Haber Merkezi - Irak parlamentosu, Türkiye'nin, varılan anlaşma uyarınca bugünden itibaren Irak’a Dicle ve Fırat nehirlerinden saniyede 420 metreküp su salacağını duyurdu.
Anlaşma, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Mahmud Meşhedani arasında dün Ankara’da yapılan görüşmenin ardından geldi.
Irak yasama meclisinden yapılan resmi açıklamaya göre, Türkiye Cumhurbaşkanı, Meşhedani'nin "Yarından (Çarşamba) itibaren günlük 420 metreküp su verme talebini" onayladı.
Meşhedani, özellikle güney Irak'ta kuraklık ve kıtlık çeken bölgelerde tüm Irak vatandaşlarının suya erişiminin sağlanması için Irak'ın su sorununu Türkiye’nin dikkatine sunmuştu.
Açıklamada, Erdoğan'ın bu talebe olumlu yanıt verdiği belirtilirken, "Türkiye, Tanrı'nın kendisine bahşettiği şeyi Irak'taki kardeşleriyle paylaşıyor ve onlardan esirgemeyecek" ifadeleri kullanıldı.
Irak, su temini için büyük ölçüde Dicle ve Fırat nehirlerine güveniyor ve her ikisi de Türkiye'den geliyor. Ancak, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) de dahil olmak üzere Türkiye'deki kapsamlı baraj projeleri, Irak'a doğru su akışını önemli ölçüde azalttı.
Bu azalan akışın da etkisi ile ülkede aşırı kuraklık ve çölleşme oluştu. Raporlar, Irak'ın şu anda tarihi su payının yüzde 40'ından daha azını aldığını ve bunun tarım, günlük kullanım ve çevresel sürdürülebilirlik üzerinde büyük bir baskı oluşturduğunu gösteriyor.
Irak ve Türkiye ayrıca su paylaşımı konusunda anlaşmalar ve müzakereler yürütüyor.
Nisan 2024'te Irak Başbakanı Muhammed Şiya Sudani ve Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, paylaşılan su kaynaklarını yönetmek için Bağdat'ta milyarlarca dolarlık bir stratejik anlaşma imzaladılar. Ortak nehir yönetimi projelerini içeren 10 yıllık anlaşma, yeni Türk yatırımlarının kapısını açtı.
Irak ciddi bir su kriziyle karşı karşıya
Bu dönüm noktası niteliğindeki anlaşmaya rağmen, Irak ciddi bir su kriziyle karşı karşıya kalmaya devam ediyor.
Irak Su Kaynakları Bakanlığı Sözcüsü Halid Şamal'a göre, mayıs ayı sonlarında Irak'ın su rezervleri 80 yılın en düşük seviyelerine düştü. Halid Şamal Rûdaw'a verdiği röportajda, "Yaz sezonunun başında en az 18 milyar metreküp suyumuz olması gerekirdi. Bugün ise sadece yaklaşık 10 milyar metreküp suyumuz var" diyerek, tarımsal planların büyük ölçüde gerçekleşemediğini belirtti.
Devam eden kriz göz önüne alındığında, Iraklı politikacılar, Irak'ın adil su payını güvence altına almak ve uzun vadeli sürdürülebilirliği sağlamak için Türkiye ile bağlayıcı, kapsamlı bir uluslararası anlaşma çağrısında bulundular.
Basra’da yaygın protestolar yaşandı
Kamuoyu baskısı da artıyor. Basra gibi güney illerinde son haftalarda ciddi su kıtlığı ve kirlilik nedeniyle yaygın protestolar yaşandı.
Irak Parlamentosu Başkanı Meşhedani, su meselesinin ötesinde, Irak'ın mevcut güvenlik ve istikrarının derinleşen ekonomik bağlar için bir fırsat olduğunu vurguladı. Meşhedani, Türk şirketlerini, bölgenin ekonomik ve politik istikrarı üzerinde derin bir etki yaratacağını söylediği Kalkınma Yolu Projesi de dahil olmak üzere stratejik projelere yatırım yapmaya çağırdı.
‘’Kuru Kanal’’ olarak da bilinen Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi'ni Irak'ın Büyük Faw Limanı'ndan geçerek Avrupa'ya bağlayacak ve Kürdistan Bölgesi'nin güneybatısındaki Fişhabur’a kadar devam edecek olan 17 milyar dolarlık bir geçiş projesidir. Proje, Irak'ın jeopolitik konumunu geliştirmeyi, ekonomiyi canlandırmayı ve binlerce insana iş imkanı yaratmayı amaçlıyor.
