Hürmüz bilmecesi: Müzakereler çöküşün eşiğinde, savaş kapıda mı?

Haber Merkezi - ABD ve İran arasındaki iki haftalık ateşkesin sona ermesine 48 saatten az bir süre kala, Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan askeri gerilim barış umutlarını gölgeledi. ABD’nin bir İran gemisine el koyması ve Tahran’ın misilleme tehdidi, Pakistan’da yapılması planlanan ikinci tur müzakereleri tehlikeye attı.

Pakistan hükümeti, 21 Nisan Salı günü İslamabad’da tarafları yeniden masaya oturtmak için mekik diplomasisini sürdürüyor. Ancak sahadaki gelişmeler diplomatik çabaların önünde büyük bir engel teşkil ediyor.

ABD gemiye el koydu, İran 'deniz haydutluğu' dedi

Gerilimin fitilini ateşleyen olay, Pazar gecesi ABD ordusunun bir İran kargo gemisini durdurarak el koyması oldu.

Washington, geminin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını ihlal etmeye çalıştığını savunurken; Tahran bu adımı "deniz haydutluğu" ve ateşkesin ihlali olarak nitelendirdi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Pakistanlı mevkidaşına gönderdiği mesajda, ABD’nin bu tutumunun müzakereler öncesi güveni tamamen yok ettiğini belirtti.

Trump ‘hazırız’ diyor, İran ‘karar yok’ diyor

ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan heyetinin pazartesi günü (bugün) İslamabad’a hareket edeceğini duyurdu.

Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’den zıt bir açıklama geldi.

Bekayi, "Gelecek tur müzakereler için şu an bir planımız yok ve bu konuda alınmış bir karar bulunmuyor" diyerek belirsizliği artırdı.

18 Nisan’da ABD’den yeni teklifler aldığını doğrulayan Tahran, nükleer program ve Hürmüz Boğazı konusundaki görüş ayrılıklarının hala giderilemediğini vurguluyor.

Savaşın acı bilançosu: İran’da 3 binden fazla can kaybı

İran Adli Tıp Kurumu Başkanı Abbas Mescidi, 40 gün süren savaşın güncel bilançosunu paylaştı. Buna göre İran’da 2 bin 875’i erkek, 496’sı kadın ve 383’ü çocuk olmak üzere en az 3 bin 375 kişi hayatını kaybetti.

Savaş boğunca Lübnan’da can kaybı 2 bin 290 olarak açıklandı. İsrail’de 23 sivil ve 15 asker öldü. ABD’nin 13 askeri öldü.

Ayrıca savaşın tarafı olmamasına rağmen Kürdistan Bölgesi’nde can kaybı 21 oldu. (17’si savaşta, 4’ü ateşkes sürecinde).

Petrol fiyatları yeniden tırmanışta

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sıkılaştırması ve geçiş yapmak isteyen gemilere ateş açmasıyla birlikte, Brent petrolün varil fiyatı Pazartesi sabahı yeniden 95 dolara yükseldi.

Bu rakam, savaş öncesi fiyatların yüzde 30 üzerinde seyrediyor. Dünya petrol ticaretinin yüzde 20’sinin geçtiği bu su yolunda yüzlerce gemi, geçiş izni bekleyerek Basra Körfezi'nde mahsur kalmış durumda.

İran'dan dünyaya 'bedel' uyarısı

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Washington’a seslenerek askeri ve ekonomik baskıların durdurulmasını istedi.

Arif, "Hürmüz’ün güvenliğini sağlamak bedelsiz değildir. Seçenek net: Ya herkes için özgür bir petrol piyasası ya da herkes için ağır maliyetler" diyerek rest çekti.

Ateşkesin bitmesine saatler kala dünya kamuoyu, İslamabad’dan gelecek bir "uzatma" haberine kilitlenmiş durumda. Aksi takdirde, bölgenin çok daha şiddetli bir çatışma dalgasına sürüklenmesinden endişe ediliyor.