.”
“Rusya da net tavrını ABD seçimlerinden sonra gösterecek”
“Rusya doğal olarak Türkiye’nin Akdeniz havzasında güçlenmesini istemiyor” diyen Moskova Devlet Dilbilim Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dürre, “Ama diğer taraftan da Rusya açısından Türkiye’nin önemi Yunanistan’a göre ekonomik açıdan daha fazla. O yüzden Rusya da şu an daha temkinli. Ama Rusya da diğerleri gibi bu konuda ABD’deki seçimleri bekleyecek. Biliyorusunuz ABD seçimlerinde aday olan iki lider hem bölge ve hem de NATO konusunda çok farklı düşünüyor. Onun için Rusya da net tavrını ABD seçimlerinden sonra ortaya koyacak” dedi.
“ABD’deki seçimler dış politika açısından çok önemli”
İkbal Dürre, “Belki de ilk defa ABD’de dış politika konusunda birbirlerine bu kadar zıt görüşe sahip iki lider yarışıyor. Trump neredeyse NATO’dan çıkma heveslisi. Trump’ın Türkiye ve Rusya ile ilişkileri daha sakin ve yapıcı. Ama Joe Biden’in tavrı tam tersi. Biden NATO ile devam diyor. Rusya ile olan ilişkilerinde daha sert bir politikadan yana. Hatta Türkiye’ye karşı yaklaşımı da Trump’la kıyaslanamayacak kadar sert. Dolayısıyla iki liderden hangisinin seçimleri kazanacağı çok önemli” dedi.
“AB’nin tavrı Türkiye’yi korkutmuyor”
Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunun yeni olmadığını hatırlatan Dürre, “Ama özellikle AK Parti iktidarı döneminde Türkiye’nin AB’ye katılma süreci ile birlikte herkes Ankara ile Atina arasındaki bu sorunun da yavaş yavaş çözüleceğini düşünüyordu. Ancak Türkiye’nin AB’ye girme itimali hemen hemen birme noktasına geldiğinde sorun yeniden ortaya çıktı. Türkiye artık AB’ye karşı birşeyler yapma zorunluluğu hissetmiyor. Dolayısıyla AB belki bir takım ekonomik yaptırımlardan bahsedecektir. Ama unutmayalım ki Avrupa bu yaptırımları dile getirirse Türkiye’nin elinde de birçok koz var Avrupa’ya karşı. Örneğin mülteciler kozu. Dolayısıyla Avrupa’nın olası yaptırımları şu aşamada Türkiye’yi pek korkutmuyor” ifadesini kullandı.
Türkiye ile Yunanistan arasındaki gerginlik
Türkiye’nin Doğu Akdeniz'de hidrokarbon enerji kaynaklarının araştırılması nedeniyle gönderdiği Oruç Reis gemisinin Kıbrıs açıklarında sismik çalışmalar yürüteceğini bildirmesi üzerine Ankara ile Atina arasında gerginlik yaşanmıştı.
Ardından Yunanistan ile Mısır, 6 Ağustos’ta Doğu Akdeniz'de "deniz yetki alanlarını sınırlandırma anlaşmasını" imzaladı.
Bölgede yaşanan gerilime katılan Fransa da Akdeniz’deki askeri varlığını artırma kararı alarak Perşembe günü Yunanistan ile birlikte bölgede ortak bir deniz tatbikatı gerçekleştirdi.
Gerginliğin çatışmaya dönüşmesini istemeyen Almanya ise taraflara “doğrudan görüşme” çağrısında bulundu.
Temmuz ayı sonlarında iki ülke karşı karşıya gelmiş, ancak Almanya Başbakanı Angela Merkel bizzat devreye girerek Türkiye Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis’i arayarak olası bir çatışmayı önlemişti.