Türkiye
DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, Kaşgarlı Mahmud’un tarihi haritasından “Ardü’l Ekrad” (Kürtlerin Ülkesi) ifadesinin sansürlendiği iddiasını Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’e sordu
Erbil (Rûdaw) - DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, Kaşgarlı Mahmud’un tarihi haritasından “Ardü’l Ekrad” (Kürtlerin Ülkesi) ifadesinin sansürlendiği iddiasını Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’e sordu. Bakanlık, haritada tahrifat yapılmadığını savundu ancak söz konusu haritanın bakanlık sitesinden kaldırıldığı açıklandı.
Kaşgarlı Mahmud tarafından 11. yüzyılda kaleme alınan ve Türkçenin ilk sözlüğü kabul edilen Divânu Lügati’t-Türk adlı eserde yer alan dünya haritasında yer alan “Ardü’l Ekrad” (Kürtlerin Ülkesi) ifadesinin kaldırılmasını Meclis gündemine taşıdı.
"Ardü’l Ekrad" ifadesi silindi mi?
Tartışma, Milli Savunma Bakanlığı’na (MSB) bağlı Harita Genel Müdürlüğü’nün internet sitesinde yayımlanan haritada, orijinal metinde yer alan “Ardü’l Ekrad” (Kürtlerin Toprağı/Yurdu) ifadesinin yer almadığının fark edilmesiyle başladı.
DEM Parti Milletvekili Sırrı Sakık, Bakan Yaşar Güler’in yanıtlaması istemiyle verdiği önergede, tarihi belge üzerinde kasıtlı bir tahrifat yapılıp yapılmadığını sordu.
Bakan Güler: "Herhangi bir tahrifat söz konusu değil"
Bakan Yaşar Güler imzasıyla verilen cevapta, harita üzerinde herhangi bir etnik veya coğrafi ifadenin değiştirilmesine yönelik bir politikanın bulunmadığı savunuldu.
Güler, 2004-2025 yılları arasında Harita Genel Müdürlüğü sitesinde yer alan haritanın "Türk haritacılık tarihine örnek teşkil etmesi" amacıyla yayımlandığını, ancak haritanın şu an yayında olmadığını belirtti.
Cevapta ayrıca, orijinal metinlerin Latin alfabesine çevrilmesi sırasında kurum arşivindeki nüshaların esas alındığı ifade edildi.
Sakık’tan yeni tepki: "Tahrifat yoksa neden kaldırdınız?"
Bakanlığın haritayı sessiz sedasız yayından kaldırması üzerine Sırrı Sakık, Meclis Başkanlığı’na yeni bir önerge sunarak süreci takip etti.
Sakık, Bakan Güler’e şu soruları yöneltti:
"Haritada herhangi bir tahrifat yoksa, Türk tarihinin bu ilk dünya haritasını neden yayımdan kaldırdınız?"
"Kaşgarlı Mahmud gibi önemli bir bilginin orijinal haritası neden hala ilgili sitelerde yer almıyor?"
"Söz konusu haritayı 'Ardü’l Ekrad' ifadesinin yer aldığı orijinal haliyle yeniden kamuoyunun erişimine açmayı düşünüyor musunuz?"
Ali Emiri Efendi ve tarihsel arkaplan
Sırrı Sakık önergesinde, Kaşgarlı Mahmud’un eserinin orijinal nüshasının Diyarbakırlı Kürt kütüphaneci ve mutasarrıf Ali Emiri Efendi tarafından bulunarak bilim dünyasına kazandırıldığını hatırlattı.
Kültür çevreleri, söz konusu eserin Tek Parti döneminde dahi tahrif edilmeden basıldığına dikkat çekerek, günümüzde MSB tarafından yapılan bu müdahalenin tarihi bir vesika üzerinde "açık bir sansür" niteliği taşıdığı eleştirisinde bulunuyor.
Ardü’l Ekrad nedir?
11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından çizilen dünya haritasında, Kürtlerin yaşadığı coğrafyayı tanımlamak için kullanılan Arapça bir tabirdir ve "Kürtlerin Yurdu/Ülkesi" anlamına gelmektedir.
Araştırmacı yazar Müfid Yüksel:
— Rudaw Türkçe (@RudawTurkce) February 12, 2026
"Milli Savunma Bakanlığı, Harita Genel Müdürlüğü, Kaşgarlı Mahmud'un كتاب ديوان لغات الترك Kitâbu Divâni Lüğâti't-Turk adlı ünlü eserinde yer alan "Kaşgarlı Mahmud'un Dünya Haritası" Yayınında açık ve kasıtlı, inanılmaz tahrifatta bulunmuş.… pic.twitter.com/ga8ANQscpd
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın