İran muhaletinden ‘yeni yönetim’ planı: 10 maddelik ‘demokratik cumhuriyet’ vizyonu

2 saat önce
Etiketler Meryem Recevi İran İran Ulusal Direniş Konseyi (NCRI)
A+ A-

Haber Merkezi - İranlı muhalif grup İran Ulusal Direniş Konseyi (NCRI), İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları başlattığı 28 Şubat sabahı, ülkeyi “diktatörlükten demokratik bir cumhuriyete dönüştürmeyi” hedefleyen 10 maddelik yol haritasını açıkladı. Plan, Rojhilat için özerklik ve nükleerden arınmış bir İran vaat ediyor.

İran rejimine muhalif oluşumlardan biri olan NCRI’nin geçici hükümet kanadı, konseyin seçilmiş başkanı Meryem Recevi’nin hazırladığı 10 maddelik planı yeniden gündeme taşıyarak halka "özgürlük ve değişim" çağrısı yaptı.

Saldırıların sürdüğü saatlerde paylaşılan plan, mevcut yönetimin kurumlarının feshedilmesini ve laik bir sistemin inşasını öngörüyor.

Dini yönetimin reddi ve temel özgürlükler

Planın ilk aşamasında, mevcut "Vela-yi Fakih" (din adamlarının yönetimi) sisteminin tamamen reddedildiği; yerine "evrensel oy hakkı ve çoğulculuğa" dayalı bir cumhuriyetin kurulması gerektiği vurgulanıyor.

İkinci maddede ise ifade, basın, siyasi partiler, toplantı ve internet özgürlüğü talep ediliyor.

Ayrıca bu madde kapsamında; Devrim Muhafızları, Kudüs Gücü, Besic milisleri, İstihbarat Bakanlığı ve Kültür Devrimi Konseyi gibi tüm baskıcı yapıların derhal feshedilmesi gerektiği belirtiliyor.

Laiklik ve inanç özgürlüğü

Meryem Recevi’nin sunduğu vizyonda, devlet ve din işlerinin birbirinden tamamen ayrılması (sekülerizm) savunuluyor.

Planın üçüncü ve dördüncü maddeleri; işkencenin yasaklanması, idam cezasının kaldırılması ve inanç özgürlüğünün güvence altına alınması dahil olmak üzere tüm süreçlerin BM Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi ile uyumlu hale getirilmesini şart koşuyor.

Kadın hakları ve toplumsal eşitlik

Planın en dikkat çeken başlıklarından biri olan beşinci maddede, toplumsal yaşamın her alanında tam cinsiyet eşitliği savunuluyor.

Buna göre kadınların siyasi liderliğe eşit katılımı sağlanacak, mevcut "iffet yasaları" ve kılık-kıyafet zorunlulukları kaldırılacak. Kadınların eğitim, istihdam, evlenme ve boşanma hakları anayasal güvenceye alınacak.

İran Kürdistanı’na özerklik vaadi

Yedi maddede toplanan etnik haklar başlığında, İran içindeki tüm ulus ve etnik gruplara yönelik "çifte adaletsizliğe" son verilmesi isteniyor. NCRI, bu kapsamda “İran Kürdistanı” (Rojhilat) için özel bir özerklik (otonomi) planı uygulanacağını ve Kürt halkının kimlik haklarının iade edileceğini taahhüt ediyor.

Hukuk sistemi ve serbest piyasa

Altıncı maddede Şeriat hukukunun kaldırılması ve Devrim Mahkemeleri’nin kapatılması öngörülüyor. Bunun yerine masumiyet karinesine ve savunma hakkına dayalı, uluslararası standartlarda bağımsız bir yargı sistemi kurulması hedefleniyor.

Sekizinci maddede ise işçilerin, öğretmenlerin ve emeklilerin haklarının korunduğu adil bir serbest piyasa ekonomisi vaat ediliyor.

Nükleersiz ve barışçıl bir İran

Planın son iki maddesi ise çevre ve dış politikaya odaklanıyor.

Dokuzuncu maddede, mevcut yönetimin ihmal ettiği çevresel mirasın geri kazanılması hedeflenirken; onuncu ve final maddesinde "nükleer silahlardan ve kitle imha silahlarından arındırılmış bir İran" vizyonu çiziliyor.

Muhalifler, bölgede barışçı ve uluslararası toplumla iş birliği yapan yeni bir devlet yapısı inşa etmek istediklerini vurguluyor.

Yorumlar

Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın

Yorum yazın

Gerekli
Gerekli