Bağdat (Rûdaw) – Irak Parlamentosu'nda bu dönem boyunca 76 milletvekilinin parlamentoda suya sabuna dokunmadan görevini tamamladığı ortaya çıktı. Bu milletvekillerinden altısı Kürt. Ayrıca bu dönem, son üç döneme kıyasla en az mesai yapılan ve en az sayıda yasayı onaylayan dönem oldu.
Irak Parlamentosu'nda 5. dönem çalışmalarına ilişkin rapor yayımlandı. Medarek Kurumu tarafından hazırlanan raporda, seçim sonuçları, adayların aldığı oylar, yaş ortalaması gibi değişik ayrıntılar da yer aldı.
İki milletvekili beş dönemdir parlamentoda
Rapora göre, 329 milletvekilinden 217'si ilk kez parlamentoya girdi. 68 milletvekili iki, 35 milletvekili üç, 7 milletvekili dört dönemini tamamlarken, ikisi ise beş dönemidir parlamentoda yer alıyor.
Bu iki isim Kanun Devleti'nden Aliye Nuseyf ve Tekaddum İttifakı'ndan Felah Zeydan.
Genç bir parlamento
Bu dönem önceki döneme göre daha genç bir yapıya sahip. 46 milletvekili 40 yaşın altındayken, önceki dönemde bu sayı sadece 16 idi.
115 milletvekili 40-49 yaş aralığında yer alıyor (önceki dönemde 130’du).
50-59 yaş aralığındaki milletvekili sayısı 125 (önceki dönemde 129), 60 yaş üzerindekilerin sayısı ise 43 (önceki dönemde 54).
En az oyla seçilen vekil 1.730 oy aldı
Irak 18 seçim bölgesine ayrılarak çoklu bölge sistemiyle seçime gidildi.
Kerbela’dan İbtisam Haşim 1.730 oyla (en az oy), Duhok’tan Cemal Koçer ise 56 bin 702 oyla (en çok oy) milletvekili seçildi.
Irak ve Kürdistan Bölgesi genelinde en çok oyu alan 10 milletvekilinden 6’sı Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) listesindeydi.
En az toplantı ve yasa onayı
Beşinci dönem parlamentosunun ilk oturumu 9 Ocak 2022’de en yaşlı üye Mahmud Meşhedani başkanlığında yapıldı.
Meşhedani’nin sağlık sorunları nedeniyle oturumu tamamlayamaması üzerine ikinci en yaşlı üye Halid Derraci başkanlık etti ve Muhammed Halbusi Parlamento Başkanı seçildi.
Bu dönemin en dikkat çekici olayı, Sadr Hareketi’ne mensup 73 milletvekilinin 26 Haziran 2022’de toplu istifası oldu. Yerlerine yeni isimler getirildi.
Medarek Kurumu raporuna göre bu dönem son üç döneme kıyasla en az oturumun yapıldığı dönem oldu:
2. dönem: 252 oturum, 216 yasal oylama
3. dönem: 272 oturum, 164 yasal oylama
4. dönem: 149 oturum, 91 yasal oylama
5. dönem: 6’sı olağanüstü 140 oturum, 69 yasal oylama
Rûdaw’a konuşan Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) milletvekili Biryar Reşid, “Parlamentonun bu dönemde düşük performans göstermesinin birkaç nedeni vardı. Yaklaşık bir yıl boyunca oturumlar boykot edildi, ardından Sadr Hareketi milletvekilleri istifa etti. Ayrıca Federal Mahkeme, Parlamento Başkanı’nın görevden alınmasına karar verdi. Bu gelişmeler parlamentonun çalışmalarını aksattı” dedi.
Rapora göre bu dönem yalnızca 294 saat 42 dakika çalışıldı.
Yasa tasarılarında gecikmeler
Irak Parlamentosunda bu döndem en uzun sürede onaylanan yasa, parlamentoya sunulduktan 2 yıl 12 gün sonra kabul edilen Halepçe’nin “Vilayet” olmasını kararlaştıran yasa oldu.
Dört yıl boyunca hiçbir oturum planlanan saatte başlamadı.
76 milletvekili hiç bir oturumda konuşmadı
Rapora göre, bağımsız milletvekili Adil Hatemi, 80 kez tartışmalara katıldı ve en çok söz hakkı alan isim oldu
Ancak 76 milletvekili, dört yıl boyunca hiçbir tartışmaya katılmadı. Bunlardan 6’sı Kürt vekiller. Hiç bir tartışmaya katılmayan milletvekillerinin 52’si erkek ve 24’ü kadın.
Ayrıca 48 milletvekili yalnızca bir kez, 48’i ise iki kez tartışmalara katıldı.
Kürt milletvekilleri arasında İslami Birlik (Yekgırtu) Partisi’nden Musenna Emin (35 katılım) ilk sırada yer aldı.
Kadınlar arasında Aliye Nusayf 44 defa söz hakkı alaran en çok tartışmalarda yer alan isim oldu.
Oturumlara katılım
Rapora göre her oturumada ortalama 173 milletvekili hazır bulundu. Yani her oturumda ortalama 156 milletvekili yoktu.
En yüksek katılım, 9 Ocak 2022’deki ilk oturumda 325 milletvekiliyle gerçekleşti.
Oturumlara kimler başkanlık etti?
Parlamento Birinci Başkan Yardımcısı, Muhsin Mendelavi 65 oturuma başkanlık ederken Muhammed Halbusi 59, Mahmud Meşhedani 10 ve Şaxewan Abdullah 7 oturumu yönetti.
Bazı komiteler başkan ve üyesiz
Parlamento İç Tüzüğü’ne göre her komitenin bir başkan ve iki yardımcısı bulunmalı.
Ancak Kültür, Turizm ve Antik Eserler Komitesi ile Şehitler Komitesi başkansız kaldı.
Vakıflar ve Aşiretler Komitesi ise hiç üyesi olmadığı için işlevsiz durumda.
En aktif komite: Maliye Komitesi
Son dört yılda 25 komite arasında en çok toplantı yapan komite Maliye Komitesi (90 toplantı) oldu.
Onu Hukuk Komitesi (65) ve Elektrik ve Enerji Komitesi (48) izledi.
En az toplantı yapan komiteler ise yalnızca 3’er toplantı yapan Göç ve Göçmenler Komitesi ile Kültür, Turizm ve Tarihi Eserler Komitesi oldu.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın