Bağdat (Rûdaw) - Irak’ta yeni başbakan adayını belirlemek üzere toplanan Şii Koordinasyon Çerçevesi, adaylar üzerinde uzlaşma sağlayamayınca iki rakip kampa bölündü. Oylama mekanizması üzerindeki anlaşmazlıklar ve meclisten "ret" alma korkusu, kritik kararın 22 Nisan’a ertelenmesine neden oldu.
20 Nisan Pazartesi gecesi Bağdat’ta Ulusal Hikmet HAreketi lideri Ammar el-Hakim’in ofisinde gerçekleşen toplantı, yüksek güvenlik önlemleri ve gizlilik altında yapıldı.
Sızıntıları önlemek amacıyla katılımcıların cep telefonlarının içeri alınmadığı görüşme, yaklaşık iki saat sürdü. Ancak hazırlanan "aday açıklama kürsüsü" boş kaldı.
İki aday, iki farklı kutup
Müzakere masasında iki isim yarışıyor: Kanun Devleti Koalisyonu’nun (Nuri el-Maliki) adayı Basım Bedri ve mevcut Başbakan Muhammed Şia es-Sudani’ye yakınlığıyla bilinen İmar ve Kalkınma Koalisyonu’nun adayı İhsan Avadi.
Rûdaw’ın edindiği bilgilere göre, Koordinasyon Çerçevesi içindeki 12 lider, adaylar konusunda tam bir kutuplaşma yaşadı.
İlk nabız yoklamasında Basım Bedri’ye 7, İhsan Avadi’ye ise 5 lider destek verdi.
Ancak tüzük gereği adayın belirlenmesi için "üçte iki" yani 8 liderin onayı gerekiyor. Bu çoğunluk sağlanamayınca blok şu şekilde ikiye ayrıldı:
Birinci kutup yani Sudani kanadı. Bu kanatta Muhammed Şia es-Sudani, Ammar el-Hakim, Kays el-Hazali, Haydar el-Abadi, Ahmed el-Esedi ve Hadi el-Amiri yer alıyor.
İkinci kutup ise Maliki kanadı: Nuri el-Maliki’nin yanı sıra, Muhsin Mendelavi, Hümam Hamudi, Ebu Ala el-Velai, Amir Faiz ve Abdulhüseyin Abtan yer alıyor.
Nasr Koalisyonu Sözcüsü Akil Rudeyni, "Koordinasyon Çerçevesi tarihinde ilk kez bu denli net ve sert bir bölünme yaşanıyor" diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti.
Temsiliyet kavgası: Koltuk sayısı mı, lider iradesi mi?
Anlaşmazlığın temelinde "oylama yöntemi" yatıyor. Mecliste 20’den fazla koltuğu olan partiler ile hiç milletvekili bulunmayan partilerin oylarının eşit sayılmasına bazı liderler itiraz ediyor.
Bir kesim, oylamanın partilerin meclisteki koltuk sayılarına (toplamda yaklaşık 165 sandalye) göre yapılmasını önerirken; diğer kesim liderlerin eşit söz hakkına sahip olmasında diretiyor. Bu usul tartışması, toplantının sonuçsuz kalmasındaki ana etkenlerden biri oldu.
Meclis korkusu kararı frenledi
Rûdaw’ın ulaştığı kaynaklar, ertelemenin bir diğer önemli sebebinin ise "meclis reddi" riski olduğunu belirtiyor.
Özellikle Maliki kanadı, üzerinde tam uzlaşma sağlanmayan bir adayın, Meclis Genel Kurulu’nda yeterli oy alamayarak düşmesinden endişe ediyor. Irak Anayasası'na göre; görevlendirilen başbakanın 30 gün içinde kabinesini ve programını meclise sunarak güvenoyu alması gerekiyor.
Şii bloku, Cumartesi gününe kadar olan yasal süreyi kullanarak ikili ve üçlü görüşmelerle ortak bir paydada buluşmayı hedefliyor. Bir sonraki resmi toplantı için 22 Nisan tarihi belirlenmiş durumda.
Adayların profili:
Basım Bedri, 1964 Bağdat doğumlu. Ziraat alanında doktora sahibi. Şu an Irak Hesap Verilebilirlik ve Adalet Heyeti Başkanı olarak görev yapıyor.
İhsan Avadi, 1976 Divaniye doğumlu. Mühendislik yüksek lisansı var. 2010-2014 yılları arasında milletvekilliği yaptı. Halen Başbakanlık Ofis Müdürü görevini yürütüyor.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın