Dersim (Rûdaw) – Dünyanın ilk resmi Dersim Arşivi, 21-22 Mayıs tarihlerinde Berlin’de kapılarını açıyor. İki gün sürecek program kapsamında akademik sunumlar, resmi açılış törenleri ve Dersim 1937-38 Tertelesi’ne dair sözlü tarih çalışmaları kamuoyuyla paylaşılacak.
21 Mayıs’taki program, Dokumentationszentrum Flucht binasında düzenlenecek olan uluslararası sempozyumla başlayacak. Dünyanın farklı ülkelerinden akademisyenler, Dersim üzerine yürüttükleri bilimsel çalışmaları sunacak.
22 Mayıs’taki resmi açılış törenine Almanya Federal Kültür Bakanı Wolfram Weimer, DKG Başkanı Kenan Aydın, Ruhr University Bochum temsilcisi Christian Gudehus ile merkezin direktörü Nils Köhler katılacak. Tarihçi Hans-Lukas Kieser ise “Avrupa’daki Hatırlama Kültürü ve Dersim” başlıklı özel bir sunum gerçekleştirecek.
30 aylık ortak çalışma
Kültür Bakanı Claudia Roth döneminde desteklenen proje; Ruhr University Bochum, Free University of Berlin ve Dersim Tarih ve Kültür Merkezi ortaklığında 30 aylık bir çalışma sonucunda hazırlandı.
Arşivde ağırlıklı olarak Dersim 1937-38 Tertelesi tanıklarının ilk ağızdan anlatımları yer alıyor. Çalışmada aşiret ve ocak yapıları, inanç pratikleri, sürgün deneyimleri, askeri operasyonlarda yer alan personelin gözlemleri ile “kayıp kızlar” olarak bilinen çocuklara dair anlatılar da kayıt altına alındı.
9 bin dakikalık sözlü tarih arşivi
Kırmancki, Türkçe ve Almanca hazırlanan arşiv yaklaşık 9 bin dakikalık sözlü tarih kayıtlarından oluşuyor. Görüşmeler orijinal dillerinden deşifre edilerek Almanca ve Türkçeye çevrildi. 
Arşiv, Oral History Digital Platformu üzerinden erişime açılacak. Platform, Almanya’daki müze, üniversite ve vakıfların kullandığı kapsamlı dijital hafıza merkezlerinden biri olarak gösteriliyor.
“Hakikatle yüzleşme açısından önemli”
Projeyi yürütenler, arşivin yalnızca bir veri tabanı değil; araştırmacılar, eğitimciler ve aileler için bilimsel bir referans merkezi olduğunu belirtiyor. Çalışmanın, hakikatle yüzleşme ve toplumsal hafızanın korunması açısından önemli bir kaynak oluşturduğu ifade ediliyor. 
7 ülkede 400 tanıkla görüşme
2008 yılında “Son tanıklar göçmeden uzat elini” şiarıyla başlatılan Dersim 1937-38 Sözlü Tarih Projesi kapsamında, Dersim Tarih ve Kültür Merkezi tarafından 7 ülkede ve 42 şehirde yaklaşık 400 tanıkla görüşmeler yapıldı.
Bu görüşmelerin 100’ü kamuoyuna açılırken, kalan kayıtların ilerleyen süreçte erişime sunulacağı belirtildi.
DKG açıklamasında, “Bu tarihi arşivin açılması bir son değil, tarihi bir başlangıçtır” ifadelerine yer verdi.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın