RAPOR - ABD, İran’a karşı yeni askeri ve ekonomik baskı planı hazırlığında
Erbil(Rûdaw) - ABD’nin, İran’a ait petrol tankerlerine yönelik askeri operasyon seçeneğini gündeme aldığı ve uluslararası sularda İran bağlantılı ticari gemilere el koymayı planladığı bildirildi.
“Ekonomik öfke” adı verilen yeni aşama
18 Nisan'da ABD’li yetkililer The Wall Street Journal gazetesine yaptıkları açıklamada, Washington’un Tahran’a yönelik baskılarda yeni bir aşamaya geçtiğini ve bu sürece “ekonomik öfke” adını verdiğini duyurdu.
Hürmüz Boğazı gerilimi sonrası adım
Bu plan, İran ordusunun Hürmüz Boğazı’nı kapatma ve bazı ticari gemilere saldırma yönündeki açıklamalarının ardından gündeme geldi. İran daha önce boğazın yeniden açıldığını duyurmuştu.
ABD: İran bağlantılı gemiler takip edilecek
ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine, 16 Nisan Perşembe günü yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“ABD, İran bayrağı taşıyan ya da İran’a maddi destek sağlamaya çalışan her gemiyi aktif şekilde takip edecektir. Bu, yaptırımlardan kaçmak için kullanılan ‘gölge filo’yu da kapsar.”
Caine’e göre, ABD güçleri Hint Okyanusu ve Pasifik’te yürütülecek bu küresel operasyonun bir parçası olacak ve amaç İran’ın mali kaynaklarını kesmek.
İran petrolü büyük ölçüde Çin’e gidiyor
Verilere göre İran günlük yaklaşık 1,6 milyon varil petrol ihraç ediyor. Bu petrolün büyük bölümü Çin’e gidiyor ve çoğunlukla küçük rafineriler tarafından satın alınıyor.
ABD’li yetkililer, bu askeri ve ekonomik adımların Pekin’e açık bir mesaj olduğunu ve Çin’in İran petrolü alımını durdurmasının hedeflendiğini belirtiyor.
Yeni yaptırımlar ve hukuki tehditler
ABD Hazine Bakanlığı, İranlı yetkili Mohammad Hossein Shamkhani tarafından yönetilen gemi ve şirket ağını yaptırım listesine aldı. Söz konusu isim, İran’ın eski üst düzey yetkililerinden Ali Shamkhani’nin oğlu.
ABD’de başsavcı yardımcısı Todd Blanche ise yaptırımlı İran petrolünü satın alan ya da satan herkesin yargılanacağını söyledi.
Nükleer görüşmeler sonuçsuz kaldı
Geçen hafta İslamabad’da yapılan görüşmeler, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu tamamen teslim etmeyi reddetmesi nedeniyle sonuçsuz kaldı.
CENTCOM: 23 gemi geri çevrildi
United States Central Command, İran limanlarına yönelik baskıların ardından pazartesiden bu yana Hürmüz Boğazı’nda 23 geminin geri çevrildiğini açıkladı.
ABD’den askeri hazırlık mesajı
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD güçlerinin olası askeri operasyonlar için yüksek hazırlık seviyesinde olduğunu duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran geri adım atmazsa ülkenin enerji altyapısını hedef alabileceklerini söyledi. Ancak yönetimin, yüksek can kaybı riski nedeniyle kara harekâtına temkinli yaklaştığı belirtiliyor.
Uzman yorumu: “Maksimum baskı stratejisi”
Mark Nevitt, Trump yönetiminin bu yaklaşımını “Tahran’ı denizlerdeki tüm hukuki ve askeri araçlarla sıkıştırmaya yönelik bir maksimum baskı stratejisi” olarak değerlendirdi.
Trump: Sert tepki ama diyalog kapısı açık
18 Nisan Cumartesi günü konuşan Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde “sert bir karşılık” verileceğini söyledi. Ancak aynı zamanda Tahran ile çözüm bulmak için görüşmelere açık olduklarını da ifade etti.