Haber Merkezi - İran, hava savunma ağını yeniden kurmak amacıyla Rusya ile yaklaşık 500 milyon euroluk gizli bir anlaşma imzaladığı iddia edildi.
Sözleşme kapsamında Verba tipi MANPADS sistemleri ve binlerce füzenin teslim edilmesinin planlandığı; anlaşmanın Trump yönetiminin Tahran’a yönelik baskısının arttığı bir döneme denk geldiği belirtildi.
Financial Times’ın sızdırılmış Rus belgeleri ve konuya yakın kaynaklara dayandırdığı özel haberine göre; İran, geçen yıl İsrail ile yaşanan savaşta ağır hasar gören hava savunma ağını yeniden inşa etmek amacıyla Rusya ile 500 milyon euro değerinde gizli bir silah anlaşması imzaladı.
Sızdırılan Rus belgelerine göre, Aralık ayında Moskova'da imzalanan sözleşme kapsamında Rusya, önümüzdeki üç yıl içinde İran'a binlerce gelişmiş omuzdan ateşlenen (MANPADS) hava savunma füzesi teslim edecek.
Hedef: Seyir füzeleri ve İHA'lar
Habere konu olan 495 milyon euroluk sözleşme, Rusya'nın en modern hava savunma sistemlerinden biri olan 500 adet "Verba" fırlatma ünitesi, 2.500 adet "9M336" füzesi ve gece görüşünü sağlayan 500 adet "Mowgli-2" dürbününü içeriyor.
Seyir füzeleri, alçak uçuş yapan uçaklar ve insansız hava araçlarını (İHA) hedef alabilen kızılötesi güdümlü Verba füzeleri, küçük ve mobil ekipler tarafından kullanılabiliyor. Bu sistem, sabit ve saldırılara açık radar kurulumlarına ihtiyaç duymadan dağınık bir savunma hattı oluşturulmasına olanak tanıyor.
Belgelere göre füzelerin birim fiyatı 170 bin euro, fırlatma mekanizmalarının fiyatı ise 40 bin euro olarak belirlendi. Teslimatların 2027'den 2029'a kadar üç parti halinde yapılması planlanırken, kaynaklar az sayıda sistemin İran'a erken teslim edilmiş olabileceğini de öne sürüyor.
Zamanlama dikkat çekiyor
Söz konusu anlaşmanın sızdırılan detayları, ABD Başkanı Donald Trump'ın nükleer programını sınırlaması için Tahran'ı askeri müdahaleyle tehdit ettiği ve Orta Doğu'da büyük bir askeri güç topladığı döneme denk geliyor.
FT'nin aktardığına göre, Tahran yönetimi bu sistemleri resmi olarak geçtiğimiz Temmuz ayında, ABD'nin İsrail'e destek verdiği 12 günlük çatışmaların hemen ardından talep etti. İsrail'in hava üstünlüğü kurduğu bu süreçte İran'ın entegre hava savunma ağı ciddi yara almıştı. Eski bir üst düzey ABD'li yetkili, bu anlaşmayı Rusya'nın kriz anında yardım edemediği müttefikiyle "ilişkilerini onarma çabası" olarak yorumluyor.
İran’dan AB üyesi ülkelerin hava ve deniz kuvvetlerine “terörist” ilanı İran’dan AB üyesi ülkelerin hava ve deniz kuvvetlerine “terörist” ilanı
Yaptırım gölgesinde sevkiyat
Haberde, müzakerelerin Kremlin'in devlet silah ihracat ajansı Rosoboronexport ile İran Savunma Bakanlığı'nın (MODAFL) Moskova temsilcisi Ruhollah Katebi arasında yürütüldüğü belirtiliyor. Katebi, daha önce Rusya'nın Ukrayna işgalinde kullandığı İran yapımı balistik füzelerin satışına aracılık ettiği gerekçesiyle ABD tarafından yaptırım listesine alınmıştı.
Öte yandan, İran'ın Moskova Büyükelçisi Kazem Jalali'nin bu hafta devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, Rusya'dan kalkan ve askeri kargo taşıyan son uçuşlara atıfta bulunarak anlaşmaların "uygulandığını" üstü kapalı şekilde doğruladığı ifade ediliyor. FT, son sekiz gün içinde bir Rus İlyuşin Il-76TD kargo uçağının Kuzey Kafkasya'dan İran'ın Kerec kentine en az üç sefer yaptığını bildirdi.
Reuters'tan İran için son dakika iddiası: ABD'nin hedefi rejimi değiştirmek Reuters'tan İran için son dakika iddiası: ABD'nin hedefi rejimi değiştirmek
Uzman görüşleri: "Savaşı uzatabilir ancak..."
Financial Times'a konuşan uzmanlar, anlaşmanın stratejik boyutunu şu sözlerle değerlendirdi:
Ruslan Pukhov (Stratejiler ve Teknolojiler Analiz Merkezi Direktörü): Verba birimleri, Rusya'nın kendi gücünü zayıflatmadan İran'ın savunmasını artırması için uygun maliyetli bir yol. İsrail veya ABD ile olası bir savaşta genel savunmayı büyük ölçüde güçlendirmese de, alçak uçuş yapan uçak ve helikopter operasyonlarını ABD için oldukça riskli hale getirebilir.
Nicole Grajewski (Sciences Po): Bu hamle, İsrail'in hava savunmalarını tahrip etmesinin ardından Tahran'ın stratejisinde bir değişikliğe işaret ediyor. S-300 veya S-400 gibi büyük sistemlerin aksine, Verba'lar kapsamlı bir eğitim gerektirmiyor ve çok daha hızlı devreye alınabiliyor. Bu transferler, İran'ın dünyanın en gelişmiş ordusuyla boy ölçüşmesini sağlamayacak olsa da, olası bir sonraki savaşı uzatabilir.
Pavel Luzin (Avrupa Politika Analizi Merkezi): Rusya'nın Tahran'a silah tedarik etme konusundaki bu istekliliği, Moskova'nın İran'a yönelik BM'nin otomatik olarak yeniden devreye giren (snapback) silah ambargosuna uymak gibi bir niyetinin olmadığını gösteriyor.
Haberde ayrıca, anlaşmayla ilgili sorulara Londra'daki İran Büyükelçiliği'nin, Kremlin'in ve Rosoboronexport'un yanıt vermediği not düşüldü.
.jpg&w=3840&q=75)
