Irak’ta başbakan seçimi için Maliki’nin karar vermesi bekleniyor
Erbil(Rûdaw) - Irak Başbakan adayının netleşmesi, Nuri el-Maliki’nin adaylıkta ısrar etmesine veya çekilme şartlarına bağlı.
Irak Başbakan adayının Şii Koordinasyon Çerçevesi içerisinde kesinleşmesi, Nuri el-Maliki'nin adaylık konusundaki ısrarına veya yeni adayı bizzat kendisinin belirlemesi şartıyla çekilmesine bağlı. Koordinasyon Çerçevesi ittifakının 13 Nisan 2026 Pazartesi gecesi yapılması planlanan haftalık toplantısı iki gün sonraya ertelendi.
Nasr Koalisyonu Sözcüsü Akil el-Rudeyni, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, "Erteleme, başbakan adayı hakkında daha fazla tartışmaya olanak sağlamak içindi" dedi.
Rûdaw’ın Koordinasyon Çerçevesi içerisinden edindiği bilgilere göre; Hikmet Akımı lideri Ammar el-Hakim'in evinde yapılması planlanan toplantıya liderlerin çoğunluğu katılmaya hazır olmasına rağmen, erteleme kararı ittifaktaki 12 liderden birinin talebi üzerine alındı.
Kanun Devleti Koalisyonu lideri Nuri el-Maliki, şu ana kadar Koordinasyon Çerçevesi'nin başbakan adayı olmaya devam ediyor. Ancak bazı Şii taraflar, ABD Başkanı’nın vetosu (itirazı) nedeniyle onun adaylığına karşı çıkıyor.
Akil el-Rudeyni'nin belirttiğine göre Nuri el-Maliki; Koordinasyon Çerçevesi'nin kendisini adaylıktan çıkarma kararı alması durumunda, Hesap Verebilirlik ve Adalet Komisyonu Başkanı Basim el-Bedri'nin aday gösterilmesini önerdi. Nuri el-Maliki’nin adaylıktan çekilmesi durumunda tek seçenek Basim el-Bedri değil; Haydar el-İbadi, Muhammed Şiya el-Sudani, eski Planlama Bakanı Ali Şükri ve Irak Başbakanlık Danışmanı Muhammed Sahib el-Deraci de ittifakın seçenekleri arasında yer alıyor.
Dava Partisi'nin hala adayı Maliki olsa da genel eğilim çekilmesi yönünde
Bedir Örgütü Siyasi Büro Üyesi Ebu Misak el-Mesari, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, Dava Partisi'nin şu ana kadar Nuri el-Maliki'yi kendi adayı olarak gördüğünü ve adaylığını geri çekmediğini söyledi.
Durum şu an Maliki ile Koordinasyon Çerçevesi'nin bir anlaşmaya varacağı aşamada. Genel eğilim; eğer Maliki adaylıktan uzaklaştırılırsa, şartının eski bir başbakanın bu görevi almaması ve halefini kendisinin belirlemesi yönünde olacağı şeklinde.
Koordinasyon Çerçevesi ittifakının, adayını netleştirip resmi olarak Cumhurbaşkanı'na sunması için önünde 12 gün kaldı.
Cumhurbaşkanı, sunulan adayı 30 gün içinde Şiilerin çoğunlukta olacağı hükümeti kurması için görevlendirecek. Muhammed Şiya el-Sudani liderliğindeki İmar ve Kalkınma Koalisyonu liderlerinden Muhammed Halidi, Rûdaw'a yaptığı açıklamada şu bilgileri verdi:
"Yeni hükümette makamlar puan sistemine göre belirlenecek. Küçük bakanlıklar 2 ile 4 puan, önemli bakanlıklar 5 puan ve üzeri, Başbakanlık makamı ise 25 ile 30 puan değerindedir. Puanlar parlamentodaki koltuk sayısına göre belirleniyor; her 5 milletvekili 2 puan ediyor."
Ne olmuştu?
24 Ocak 2026’da Koordinasyon Çerçevesi, “oy çokluğuyla” Nuri el-Maliki’yi parlamentodaki en büyük blokun başbakan adayı olarak belirleme kararı almıştı. Karardan 3 gün sonra ABD Başkanı Donald Trump bir açıklama ile Maliki'nin adaylığına karşı çıkmıştı.
Trump ne demişti?
Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin Maliki’yi aday göstermesinin ardından, Donald Trump 27 Ocak 2026’da sert bir açıklama yapmıştı.
Maliki’nin önceki başbakanlık dönemini "yoksulluk ve kaos" olarak nitelendiren Trump, şu tehditte bulunmuştu:
"Büyük Irak ülkesinin Nuri Maliki’yi tekrar Başbakan yaparak çok kötü bir seçim yapabileceğini duyuyorum. Çılgın politikaları ve ideolojileri nedeniyle, eğer tekrar seçilirse ABD artık Irak’a yardım etmeyecek. Biz orada olmazsak Irak’ın başarı, gelişme veya özgürlük şansı kalmayacaktır."