İsrail Büyükelçisi’nin ‘Nil’den Fırat’a dini hakkımız’ sözleri Ortadoğu’yu ayağa kaldırdı

Erbil (Rûdaw) – ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, İsrail’in Nil’den Fırat’a kadar uzanan topraklarda “Tevrat temelli hakkı” olduğunu savunması bölge ülkelerinin sert tepkisine yol açtı. Irak, Mısır, Suudi Arabistan ve Ürdün başta olmak üzere pek çok ülke açıklamaları “egemenlik ihlali” olarak nitelendirdi.

İsrailli Büyükelçi Mike Huckabee’nin katıldığı bir programda sarf ettiği, İsrail’in Mısır’daki Nil Nehri’nden Irak’taki Fırat Nehri’ne kadar olan bölgeyi kontrol etmesinin “kabul edilebilir” olduğuna dair sözleri Ortadoğu’da büyük bir diplomatik krize neden oldu.

Huckabee’nin açıklamalarına bölge ülkeleri ve uluslararası kuruluşlardan peş peşe kınama mesajları geldi.

Irak: Egemenliğimize yönelik tehlikeli bir saldırı

Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Huckabee’nin sözleri “tehlikeli bir radikalizm” olarak tanımlandı.

Bağdat yönetimi, bu ifadelerin uluslararası hukuk prensiplerine aykırı olduğunu ve devletlerin toprak bütünlüğünü hiçe saydığını belirterek, “Bu açıklamalar bölgenin güvenliğini ve istikrarını doğrudan tehdit etmektedir” uyarısında bulundu.

Mısır: Trump’ın barış planıyla çelişiyor

Mısır Dışişleri Bakanlığı, açıklamaları uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak nitelendirerek büyük bir şaşkınlık içerisinde olduklarını belirtti.

Kahire, bu çıkışın Donald Trump’ın barış vizyonu ve 19 Şubat 2026’da Washington’da düzenlenen konferansın ruhuyla tamamen çeliştiğini vurguladı.

Açıklamada, İsrail’in işgal altındaki hiçbir toprak üzerinde egemenlik hakkı bulunmadığı hatırlatıldı.

Suudi Arabistan: ABD’den net bir tutum bekliyoruz

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Mike Huckabee’nin sözlerini “sorumsuzluk” ve “dünya barışına yönelik bir tehdit” olarak nitelendirdi.

Riyad, ABD yönetimini bu açıklamalar karşısında sessiz kalmamaya ve net bir tavır sergilemeye çağırdı.

Ürdün: Kışkırtıcı ve saçma

Ürdün Dışişleri Bakanlığı, Huckabee’nin ifadelerini “kışkırtıcı ve anlamsız” olarak betimledi.

Amman yönetimi, bu sözlerin Birleşmiş Milletler yasalarına ve 2803 sayılı Güvenlik Konseyi kararına aykırı olduğunu, bölge ülkelerinin egemenliğine hakaret niteliği taşıdığını ifade etti.

Filistin: Bu bir işgal ve tehcir çağrısıdır

Filistin Dışişleri Bakanlığı, Huckabee’nin sözlerinin İsrail’i daha fazla katliam ve işgale teşvik ettiğini savundu.

Açıklamada, bu söylemlerin Donald Trump’ın Batı Şeria’nın ilhakına karşı olduğu yönündeki beyanatlarıyla da örtüşmediği belirtildi.

Kuveyt ve Umman’dan kınama

Kuveyt, Huckabee’nin sözlerini “sorumsuzluk” olarak niteleyerek 1967 sınırlarında başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletine olan desteğini yineledi. Umman ise bu tür açıklamaların bölgedeki barış umutlarını zayıflattığını duyurdu.

Arap Birliği ve İİT: Radikal sağcıları memnun etme çabası

Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt, Huckabee’nin “radikal” bir dil kullandığını ve amacının İsrail’deki aşırı sağcı kesimlere şirin görünmek olduğunu söyledi.

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ise bu söylemlerin bölge güvenliğini tehlikeye attığı uyarısında bulundu.

Huckabee ne demişti?

Gazeteci Tucker Carlson ile cuma günü yaptığı röportajda Huckabee, Carlson’ın “Tanrı’nın İbrahim’in soyuna Nil’den Fırat’a kadar olan toprakları vaat ettiği” yönündeki Tevrat atfına şu yanıtı vermişti:

“O kadar uzağa gider mi emin değilim ama burası çok geniş bir toprak parçası olacak. İsrail, Tanrı’nın seçilmiş bir halka verdiği topraktır; dolayısıyla oranın tamamını kontrol etmeleri kabul edilebilir bir durumdur.”

Huckabee ayrıca, geçtiğimiz Ağustos ayında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından da dile getirilen “Büyük İsrail” vizonuna benzer şekilde, bu toprakların kontrolünün İsrail’in hakkı olduğunu savunmuştu.